Вероудің бүркіті (Verreaux's eagle owl) – сипаттамасы мен ерекшеліктері

Кіріспе

Құс түрі Verreaux's eagle owl (Ketupa lactea), сонымен қатар сүтті бүркіт немесе алып бүркіт деп те аталады.

Verreaux's eagle owl – қуатты тырнақтары бар өте мүмкіндікшіл жыртқыш. Оның белгілі диетасының жартысынан астамы сүтқоректілерден тұрады, бірақ құстардың және тіпті жәндіктердің саны да оған тең немесе одан да көп болуы мүмкін, олар жергілікті жерлерде кез келген тиісті өлшемдегі олжамен бірге ауланады. Бұл түрді IUCN ең аз қызығушылық тудыратын түрлердің қатарына жатқызады, себебі ол кең аумақта таралған және адамның қызметінен туындаған ортаның өзгеруіне және жойылуына, сондай-ақ аймақтағы негізгі олжа түрлерінің азаюына байланысты әртүрлі олжаға бейімделу қабілетін көрсеткен. Дегенмен, бұл үлкен, өте аумақтық құс болғандықтан, ол салыстырмалы түрде аз қоныстанған және кейбір аймақтардағы санының төмендеуі туралы хабарлар бар.

Таксономия

Верроның бүркітқұйрығының белгілі бір түршелері жоқ, және олардың кең таралған ареалында сыртқы түрінде айтарлықтай аз өзгерістер байқалады. Бұл түрдің генетикалық зерттеулері жүргізілгенімен, Ketupa туысындағы ең жақын туысы толық анықталған жоқ. Бір кезде Верроның бүркітқұйрығы тірі құсқұйрықтардың арасында ерекше құпия генетикалық байланыстары бар құсқұйрық ретінде еске алынған. Конниг пен Вейк (2008) бойынша, зерттелген генетикалық маркерлері бар түрлердің арасында ең жақын туысқандары – қара көзді Азия бүркітқұйрықтарының жұбы, нүктелі (Ketupa nipalensis) және жолақты бүркітқұйрықтар (Ketupa sumatrana) болып табылады, бірақ олар Верроның бүркітқұйрығына өте жақын емес. Маңыздысы, Конниг пен Вейк Verreaux бүркітқұйрығымен байланысты болуы мүмкін, негізінен олардың қара қоңыр көздеріне сүйенген басқа африкалық бүркітқұстардың ДНК-сын тексермеді, атап айтқанда Фрейзердің (Ketupa poensis), сұрғылт (Bubo cinerascens) және Шелли бүркітқұмы, сарыдан қызғылт сарыға дейінгі көз қарашығы бар басқа бүркітқұстардан өзгеше. Фрейзер мен Усамбара бүркітқұмының көздерінің айналасында да аз мөлшерде жалаңаш тері бар, бірақ ол көкшіл түсті болады және Верроның бүркітқұмындағыдай қызғылт емес.

Сипаттама

Үлкен бүркітқұйрық деп аталатын басқа бір жалпы есімге қарамастан, Верро бүркітқұйрығы әлемдегі ең үлкен бүркітқұйрық немесе бүркітқұйрық емес. Дегенмен, ол өте ірі және күшті құсқұйрық түрі. Бұл түр Африкадағы ең үлкен соу және тропиктік аймақта кездесетін әлемдегі ең үлкен соу болып табылады. Әлемдегі барлық соулардың арасында ол Блакистон балық соуынан (Ketupa blakistoni), Еуразия бүркіт соуынан (Bubo bubo) және қоңыр балық соуынан (Ketupa flavipes) кейін төртінші ең ауыр соу болып есептеледі. Сонымен қатар, ол үлкен сұр соудан (Strix nebulosa), Блакистон балық соуынан және Еуразия бүркіт соуынан кейін төртінші ең ұзын соу (мүңкісінен құйрығының ұшына дейін өлшенген). Дене массасы мен қанат шеміршігінің ұзындығы бойынша Верро бүркітқұйрығы Еуразия бүркіт соуының "орташа" түрлерімен шамалас, мысалы, Орталық Азия даласынан (B. b. turcomanus) және Гималайдан (B. b. hemachalana) шыққандары, солтүстік Еуразия түрлерінің көпшілігінен сәл кіші, Сібір және Ресей бүркіт соуларынан әлдеқайда кіші, ал ең кіші Еуразия бүркіт соуының түрлерінен, мысалы, Пиреней түбегінен (B. b. hispanus) және Таяу Шығыстан (B. b. omissus немесе nikolskii) шыққандарынан сәл үлкен. Верро бүркітқұйрығының жалпы ұзындығы шамамен 2 метрге жетеді. Бұл түрдің орташа қанат жаюы 0,7 метр деп хабарланған, бірақ Миккола бұл көрсеткішті кішірек еркек соудың қанат жаюы деп атады. Әдетте, әйел соулар еркектерге қарағанда ірілеу болса, Верро бүркіт соуы жыныстық диморфизмнің жоғары деңгейін көрсететін соулардың бірі болып ерекшеленеді, кейбір зерттеулерге сәйкес, әйелдердің салмағы еркектерге қарағанда орташа есеппен 35%-ға көп. Бұл түрдегі дене массасының толық диапазоны еркектерде 1 кг-нан 2 кг-ға дейін, ал әйелдерде 1,6 кг-нан 2,5 кг-ға дейін құрайды. Бір зерттеуде 4 еркек соудың орташа салмағы 1,7 кг болса, 6 әйел соудың орташа салмағы 2,2 кг болды. Тұтқындағы соулардың ерекше ірі өлшемдері туралы мәлімдемелер бар, олардың ұзындығы 2 метрге, ал қанат жаюы 2,3 метрге жетеді деген ақпарат тарады, бірақ бұл деректер расталмаған және қате болуы мүмкін, өйткені бұл көрсеткіштер ең үлкен Еуразия бүркіт соуларының өлшемдерімен сәйкес келеді. Олардың көздері қою қоңыр түсті және барлық бүркіт соулар сияқты, олардың құлақтарында шошақтар бар. Бұл түрдің құлақ шошақтары басқа африкалық бүркіт соуларына қарағанда, жалпақ және кішірек. Бұл түрдің құлақ шошақтары көзге түспейтін және жазық тұрған кезде далада байқау қиын болуы мүмкін.

Despite the alternative common name of giant eagle owl, Verreaux's eagle owl is not the largest owl or eagle owl in the world. It is, however, a very large and powerful owl species. This species is both the largest owl found in Africa and the world's largest owl to occur in the tropics. Among all the world's owls, it is fourth heaviest living owl, after Blakiston's fish owl (Ketupa blakistoni), the Eurasian eagle owl (Bubo bubo) and the tawny fish owl (Ketupa flavipes). In addition, it is the fourth longest extant owl (measured from the bill to the tip of the tail), after the great gray (Strix nebulosa), Blakiston's fish and Eurasian eagle owls. Based on body mass and wing chord length, Verreaux's eagle owl is about the same size as "medium sized" races of Eurasian eagle owl, such as those from Central Asian steppe (B. b. turcomanus) and the Himalayas (B. b. hemachalana), slightly smaller than most northern Eurasian races, considerably smaller than Siberian and Russian eagle owls, and somewhat larger than the smallest Eurasian eagle owl subspecies, such as those from the Iberian Peninsula (B. b. hispanus) and the Middle East (B. b. omissus or nikolskii). Verreaux's eagle owl ranges from in total length. This species has been reported as having an average wingspan of , but Mikkola referenced this as the wingspan of a smaller male. The largest known wingspan from a wild female measured nearly While female owls are almost always larger than males, Verreaux's eagle owl stands out as one of the most sexually dimorphic living owl species, some studies showing the female can average 35% heavier than the male. In comparison, the females of the nominate subspecies of Eurasian eagle owls and great horned owl (Bubo virginianus) are reported to average approximately 20% and 25% heavier than the males, respectively. The full range of reported body mass in the species ranges from in males against a body mass of in females. In one study, 4 males were found to have averaged while 6 females averaged Unusually large sizes have been claimed in captivity with claims that specimens measuring up to in length and in wingspan but these are unverified and possibly misreported as these figures match the largest Eurasian eagle owls. Their eyes are dark brown in color and like all eagle owls, they have ear tufts. The ear tufts are blunter and smaller relative to those of other African eagle owls. The ear tufts of this species are relatively subtle and can be missed in the field, especially if they are held lax.

Дауыс

Верроның бүркітқұйрығының дауысы – қазіргі кезде тіршілік ететін барлық сұңқарлардың ең тереңі және әлемдегі ең терең құс үндетістерінің бірі. Ол Блэкистон және қоңыр балық сұңқарының (Ketupu zeylonensis) үндетістерінен сәл тереңірек. Еуразиялық бүркітқұстардың дауысы одан әлсіз болғанымен, мүмкін, дауысы қаттырақ және әлдеқайда алысқа жетеді. Аталығының әні – ерекше терең «гвок, гвок, гвонк гвоквоквок гвоквоквок гвонк». Әннің тереңдігі мен сапасы басқа құстарға қарағанда, одан гөрі барспен (Panthera pardus) шатастыру ықтималдығы жоғары. Көптеген Bubo туысына жататын сұңқарлар сияқты, көбейетін жұптар көбінесе бірге үндетіседі, бірақ олардың үйлесімділігі жақын маңдағы аймақтарда жиі кездесетін дақты бүркітқұстардың (Bubo africanus) жұптық дуэттерінен нашар. Тағы бір тіркелген үндетіс – шырқыраған, созылған «shrooooo ooo eh» дыбысы, көбінесе ұяға жақын еркек тарапынан алаңдату мақсатында шығарылады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Верроның бүркітқұйрығы Сахарадан оңтүстік Африканың көп бөлігінде таралған, бірақ көбінесе тығыз жаңбырлы ормандарда кездеспейді. Бұл түр Шығыс және Оңтүстік Африкада ең көп санымен өкілденеді. Алғашқы орманды ұнатпағандықтан, Батыс Африкада сирек кездеседі. Оның батыс таралымы Гамбия, Сенегал, Гвинея және Сьерра-Леоне елдерін қамтиды. Оңтүстік-батыс Африкада Конго Республикасының оңтүстік бөліктерінен және Конго Демократиялық Республикасы арқылы, Намибияның көп бөлігінде (жағалау аймақтарын қоспағанда) және Оңтүстік Африканың солтүстігіне дейін таралған. Бұл түр негізді саваннада, сирек ағаштар мен тікенді бұталар арасында мекендейді. Верроның бүркітқұйрықтары көбінесе құрғақ аймақтарда қоныстанады, кейбіреулері жартылай шөлді аймақтармен шектеседі. Угандада олар көбінесе өзендер мен көлдердің жағалауындағы орманды алқаптармен байланысты. Верроның бүркітқұйрығы теңіз деңгейінен бастап, Шығыс Рифт тауларындағы қар шебіне дейінгі биіктіктерде өмір сүре алады. Дегенмен, олар тасты жерлерде тек эпизодты түрде кездеседі, сондықтан таулы аймақтарда өте сирек болады.

Мінез-құлық

Верроның бүркітқұстары түнгі құстар болып табылады және күндіз ағаштарда демалады, биік, ескі ағаштардың үлкен, көлеңкелі көлденең бұтақтары олар үшін қолайлы. Әдетте тығыз жапырақтарды таңдап отырса да, кейде олар өткен түнгі аң ауының соңғы нүктесінде, тіпті салыстырмалы түрде ашық жерлерде де тоқтайды. Өте ыстық күндері бұл түр салқындау үшін жұтқыншағын дірілдетеді, ал қатты ыстықта жаңбырмен немесе саяз сумен жуынуға бейім, бірақ мүмкіндігі болса, түнде су ішеді. Бубо туысына жататын соулардың көпшілігі мүмкіндікке қарай аң аулайтын, талғамсыз тамақтанатын болса, Верроның бүркітқұсы олардың ішінде ерекше мүмкіндікшіл жыртқыш. Бұрынғы зерттеулер Бубо туысының ең көп зерттелген өкілдерінің бірі – үлкен мүйізді соудың кез келген кездескен түрді аңдығын көрсеткен, бірақ соңғы диеталық зерттеулер олардың аң аулауының толығымен кездейсоқ еместігін, аймақтық тұрғыдан қоян және құмшекерлерді таңдап алатынын, олжаның санына қарамастан, осы аймақта оларға маманданғанын көрсетті, тіпті құмшекерлердің саны төмендеген кезде соулардың саны да азаяды. Сонымен қатар, жалпы алғанда үлкен мүйізді соулардың 88%-ы аң ретінде сүтқоректілерді таңдайды.

Сүтқоректілер

Верроның бүркітқұйрығымен ең көп байланыстырылатын олжа түрі – едіктер. Бұл түр Африкадағы едіктердің жалғыз тұрақты жыртқышы болып көрінеді, ал кішкентай және орташа өлшемді сүтқоректілердің басқа жыртқыштары едіктің тікенді қорғанысы жоқ, оның орнына көптеп кездесетін басқа сүтқоректілерді аулауды жөн көреді. Оңтүстік Африканың батыс жағалауынан ең оңтүстікке дейін және Малидің орталық бөлігіндегі ұялардағы тамақ зерттеулерінде, осы түрдің тамақ зерттеулері Verreaux бүркітқұйрығының ұяларында биомассаның ең маңызды үлесін құрайтын едіктерді көрсетті. Едіктерді ұстағанда, бүркітқұйрық жұмсақ қанаттарымен үнсіз төмен түсіп, едіктің бетіне тырнақтарын сігеді. Өлгеннен кейін, бүркітқұйрық немесе ұядағы жас бүркітқұйрық жеп болғанға дейін, едіктің тікенді арқасының терісін жұлып алады. Осының салдарынан Verreaux бүркітқұйрығының ұяларының жанында оннан астам едік терісі табылуы мүмкін. Еуразиялық бүркітқұйрық та өзінің туған құрлығында едіктердің жалғыз тұрақты жыртқышы болып саналады. Басқа аймақтардағы зерттеулер едіктердің мүмкіндігінше ауланатынын көрсетті, бірақ олар саны мен биомассасы жағынан екіншілік рөлде. Салыстырмалы түрде, кеміргіштердің алуан түрлілігі мен саны Сахарадан оңтүстік Африканың жабайы аймақтарында әлдеқайда көп, ал Verreaux бүркітқұйрығы кішкентай кеміргіштердің көпшілігіне көңіл бөлмейтін сияқты, ересектердегі дене салмасының орташа мөлшері төмен кеміргіштердің олжасы жоқ. Бірнеше мурид түрлері ауланған, олардың көлемі оңтүстік көп емшектейтін тышқаннан (Mastomys coucha) бастап, екі жат елді Rattus түріне дейін, оның ішінде қоңыр тышқанға (Rattus norvegicus) дейін жетеді. Олар аулаған ірі кеміргіштерге мыс жер шары бөркіті (Xerus inauris), Гамбияның қапшақты тышқаны (Cricetomys gambianus) және кіші құмыра тышқаны (Thryonomys gregorianus) кіреді. Ең ірі танаулы олжа – Оңтүстік Африканың көктемгі шұбар (Pedetes capensis), орташа салмағы ересектерде 7 кг. Егін қояны (Lepus saxatilis) мен мыс қоян (Lepus capensis) тамақ ретінде тіркелген, ал егін түрі ауланған кезде орташа салмағы бағаланады. Басқа да сүтқоректілердің жемшөп түрлеріне алтын құйрықты пил шыршасы (Rhynchocyon chrysopygus) және мыс гираксы (Procavia capensis) жатады, бірақ жас гиракстар ересектерге қарағанда жиі ауланады. Белгілі болғандай, Verreaux бүркітқұйрығы – приматтардың бірнеше түрін аулайтын жалғыз тірі бүркітқұйрық, бірақ жыртқыш оқиғалар (әдетте жас приматтар) басқа екі-үш үлкен тропикалық бүркітқұйрықтарда тіркелген. Галагостардың бірнеше рет жыртқышқа айналуы туралы хабарланған, себебі олар Африкадағы барлық түнгі приматтарды құрайды, бірақ олар сирек түрлерге сәйкестендіріледі. Маймылдар да мүмкіндігінше ауланады. Verreaux бүркітқұйрығының тамақтарында ең көп кездесетін примат – вервет маймылы (Chlorocebus pygerythrus). Жетістікке жеткен жыртқыш оқиғаларға жартылай өскен верветтер кіреді, олармен бүркітқұйрық ұша алады (бұлар бүркітқұйрықтың өзіндей ауыр болса да), және ересек вервет, салмағы шамамен 4 кг, оны бүркітқұйрық жерге түсіріп, кейін бөлшектеді. Кездейсоқ шабуылға ұшырайтын басқа маймыл түрлеріне көк маймыл (Cercopithecus mitis), верветке ұқсас, патас маймылдары (Erythrocebus patas) және чакма бабионының (Papio ursinus) жастары кіреді. Ересек патас маймылдарының орташа салмағы шамамен 5 кг-ға жетеді, олар вервет маймылдарынан да үлкен, бірақ олардың өз түрлерінің ересек дараларын аулай ма, әлі күмәнді. Verreaux бүркітқұйрықтарының қозыларды жейтін бірнеше жағдай расталған; алайда, кейбір авторлар, мысалы, Avery және тағы басқалар (1985) бұл жағдайларды көбінесе өліктерді жеп өлтіру деп санайды. Бұл зерттеуге сәйкес, салмағы шамамен 5 кг болатын ересек көкбақаның (Raphicerus melanotis) қалдықтары өлік ретінде алынған деген тұжырым жасалды. Ересек Кирк дик дик (Madoqua kirkii), ең кішкентай антилопалардың бірі, орташа салмағы Verreaux бүркітқұйрығының аңшылық нысаны болды. Ет жейтін сүтқоректілердің арасында жыртқыш оқиғалардың басым бөлігі мангусталарға қатысты. Саваннаның шетіндегі сары мангуст (Cynictis penicillata) және сурикаттар (Suricata suricatta) сияқты кең таралған, әлеуметтік түрлерге, сондай-ақ Джексон мангусты (Bdeogale jacksoni) сияқты үлкен, ұялшақ орман тұрғындарына шабуыл жасалды. Үлкен Меллер мангусты (Rhynchogale melleri), салмағы шамамен 1 кг, Verreaux бүркітқұйрығы қанатында ұшып алған, бұл жоғарыда аталған жартылай өскен вервет маймылдан кейін осы түрмен сәтті ұшқан екінші ең ауыр нысанды білдіреді. Verreaux бүркітқұлақтарына жем болған басқа да кішкентай етқоректілерге африкалық жолақты қызылша (Poecilogale albinucha) және оның ірі туысы, жолақты тышқан (Ictonyx striatus) кіреді, олардың бірі Калахари шекарасындағы ұяда бүркітқұйрық жұбының жалғыз жемшөп түрі болды. Оңтүстік Африкада, мыс жегіш (Genetta tigrina), орташа салмағы 2 кг, және қара аяқты мысық (Felis nigripes), Африкадағы ең кішкентай мысық, олардың жемшөптерінің арасында болды. Verreaux бүркітқұйрығы тіпті ірі етқоректілерге де қауіпті деп есептеледі, оның ішінде құлақшалы түлкі (Otocyon megalotis) және аардволф (Proteles cristata), бірақ олардың ересек дараларының қауіпсіздігі күмәнді. Ғылыми тұрғыдан байқалатын шабуыл африкалық жабайы мысықтың (Felis silvestris cafra) ересек еркегіне жасалды, салмағы шамамен 7 кг, бірақ бүркітқұйрық оның ұшуға тым ауыр екенін түсінгеннен кейін тоқтатылды. Алайда, кез келген өлшемдегі үй мысықтары Verreaux бүркітқұйрығының жемшөптері болуы мүмкін. Кениядағы Lake Baringo Country Club-та, бұл бүркітқұйрық үй мысықтарын аулауға бейімделген, нәтижесінде мысықтар қатты қорқып жүреді.

The prey type most often associated with Verreaux's eagle owl are hedgehogs. It appears that this species is the only routine predator of hedgehogs in Africa, most other predators of small to medium sized mammals choosing to pursue other abundant mammals without the hedgehog's prickly defenses. In both the southernmost, from the western cape of South Africa, and northernmost, a partial study of the foods at nests in central Mali, food studies for this species have found hedgehogs to be the most significant contributor of biomass in Verreaux's eagle owl nests. When capturing hedgehogs, the eagle owl descends silently with its soft comb wings and ambushes the hedgehog by imbedding its talons about the face. After death, the hedgehog is skinned of its prickly back before being consumed by either the eagle owl itself or the young at the nest. This may result in over a dozen hedgehog skins being found around Verreaux's eagle owl roosts near their nests. The same method of dealing with hedgehogs is utilized by the Eurasian eagle owl, which is likewise reported as the only routine predator of hedgehogs in its native continent. Studies in other areas have shown that, while hedgehogs are seemingly taken opportunistically, they are at best secondary as contributors of prey both in quantity and biomass. In comparison, the diversity and abundance of rodents is considerably greater in wild areas of sub Saharan Africa and the Verreaux's eagle owl seemingly ignores most small rodent species, with no rodent prey species known to average under in adult body mass. Several murid species have been hunted ranging in size from the southern multimammate mouse (Mastomys coucha) to the two non native Rattus species, including the brown rat (Rattus norvegicus). Some larger rodents they've hunted have included the cape ground squirrel (Xerus inauris), the Gambian pouched rat (Cricetomys qambianus) and the lesser cane rat (Thryonomys gregorianus). The largest known rodent prey is the South African springhare (Pedetes capensis) at an average adult weight of Most other mammalian prey recorded or inferred as hunted by Verreaux's eagle owl tend to be considerably larger. Both the scrub hare (Lepus saxatilis) and the cape hare (Lepus capensis) have been reported as food, the scrub species estimated to average when taken. Other assorted mammalian prey species include the golden rumped elephant shrew (Rhynchocyon chrysopygus) and the cape hyrax (Procavia capensis), although it is possible that juvenile hyraxes are rather more commonly taken than adults. So far as is known, Verreaux's eagle owl is the only living owl that preys upon multiple species of primate, although isolated incidents of predation (normally on young primates) has been reported in two to three other large, tropical owls. Multiple cases of predation against galagos have been reported, unsurprisingly as they represent all nocturnal primates in Africa, although they are seldom identified to species. Monkeys are also predated opportunistically. Particularly often reported in foods of the Verreaux's eagle owl as primates go is the vervet monkey (Chlorocebus pygerythrus). Incidents of successful predation have included vervets that were half grown, which the eagle owl was able to fly off with (despite being about as heavy as the eagle owl itself), and an adult vervet of an estimated weight of , which an eagle owl took on the ground and subsequently dismembered. Other monkey species believed to be occasionally vulnerable to attacks include the blue monkey (Cercopithecus mitis), which is similar in size to the vervet, patas monkeys (Erythrocebus patas) and the young of the chacma baboon (Papio ursinus). Adult patas monkeys, averaging some , can be even larger than vervet monkeys but whether they take prime adults of the species is questionable. There are a few verified cases of Verreaux's eagle owls feeding on ungulates; however, some authors such as Avery, et al. (1985) feel that these generally represent cases of scavenging on carrion. The remains of an adult grysbok (Raphicerus melanotis), weighing an estimated , was opined with certainty to have been taken as carrion per this study. Adult Kirk's dik diks (Madoqua kirkii), one of the smallest antelope species at an average of have also been hunted by Verreaux's eagle owl. Among mammalian carnivores the bulk of predatory incidents have reportedly involved mongooses. Common, social species from savanna edge such as the yellow mongoose (Cynictis penicillata) and the meerkats (Suricata suricatta) have been attacked, as well as larger, shy forest dwellers such as the Jackson's mongoose (Bdeogale jacksoni). An adult Meller's mongoose (Rhynchogale melleri) weighing about which was taken by a Verreaux's eagle owl on the wing represents the second heaviest known object successfully flown with this species after the aforementioned half grown vervet monkey. Other smallish carnivores known to fall prey to Verreaux's eagle owls include the African striped weasel (Poecilogale albinucha) and its larger cousin, the striped polecat (Ictonyx striatus), which in one nest from the border of the Kalahari represented the sole prey species for a pair of eagle owls. In southern Africa, both the cape genet (Genetta tigrina), averaging , and the black footed cat (Felis nigripes), the smallest felid in Africa, have been included amongst their prey. The Verreaux's eagle owl is thought to be a threat to even larger carnivores, including the bat eared fox (Otocyon megalotis) and the aardwolf (Proteles cristata), although whether healthy adults of the latter are in danger is doubtful. A scientifically observed attack on an adult male African wildcat (Felis silvestris cafra), which can weigh more than about , was aborted after the eagle owl apparently deemed that the felid was too heavy to take flight with. However, domesticated cats of any size may fall prey to Verreaux's eagle owl. At Lake Baringo Country Club in Kenya, this eagle owl has apparently taken to habitually hunting outdoor cats, reportedly making the cats on the grounds highly skittish.

Құстар

Верроның бүркітқұйрығы әртүрлі құстарды жемтіңіз етеді. 50-ден астам құс түрлерінің жемдік нысандар екені анықталды, және олар кейбір жерлерде сүтқоректілерден басым болуы мүмкін, бұл бүркітқұстар үшін ерекше жағдай. Бұл түрдің тамақтануында кездесетін басқа орташа өлшемді су құстары: сарымойын үйрек (Anas undulata), африкалық қара үйрек (Anas sparsa), африкалық батпақ құсы (Porphyrio madagascariensis) және қызыл түймелі суқұс (Fulica cristata). Қарғалардан басқа, тамақта жиі кездесетін құстар тобы – галлиформалар. Бұл топтан ең көп жемтіңіз ететін түр – кептіргіш құс (Numida meleagris), ол Кенияда бүркітқұстың тамағында маусымдық түрде басым болуы мүмкін. Жемтіңіз ететін таулы құстардың арасында Намаква құмдағы (Pterocles namaqua), тас көгершін (Columba livia), күлімсіреген көгершін (Streptopelia senegalensis), Сенегал кукалы (Centropus senegalensis), қабыршақты мойынды балбаға (Indicator variegatus) және мүйізді құстардың бірнеше түрі бар, олардың мөлшері солтүстік қызыл мүңкілді мүйізді құстан (Tockus erythrorhynchus) күміс жақ мүйізді құсқа (Bycanistes brevis) дейін өзгереді. Құс тұқымдастарының ішінде ең көп жемтіңіз ететін құстар – қарғалар, олар әлемнің әртүрлі аймандарынан келген Бубо бүркітқұстары үшін үлкен мөлшері, салыстырмалы түрде ашық ұялары және жиі оңай таба алатын, түнгі ұйымдасқан қоныстарының арқасында жиі таңдалады. Бүгінгі күнге дейін тамақтану зерттеулерінде кездесетін қарғалар – мыс қарға (Corvus capensis) және ақ қарға (Corvus albus). Эфиопияда, әлемдегі ең ауыр қарғалардың бірі болып саналатын қалың мүңкілді қарғалар (Corvus crassirostris) оларды күшпен қуды да, оларды басты қауіп деп санады. Кішкентай құстар да назардан тыс қалмайды. Ақкөздер ең көп жемтіңіз ететін кішкентай құстардың бірі, олардың ішінде оңтүстік сары ақкөз (Zosterops anderssoni) ең кішкентай анықталған құс жемдік нысаны, бірақ маятниктер (Anthoscopus ssp.) тіпті кішкентай болуы мүмкін. Верроның бүркітқұсы аулайтын ең үлкен құс – бұл олардың көбінесе түйеқұс (Struthio camelus) және сұр тәжді жұлдызшалар (Balearica regulorum) сияқты үлкен түрлердің салыстырмалы түрде кішкентай балапандарын жемтіңіз етуімен байланысты. Верроның бүркітқұсынан қауіп көретін ірі құстар – Денхамның бүркіті (Neotis denhami) және кори бүркіті (Ardeotis kori), бірақ соңғы түрлерде ересектерге (әсіресе еркектерге) шабуыл жасалатыны белгісіз.

Verreaux's eagle owl takes a diverse range of birds as prey. More than 50 avian prey species have been identified and they may locally exceed mammals in importance in the diet, somewhat unusually for eagle owls. Other medium sized water birds known to have been represented in this species diet include the yellow billed duck (Anas undulata), the African black duck (Anas sparsa), the African swamphen (Porphyrio madagascariensis) and the red knobbed coot (Fulica cristata). Besides herons, another well represented group of birds in the diet are galliforms. Perhaps the most widely preyed species reported from this group is the helmeted guineafowl (Numida meleagris), which may seasonally dominate the eagle owl's food in Kenya. Various upland birds recorded as prey include the Namaqua sandgrouse (Pterocles namaqua), the rock pigeon (Columba livia), the laughing dove (Streptopelia senegalensis), the Senegal coucal (Centropus senegalensis), the scaly throated honeyguide (Indicator variegatus) and several species of hornbill, ranging in size from the northern red billed hornbill (Tockus erythrorhynchus) to the silvery cheeked hornbill (Bycanistes brevis). Among passerines, the most frequently taken are likely to be corvids, which are often favored by Bubo owls from around the world due to their large size, relatively open nests and frequently easy to find, communal nocturnal roosts. To date the cape crow (Corvus capensis) and pied crow (Corvus albus) are the corvids reported in dietary studies. In Ethiopia, thick billed ravens (Corvus crassirostris), which at are possibly the heaviest corvid species in the world, mobbed them vigorously and seemed to consider them a primary threat. Smaller passerines are by no means ignored. White eyes are among the more frequently taken smaller passerines, with the southern yellow white eye (Zosterops anderssoni) being the smallest identified avian prey species, although penduline tits (Anthoscopus ssp.) are likely to be even smaller. The largest bird to be hunted by Verreaux's eagle owl is complicated by the fact that they often take relatively small nestlings of larger species, such as ostriches (Struthio camelus) and grey crowned cranes (Balearica regulorum). Larger species of bustard thought to be threatened by Verreaux's eagle owl are the Denham's bustard (Neotis denhami) and the kori bustard (Ardeotis kori), although it is not clear whether adults (especially males) are attacked in the latter species.

Басқа да жемшөптер

Жыландар мен қосмекенділер Верроның бүркітқұйрықтарының кейде жемтігі болып табылады. Олардың рационына кішкентай, зиянсыз қоңыр үй жыланынан (Boaedon fuliginosus) бастап, үлкен және улы мысырлық кобраларға (Naja haje) дейін әртүрлі жыландар кіреді. Оңтүстік Африкада қалалық ортада көбейетін бүркітқұйрықтардың рационында Африкалық қызыл бақа (Schismaderma carens) және дауысты бақа (Amietophrynus gutturalis) ерекше көзге түсті. Кениядан алынған рационда белгісіз бақалар да маңызды орын алды. Белгілі ең ірі герпетологиялық жем – Нил мониторы (Varanus niloticus). Орташа ересек салмағы 2 кг болатын бұл күндізгі жорғалаушылар толыққанды тамақ беруге мүмкіндік береді, бірақ оларды аң-таңға түсіргеннің өзінде ұстау қиынға соғуы мүмкін. Балықтарды жегендері туралы хабарлар бар, бірақ диеталық зерттеулерде балықтың тікелей тұтынылуы байқалған жоқ. Белгісіз шаяндар, өрмекшілер және мыңаяқтар да олардың тағамында кездеседі.

Түрлер арасындағы жыртқыш қатынастар

Сахарадан оңтүстіктегі Африкада көптеген түрдегі сұрқайлар бар, бірақ неоторпикалық аймақтар мен Оңтүстік Азиядағы ұқсас ендіктегі кейбір аймақтардағыдай түрлердің әртүрлілігі аз. Акун – орташа өлшемдегі Фрейзер және Усамбара сұрқайлары, сондай-ақ ірі Шелли сұрқайы сияқты негізгі орман мекендеушісі, сондықтан Верро сұрқайымен бірге тіршілік етуі екіталай, бірақ сирек жағдайларда, солтүстікке таралған сұр сұрқай (бір кезде дала сұрқайының түршесі деп есептелген) және оңтүстікке таралған дала сұрқайы Верро түріне қарағанда ұқсас мекендеу ортасын ұнатады. Африкадағы балық жемейтін сұрқайлардың ішінде Кейп сұрқайының диетасы кең және ол үлкен жемді ұстауға қабілетті, бірақ Верро сұрқайына қарағанда тышқандар, көбінесе тас гиракстармен толықтырылған, сүтқоректілердің тар ауқымымен қоректенуге көбірек бейімделген. Кейп сұрқайы тасты және таулы жерлерде ұя салуды және аң аулауды жақсы көреді, ал Верро мұндай аймақтарда сирек кездеседі. Шығыс Африка мен Оңтүстік Африкада мекендеу ортасының нашарлауы Верро сұрқайының бейімделу қабілетіне байланысты Кейп сұрқайларының мекендейтін жерлеріне көшуіне мүмкіндік берді және Верроның кіші түрлерді бәсекеге қабілетсіз қалдыруы мүмкін деген мәселені тудырды. Бубо туысына жатпайтын Африкадағы басқа сұрқайлар Верро сұрқайларынан әлдеқайда кішідірек және олардың жем ретінде қаралуы ықтимал. Бұл түрдің құрбаны болған кішкентай және орташа өлшемдегі сұрқайлардың арасында үй сұрқайы (Tyto alba) және Африка дала сұрқайы (Tyto capensis) бар, олардың екеуі де Африкадағы дене салмасының орташа мөлшерінде, сондай-ақ батпақ сұрқайы (Asio capensis) және оңтүстік ақ бет сұрқайы (Ptilopsis granti) бар. Верро сұрқайлары тіпті үлкен құстарға шабуыл жасағаны туралы хабарлар бар. Ботсванада Верро сұрқайы ересек Пелдің балық аулаушы сұрқайын өлтіргені расталды. Балық аулаушы сұрқайдың дене салмасы шамамен Верро сұрқайының салмасына тең. Кейде олардың айрықша ірі күндізгі жыртқыш құстардың ұясына шабуыл жасаған жағдайында, тек ұядағы қозылар зардап шегеді, мысалы, капотты құс (Necrosyrtes monachus) және батель (Terathopius ecaudatus) шабуылдарында; ересектердің ешқайсысы, олардың дене салмасы Верро сұрқайларының салмасына шамамен тең, жем ретінде тіркелмеген. Алайда, кейбір ірі жыртқыш құстардың ересектері, ұядағы қозылары да өлтіріледі. Африкалық балық бүркітінің (Haliaeetus vocifer) және хатшы құсының (Sagittarius serpentarius) ересектеріне түнгі шабуылдар сәтті болғаны туралы хабарланған. Бұл сирек кездесетін жағдайлардан басқа, бүркіттер сияқты ірі жыртқыш құстар Верро сұрқайымен қиналып, оларды бәсекелес ретінде қарастырады. Шын мәнінде, соғысқа қатысатын бүркіт (Polemaetus bellicosus) кейде Верро сұрқайының күндізгі экологиялық эквиваленті ретінде қарастырылады. Дене салмасы бойынша орташа салмағы шамамен екі есе ауыр, ол Верро сұрқайынан екі есе ауыр және сәйкесінше үлкен жемді ұстайды, оның орташа жем салмағы диапазоны және бүркіттер ерекше жағдайда өз салмағынан тоғыз есе көп жемді ұстауға қабілетті, ал Верро сұрқайының көпшілігі жем салмасы Верро сұрқайынан аспайды. Верро сұрқайы күндізгі уақытта соғысқа қатысатын бүркіттерге сыйлы қашықтық сақтайды және екі түрдің бір-бірін мазалауы туралы ешқандай жазба жоқ. Тағы бір өте үлкен және агрессивті бүркіт, тәжді бүркіт (Stephanoaetus coronatus), негізінен орманды мекендейді, сондықтан күндізгі эквиваленті аз. Жасы жетпеген тәжді бүркіттің ересек Верро сұрқайымен түнде агрессивті түрде ығысуы туралы бір ғана дерек бар, ол бүркітқұйрықтың аумағына енген кезде, бірақ қан төгілмей, сұрқайлар ерекше күшті бүркіттен аулақ болуы керек. Жалпы алғанда, Верро, Шелли және Кейп сұрқайлары саванна, орман және тасты аймақтардағы әскери, тәжді және Верро бүркіттерінің түндегі орнын басатын көрінеді, бірақ олардың күндізгі бүркіттермен салыстырғанда дене мөлшерінің азаюы, жалпы алғанда, үлкен денелі жемге шабуыл жасалуы мүмкін дегенді білдіреді. Түнгі уақытта өмір сүретін құстардың азық-түлік тізбегінің жоғарғы жағында орналасқанына қарамастан, 2013 жылы қашықтан орналасқан жануарлар дүниесі камерасы қара арқалы шакалдың (Canis mesomelas) суару орнында Верро сұрқайына шабуыл жасап, өлтіргенін бейнелеп көрсетті. Үлкен мүйізді сұрқайларға және еуразиялық сұрқайларға кіші қызыл түлкілердің (Vulpes vulpes) осындай сәл сәтті шабуылдары туралы хабарланған, бірақ бұл жағдайларда мүйізді сұрқай құпия түрде жерге тұрып, сұрқай теңіз жартастарына оңай кіре алатын. Түнгі Бубо сұрқайларының жыртқыш емес, көбінесе жемі - түлкілер. Verro сұрқайы олардың жеріне келуге өте батыл, басқа нәрселердің ішінде, қоңыздарды ұстау, ұшып алып жүре алмайтын үлкен жеммен қоректену немесе, шакал шабуылында болғандай, су ішу үшін келеді, сондықтан шакал сақ болмаған сұрқайды ұстауға мүмкіндік алған болуы мүмкін.

Sub Saharan Africa has many species of owl, although there is less species diversity than in some areas of similar latitude in the neotropics and south Asia. While the akun is a primary forest dweller as are the medium sized Fraser's and Usambara eagle owl and large Shelley's eagle owl and thus is not likely to co exist with Verreaux's eagle owls except in rare cases, the northerly distributed greyish eagle owl (which was at one point considered merely a subspecies of the spotted) and the southerly distributed spotted eagle owl have much more similar habitat preferences to the Verreaux's species. Of the non piscivorous owls in Africa, the Cape eagle owl can have a somewhat broad diet and a capability to take large prey but is more specialized to feed on a narrow range of mammals, mole rats often supplemented with rock hyrax, than the Verreaux's eagle owl. The Cape eagle owl has a fairly strong preference for nesting and hunting within the confines of rocky and mountainous habitats, whereas the Verreaux's is at best sporadic in such areas. In east Africa and South Africa, habitat degradation has allowed the more adaptable Verreaux's eagle owl to move into areas inhabited by cape eagle owls and has presented the possible issue of the Verreaux's competitively excluding the smaller species. Outside of the genus Bubo, other owls in Africa are much smaller than Verreaux's eagle owls and are more likely to be viewed as prey than competition. Among the small to mid sized owls that have fallen prey to this species are the barn owl (Tyto alba) and the African grass owl (Tyto capensis), both of which average around in body mass in Africa, the marsh owl (Asio capensis) and the southern white faced owl (Ptilopsis granti). There are reports of Verreaux's eagle owls attacking even larger raptorial birds. A case of the Verreaux's eagle owl killing an adult Pel's fishing owl in Botswana was verified. At roughly in body mass, the fishing owl is of nearly the same size as the eagle owl. Cases where they've attacked the nests of particularly large diurnal birds of prey have sometimes involved only nestlings being victimized, such as attacks on the hooded vulture (Necrosyrtes monachus) and the bateleur (Terathopius ecaudatus); none of the adults, which are about the same average adult body mass as the Verreaux's eagle owls, have been reported as prey. However, in some even larger birds of prey, adults as well as nestlings and fledglings have been killed. Successful nighttime attacks have been reported on adults of the African fish eagle (Haliaeetus vocifer) and the secretarybird (Sagittarius serpentarius). Other than these rare cases, larger birds of prey such as eagles are not usually harassed by Verreaux's eagle owl and are more aptly viewed as competitors. In fact, the martial eagle (Polemaetus bellicosus) is sometimes regarded as the diurnal ecological equivalent of the Verreaux's eagle owl. At roughly in average body mass, the martial eagle is roughly twice as heavy as Verreaux's eagle owl and takes correspondingly large prey, its average prey weight range being and the eagles are capable of exceptionally taking prey up to nearly nine times their own weight, whereas most of the eagle owls prey does not exceed Verreaux's eagle owl is likely to give martial eagles a respectful space during daytime and there are no records of the two species harassing one another. Another particularly large and aggressive eagle, the crowned eagle (Stephanoaetus coronatus), is largely a forest dweller and so is less directly a diurnal equivalent. There is a single recorded instance of an immature crowned eagle being aggressively displaced at night by an adult Verreaux's eagle owl when it happened to encroach on the eagle owl's territory but without bloodshed and eagle owls would do well to avoid the exceptionally powerful eagle. Taken together, the Verreaux's, the Shelley's and the Cape eagle owls could be seen as nocturnally replacing the eagle species of martial, crowned and Verreaux's eagles in the respective habitats of savanna, forest and rocky areas but their increasingly diminishing size in comparison to the diurnal eagles means that, generally speaking, less large bodied prey is likely to be attacked. Despite its place near the top of the nocturnal avian food chain, in 2013 a remote wildlife camera videotaped a black backed jackal (Canis mesomelas) attacking and killing a Verreaux's eagle owl at a watering hole. Similar rare successful attacks on great horned owls and Eurasian eagle owls by smaller red foxes (Vulpes vulpes) have been reported, but in these cases the horned owl was mysteriously grounded and the eagle owl was nesting in too easily accessed sea cliffs. More often foxes are prey rather than predators for northern Bubo owls. Given that the Verreaux's eagle owl is surprisingly bold about coming to their ground to, among other things capture beetles, feed on prey too large to carry in flight or, as is likely the case in the jackal attack, drink water, it is possible that the jackal was simply able to ambush an incautious eagle owl rather than a grounded one.

Өсіру

Олардың таралу орталығында, яғни Шығыс Африкада, бұл түрдің көбейту белсенділігі ақпаннан қыркүйекке дейін кез келген уақытта ең жоғары деңгейге жете алады, бірақ түр деңгейінде жыл бойы кездеседі. Көбейту мерзімі шамамен аймақтық құрғақ маусыммен сәйкес келеді, солтүстік бөлігінде ертерек (ақпанға дейін) және оңтүстік бөлігінде, мысалы Кения мен Оңтүстік Африкада, кешірек (шілдеден қыркүйекке дейін) болады. Моногамды жұптар өте тұрақты, көбінесе өмір бойы жұптасады. Басқа соулар сияқты, олардың да танысу ритуалы жаңа жетілген жұптарға серік табуға немесе ұя салу алдында жұптық байланысты нығайтуға бағытталған. Дегенмен, Verreaux бүркітқұстарын жиі қонақ ететін ұяларды салушы, мүмкін, hamerkops (Scopus umbretta) болып табылады. Малиден Оңтүстік Африкаға дейін бүркітқұстар осы түрдің ескі ұяларын пайдалану жағдайлары тіркелді. Көптеген ұялар Verreaux бүркітқұсы оларды басып алған кезде тасталып кетеді, мысалы, үлкен жыртқыштардың кейбіреулері жылдар бойы пайдаланбайтын қосалқы ұялар салады. Бір жағдайда, бүркітқұстар қазылқан құс салған ұяның үстінде ұя салғанда, ұяның ішін Мысыр қаздары (Alopochen aegyptiacus) мекендеген, бұл басқа да түрлер салған ұяларды пайдаланатын агрессивті су құсы. Жұмыртқалардың салмағы екі диапазонды құрайды: жоғарғы шегі – бірінші жұмыртқаның орташа салмағы, ал төменгі шегі – екінші жұмыртқаның орташа салмағы. Ересекті аналық жұмыртқаларды 33-39 күнге дейін күтеді, бұл инкубация кезеңі басқа көптеген бүркітқұстарға қарағанда сәл ұзақ, әсіресе солтүстік түрлерінде. Бұл үлкен балапанның тамақ үшін бәсекелесуінен немесе кіші балапанның үлкен бауырынан шабуылға ұшырап, өлтірілуінен болуы мүмкін. Әдетте, кіші балапан ұрықтанғаннан кейін екі апта ішінде жоғалып кетеді. Қосымша қауіп – пестицидтердің әсері, себебі олжа арқылы түсетін у (әдетте кеміргіштерге қарсы немесе шакал сияқты қоқыс жегіштерге тасталған уланған өлекселер) оларға зиян келтіруі мүмкін. Олар сымдар мен су қоймаларындағы үлкен бөгеттерге соқтығысып қаза табады. Олардың мекендеу ортасын жою да оларға әсер етеді, себебі олар белгілі бір аумақта тұру үшін үлкен құс ұялары бар ағаштарды қажет етеді. Алайда, кейбір аймақтарда олар қала маңында немесе қалалық аймақтарда ұя салады, бұл олардың көптеген басқа ірі жыртқыштарға қарағанда адамның жер пайдалану ережелеріне бейімделу қабілетін көрсетеді. Батыс және Орталық Африкада бұл түрдің мекендеу ортасы көбінесе маргиналды болып табылады, таралуы сиректеу, сондықтан бұл бүркітқұсты сирек кездестіруге болады. Verreaux бүркітқұстарының ең үлкен аймақтық орталығы, көрінеді, Шығыс Африка, мысалы Кения, ондағы саны отарлық кезеңге дейінгі деңгейге жуық болуы мүмкін. Түр деңгейінде олар кеңінен таралған және қазіргі уақытта жойылу қаупі төндірмейді.

In the heart of their distribution, i. e. east Africa, breeding activity in this species can peak any time from February to September, but can occur nearly any month at the species level. The timing of breeding is said to be correspondent roughly to the regional dry season, so averages earlier in the northern part of the range (before February) and later (July to September) in the southern part of the range such as Kenya and South Africa. The monogamous pair is quite stable, most likely mating for life. As in most owls, a courtship display is both to establish mates for a newly mature pair of eagle owls or to strength pair bonds prior to nesting. However, perhaps the constructor of nests that most often host Verreaux's eagle owls are hamerkops (Scopus umbretta). In everywhere from Mali to South Africa the eagle owl has been recorded using old nests built by this species. Most nests are already abandoned when the Verreaux's eagle owl take over it, in large accipitrids for example, many build alternate nests which are not used for years on end. In one case, a pair of eagle owls nested on top of a hamerkop nest while the interior of the nest was occupied by Egyptian geese (Alopochen aegyptiacus), an unusual aggressive species of waterfowl that uses nests built by other species. The eggs weigh from , the upper weight being the mean mass of the first egg and the lower weight being the mean mass of the second egg. The adult female incubates the eggs for 33 to 39 days, the incubation stage being slightly longer than those of most other eagle owls, at least the more northern species. This may be due to starvation upon being outcompeted for food by the older chick or the smaller chick may be being attacked and killed by its older sibling. Usually the smaller chick is gone within two weeks after hatching in this species. In one case, feral dogs were successfully lured away from a young Verreaux's eagle owl by its parents’ distraction display after the young bird had fallen to the ground. An additional threat is the residual effects of pesticides, as poison (usually through rodenticide or poisoned carcasses left out for scavengers such as jackals) consumed through prey may badly affect them. They may be killed by flying into novel man made objects, including wires and massive dams along reservoirs. Habitat destruction can also affect them, as they require ample trees with large bird nests in order to take residence in a given area. In some areas, however, they've been shown to be able to nest in peri urban or suburban areas, showing greater adaptability to human based land changes than many other large birds of prey. In west Africa and central Africa, the habitat is often marginal for this species, the distribution is sporadic and thus this eagle owl is only encountered either uncommonly or rarely. The greatest regional stronghold for Verreaux's eagle owls is seemingly east Africa, in countries such as Kenya, which may have numbers comparable to pre colonial times. At the species level, they are widespread and currently not considered to be threatened with extinction.