Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс ғалымы Виктор Мордехай Голдшмидт (10 ақпан 1853, Майнц қаласында туған – 8 мамыр 1933, Зальцбург қаласында қайтыс болған) – неміс минералогі, табиғат философы және өнер коллекционері.
German scientist
Victor Mordechai Goldschmidt (10 February 1853 in Mainz – 8 May 1933 in Salzburg) was a German mineralogist, natural philosopher, and art collector.
Өмір
1853 жылы Майнц қаласында туған Голдшмидт Саксониядағы Фрайберг Берг академиясында оқып, 1874 жылы инженер мамандығын бітірген. 1880 жылы Хайдельбергте тау жыныстарын механикалық талдау жөніндегі еңбегі үшін докторлық диссертациясын қорғап, 1882 жылдан 1887 жылға дейін Венада оқуын жалғастырған. 1888 жылы докторлық диссертациясын басшылық еткен ғалымның жетекшілігімен «Проекция және графикалық кристалдарды есептеу» (Projection und graphische Krystallberechnung) тақырыбында хабилитация жазды. Ол Хайдельбергте анасының әулетінің құрметіне құрылған Жозефина және Эдуард фон Портхайм қорымен бірлесіп Минералогия және кристаллография институтын құрды. 1893 жылы Гейдельберг университетінде құрметті профессор (Honorarprofessor) қызметіне тағайындалды, ал 1913 жылы Гейдельберг ғылым академиясының (Heidelberger Akademie der Wissenschaften) мүшесі болды. Гейдельбергтегі факультетте оқыған атақты студенттерінің бірі – американдық вулканолог Томас Джаггар еді. Оның «Кристалл пішіндерінің атласы» 1913 жылдан 1923 жылға дейін дамыды. Осы шамада, 1917 жылы, ол құпия кеңесшіге (geheimer Hofrat) тең дәрежедегі лауазымға ие болды. Осы кезеңде (1919/21) Азия, Африка және Океанияны қамтитын, бортында өте беделді жолаушылар болған арнайы чартерлік теңіз саяхаттары жасалды, бұл Ұлттар лигасының құрылуының кейінге қалдырылуымен бірге жүрді. 1923 жылы ол Гейдельберг Табиғи тарих және медицина қоғамының құрметті мүшесі аталды. 1919 жылы ол және оның әйелі жинаған өнер және этнографиялық заттардың мол коллекциясын Баден мемлекетіне Жозефина және Эдуард фон Портхайм қоры ретінде сыйға берді. 1933 жылы «V. Portheim Stiftung» кураторлары өздерінің минералогиялық кристаллография институтына Виктор Голдшмидт Кристалл зерттеу институты (Victor Goldschmidt Institut für Kristallforschung) деген ат берді. Франкфурт қаласының Голдшмидт әулеті Франкфурт Гёте университетінің негізін қалауға зор үлес қосты.
Born 1853 in Mainz, Goldschmidt attended the Bergakademie Freiberg in Saxony and graduated in engineering in 1874. He received his doctorate in 1880 in Heidelberg for his work on mechanical rock analysis and continued his studies in Vienna from 1882 to 1887. In 1888 he wrote his habilitation about "Projektion und graphische Krystallberechnung" (Projection and graphical Crystal Classification) under the same supervisor as his doctoral dissertation. He founded the Institut für Mineralogie und Kristallographie in Heidelberg in association with the Josefine and Eduard von Portheim Stiftung, which he founded in memory of his maternal ancestors. In 1893, he became an adjunct professor (Honorarprofessor) at the University of Heidelberg and in 1913, he was awarded membership in the Heidelberger Akademie der Wissenschaften (Heidelberg Academy of Sciences). During his time on the faculty at Heidelberg, one of his famous students was the American volcanologist Thomas Jaggar. His Atlas der Krystallformen developed from 1913 until 1923. Around this time, in 1917, he was made a geheimer Hofrat (similar to a Privy Councillor). During this period (1919/21), special chartered sea voyages were undertaken, covering Asia, Africa and Oceania, with very distinguished passengers on board, in parallel with the delayed founding of the League of Nations. In 1923, he was made an honorary member of the Naturhistorisch Medizinischen Verein Heidelberg (Heidelberg Association for Natural History and Medicine). In 1919, he donated his and his wife's extensive collection of art and ethnographic artefacts to the state of Baden as the Josephine and Eduard von Portheim Stiftung. In 1933, the curatorium of the "v. Portheim Stiftung" gave its mineralogical crystallographical institute the name Victor Goldschmidt Institut für Kristallforschung. The Goldschmidts of Frankfurt, contributed significantly to the founding of the Goethe University Frankfurt.
Шығармалары
Index der Kristallformen, Барлық минералдардың барлық белгілі кристалдық пішіндерінің каталогы, 3 том, 1886–1891 жж. Atlas der Krystallformen, 9 кітап, "Верлаг Винтерс" баспасы, Гейдельберг 1913–1923 жж.
Index der Kristallformen, Catalogue of all known crystal forms of all minerals, 3 volumes, 1886 1891. Atlas der Krystallformen, 9 books, Verlag Winters, Heidelberg 1913 1923.