Кіріспе

Британдық төмен жылдамдықты жеңіл ұшақ

Edgley EA 7 Optica – британдық жеңіл ұшақ, төмен жылдамдықта бақылау жұмыстары үшін жобаланған, тікұшақтарға қарағанда төмен құнмен балама ретінде көзделеді. Optica-ның ұзақ уақыт бойы сақталып қалу жылдамдығы 130 км/сағ (70 түйін; 81 миль/сағ), ал тоқтау жылдамдығы 108 км/сағ (58 түйін; 67 миль/сағ) құрайды.

Жобалау және әзірлеу

Optica жобасы 1974 жылы Джон Эдгли құрған Edgley Aircraft Limited компаниясымен басталды, ол шағын командамен бірге бастапқы прототипті жобалап және жасады. 1982 жылы институционалдық инвесторлар жобаға инвестиция салып, Уилтширдегі Олд Сарум әуежайында өндіріс желісін құрды. Келесі үш жыл ішінде компания толық өндірістік қуатқа жетті, ұшақ Ұлыбританиядан сертификат алды және алғашқы клиентке ұшақ тапсырылды. Осы жетістікке қарамастан, толық өндірістің соңғы кезеңі үшін қажетті қосымша инвестициялар түспеді, компания банкротқа ұшырады және Джон Эдгли қызметтен босатылды. Жаңа иелерімен өндіріс желісіндегі ұшақтар аяқталды және Optica пайдалануға берілді. Ұшақтың ерекше конфигурациясы бар – толық шыныдан жасалған алдыңғы кабинасы, ол Hiller Model 360 немесе Hughes Model 269 тікұшағын еске салады, бұл ұшқыш пен екі жолаушыға 270 градусқа дейін панорамалық көрініс және дерлік тік төмен көру мүмкіндігін ұсынады. Ұшақта екі рульді екі буы және жоғары орналасқан стабилизатор бар. Ол кабинаның артында орналасқан Lycoming Flat Six атмосфералық қозғалтқышымен және тұрақты қанатты желдеткішпен жабдықталған. Желдеткіш құбырлы болғандықтан, ұшақ өте тыныш. Ұшақта алдыңғы тірегі сол жаққа қарай жылжытылған үш дөңгелекті шасси орнатылған. Қанаттары бұрылмаған және кеңейтілмеген. Ұшақ негізінен стандартты металл конструкциясынан жасалған, алюминийден жасалған қаптамасымен жабдықталған. Ұшақтың ерекше сыртқы түрі кейбір баяндамаларда оны "көзді жәндік" деп атауға себеп болды.

Пайдалану тарихы

160 л.с. (119 кВт) қуаты бар Lycoming IO 320 қозғалтқышымен жабдықталған Optica ұшағы 1979 жылдың 14 желтоқсанында алғашқы рейсін жасады. Ұшақты Cranfield Aeronautics колледжінің бас ұшқышы, эскадрилья жетекшісі Ангус МакВити басқарды. 1983 жылы Lycoming IO 540 қозғалтқышына жаңартылған Optica өндіріске түсті. Edgley Aircraft Limited компаниясы 1985 жылдың 8 ақпанында Азаматтық авиация басқармасынан алғашқы сертификатын алды. Барлығы 22 Optica ұшағы салынды, ал 23-і құрылысы басталғанмен аяқталмады. Зауыттағы өрттен 10 ұшақ жойылды. Optica бірнеше рет қожайындары ауысты, содан кейін FLS Aerospace (Lovaux Ltd) компаниясы Sprint ұшағының дизайны мен өндіріс құқықтарын иеленді: бұл Сидни Холлоуэйдің Корнуоллда (Ұлыбритания) Optica ұшағымен шамамен бір уақытта жобалаған екі орындық бастапқы оқу ұшағы. Lovaux екі ұшақты да дамытуды жоспарлаған, Sprint Ұлыбритания қарулы күштері үшін әскери оқу ұшағы ретінде қарастырылған. Алайда, Sprint бұл рөлге қабылданбады, және Lovaux екі жобаны да тоқтатты. Optica және Sprint бірлесіп басқа иелерге өтті, 2007 жылы олар Джон Эдглиге ұсынылды, ол үш бұрынғы Edgley Aircraft қызметкерімен (Крис Берли, Фин Колсон және Дэйв Ли) бірге жаңа AeroElvira Limited компаниясын құрды. Олар сол кезде осы екі жоба бойынша жұмыс істеп жатқан еді. Жаңа компания G BOPO ұшағын Ұлыбританияда демонстрациялық модель ретінде қайта пайдалануға сәтті қол жеткізді, алғашқы сынақ рейсі 2008 жылдың 3 маусымында орындалды. 2016 жылдың тамызында Interflight Global (IFG) компаниясы Optica бағдарламасын бағалауды бастау және өндірісті қайта іске қосу мақсатында жоспарларын жариялады. 2016 жылдың желтоқсанында IFG бағалауын аяқтады және 2017 жылдың маусымында AeroElvira компаниясына EA 7 Optica ұшақ бағдарламасын 2018-19 жылдар аралығында қайта іске қосу үшін тиісті тексерулерді, бағалауды және қосымша қадамдарды жүргізу үшін ниет хатын (LOI) тапсырды. IFG Optica ұшағын дамытуды, сатуды және қолдауды жоспарлады, сондай-ақ өндіріс пен соңғы құрастыруды FAA/EASA Part 23 сертификаты бар OEM компаниясына тапсыруды көздеді. 2018 жылдың соңында IFG бастапқы бағдарламаны қайта іске қосу жөніндегі күш-жігерін өзгертіп, Optica сертификатын жаңарту және ұшақты өндіріске енгізу үшін қолайлы OEM стратегиялық серіктесін анықтады және таңдады. 2019 жылдың соңына қарай IFG стратегиялық OEM серіктесін іздеуді жалғастырды. 2022 жылға қарай, COVID-19 пандемиясынан кейін мақсаттарын қайта бағалаған IFG ұшақ бағдарламасын қайта іске қосуға көмектесетін стратегиялық серіктестерді іздеуде белсенді болып қалады.

Апаттар мен оқиғалар

1985 жылғы 15 мамырда Optica G KATY ұшағы апатқа ұшырап, Хэмпшир полициясының ұшқышы мен фотограф жолаушысы қаза тапты. Ұлыбританияның Көлік министрлігінің Әуе апаттарын тергеу бөлімі анықтағандай: "Құрылымдық немесе механикалық бұзушылықтар, немесе ұшуды басқарудың жұмыс істемеуі немесе істен тоқтауы туралы ешқандай көрсеткіш болған жоқ" және "Бақылаудың соңғы жоғалуы ұшақтың тік бұрылыста тоқтауынан немесе ұшақтың мұрының төмен түсуінен болған". 1990 жылғы 11 наурызда G BMPL ұшағы ұшу кезінде желдеткіш пен орталық жинағына зақым келді, сондай-ақ ұшақ корпусына да аз көлемде зақымдар тиді. Ұшқыш сәтті мәжбүрлі қондыру жасады: ешкім жарақаттанбады және ұшаққа қосымша зақым келтірілген жоқ. Келесі тергеу кезінде желдеткіш орталығында металл шаршауынан пайда болған жарықтар анықталды. Өндіруші ұшу алдында орталықты тексеруді талап ететін қызметтік хабарлама шығарды, ал Ұлыбританияның Азаматтық авиация органы Міндетті Ұшуға жарамдылық туралы хабарлама (No. 004 05 90) жариялады. Optica желдеткіші енді Hoffmann Propeller компаниясы жобалаған және өндірген желдеткішпен алмастырылды.