Кіріспе

Уэльс американдықтары (Americanwyr Cymreig) – американдық этностық топ, олардың тұқымдары толығымен немесе ішінара Уэльсте, Ұлыбританияда пайда болған. 2008 жылғы АҚШ халық санағы бойынша жүргізілген қоғамдық сауалнамада 1,98 миллион америкалықтың Уэльс тегі болғаны анықталды, бұл АҚШ халқының 0,6% құрайды. Бұл көрсеткіш Уэльстің 3 миллиондық халқымен салыстырылғанда. Дегенмен, американдықтардың 3,8% Уэльске тән фамилия тасымалдайды. Томас Джефферсон, Джон Адамс, Джон Куинси Адамс, Джеймс А. Гарфилд, Кальвин Кулидж, Ричард Никсон және Барак Обама сияқты бірнеше АҚШ президенттерінің Уэльс тегі бар. Конфедерация армиясының жоғары генералы П. Г. Т. Борегард, АҚШ вице-президенті қызметін атқарған Хьюберт Хамфри, сондай-ақ Мемлекеттік хатшы қызметін атқарған Колин Пауэлл мен Хиллари Клинтон да осы топқа жатады. Американдық халықтың Уэльс тектік атының үлесі Оңтүстік Каролина штатында 9,5%-дан Солтүстік Дакота штатында 1,1%-ға дейін жетеді. Әдетте, Уэльс тектік аттар Атлантиканың орталық штаттарында, Жаңа Англияда, Каролиналарда, Джорджияда және Алабамада, Аппалачи таулы аймағында, Батыс Вирджинияда және Теннессиде шоғырланған. Керісінше, солтүстік Орта Батыста және Оңтүстік-Батыста Уэльс есімдері салыстырмалы түрде аз кездеседі. 1810 жылы Теннессидің алғашқы губернаторы Джон Севиер өзінің досы майор Амос Стоддардқа 1782 жылы ол ежелгі Чероки басшысы Оконостотамен Алабама өзені бойындағы ежелгі бекіністер туралы әңгімелескенін жазды. Басшы оған бекіністерді "Уэльс" деп аталатын ақ адамдар тобы салғанын айтқан, олар оларды Чероки тайпасының ата-бабаларынан қорғау үшін салған, соңынан олар оларды аймақтан қуғынға шығарған. Севиер 1799 жылы Уэльс гербі бар мыс қарулармен киген алты қаңқаның табылуы туралы да жазған. Томас С. Хинде 1799 жылы Огайо өзенінің жағасында, Индиана штатындағы Джефферсонвилл қаласының жанында алты солдаттың қазылғанын мәлімдеді, олардың кеуде қалқандарында Уэльс гербі бейнеленген. Бұл Севиер айтқан алты адам болуы мүмкін, өйткені олардың саны, мыс тақталары және Уэльс гербі екі дерек көзімен де сәйкес келеді. Мадогты Луисвилл (Кентукки штаты) маңындағы Огайо өзенінде орналасқан Fourteen Mile Creek өзеніндегі Devil's Backbone сияқты белгілі бір орындармен байланыстыратын әртүрлі болжамдар бар.

Колониялық дәуірдегі көші-қон

Қазіргі заманғы алғашқы Уэльске келгендер 1618 жылдан кейін Уэльстен келді. XVII ғасырдың ортасынан соңына дейін Уэльстің квакерлері Пенсильвания колониясына көптеп көшіп барды, онда Филадельфиядан батысқа қарай Уэльс аймағы құрылды. 1700 жылы Уэльстер колонияның шамамен жиырма мың халқының үштен бірін құрады. Бұл аймақта бірнеше Уэльс жер-атаулары бар. Уэльстер әсіресе көп және саяси белсенді болды, Пенсильвания провинциялық кеңесінің мүшелерінің 9% сайланды. 1757 жылы Рев. Горонви Оуэн, Англикандық пастор, Англсидегі Ланфайр Матафарн Эйтаф қауымындағы Y Dafarn Goch-та дүниеге келді және Уэльс поэзиясына қосқан үлесі кейінгі Уэльстің XVIII ғасырғы Ренессансына зор үлес қосты, Вирджиния колониясындағы Уильямсбургке көшіп келді. 1769 жылы Лоренсвиллдің (Вирджиния штаты) жанындағы мақта және темекі плантациясында қайтыс болғанға дейін, Рев. Оуэн көбінесе эмигрант ақын ретінде танымал болды, ол туған жері Англесиге деген hiraeth ("сағыныш" немесе "үйге деген құштарлық") сезімімен жазды. Кейінгі Эстеддфодтың қайта жаңғыруы кезінде Гвиндидигон қоғамы Рев. Оуэннің поэзиясын болашақ ақындарға үлгі ретінде ұсынды.

Революциядан кейінгі көші-қон

1790-шы жылдардағы Эстеддфодтың қайта жаңғыруы кезінде Гвиндидигон қоғамының мүшесі Уильям Джонс, Америка революциясын ынтамен қолдаған және Уэльстің Ұлттық Эстеддфодын құруды жақтаған, толыққанды ағылшындықтанған уэльстік дворяндық, жерді жалға беру және адал емес жер агенттерін жұмысқа алу арқылы өздерінің жалдамалы шаруаларының бағыныштылығы мен құрметіне лайық емес деп сенді. 1791 жылдың маусым айында Лланрвст Эстеддфодында Джонс "Барлық тума Камбро-бриттерге" деген тақырыптағы үндеудің көшірмелерін таратты, онда ол уэльстік шаруалар мен қолөнершілерге мүліктерін жинап, Уэльстен эмиграция жасап, АҚШ-тағы "Уәде етілген жерге" теңізден өтуге шақырды.

Пенсильвания штаты

Маркус Таннердің сөзінше, американдық революциядан кейін Уэльстен кең көлемде көші-қон 1790 жылдары басталды. Осы кезде 50 көшпен Ланбринмейр ауылынан баптист пасторы Рев. Морган Джон Рис сатып алған Пенсильвания жеріне аттанды. Соның нәтижесінде Пенсильвания штатында Камбрия шаруалық қонысы құрылды.

Огайо штаты

Уэльс халқының Огайодағы қоныстануы 1801 жылы басталды, осы кезде Уэльс тілінде сөйлейтін пионерлер тобы Камбриядан (Пенсильвания штаты) Пэддис-Ранға көшіп келді, қазіргі кезде бұл жер Шэндон, Огайо орналасқан аймақ. Уэльс тілі Джексон округі аймағында ұрпақтар бойы қолданылып келді, бірақ 1950 жылдары қолдануы төмендеді. 2010 жылғы мәліметтер бойынша, 126 000-нан астам Огайо тұрғыны уэльс тегінен шыққан, ал шамамен 135 адам осы тілде сөйлейді. Огайоның көптеген қалаларында, мысалы Оук Хилл (13,6%), Мэдисон (12,7%), Франклин (10,5%), Джексон (10,0%), Раднор (9,8%) және Джефферсон (9,7%) сияқты маңызды шоғырланулар әлі де сақталып қалған.

Оңтүстік АҚШ

Африкалық америкалықтардың едәуір үлкен бөлігінде уэльстік тегі бар. Мұның бір себебі құлдардың бұрынғы еңбек иелерінің тегін қабылдауы болуы мүмкін, алайда мұны растайтын деректер аз. Уэльстік американдықтардың құл болғандары мен плантация иелерінің мысалы ретінде уэльстік ақын, пастор Горонуи Оуэн мен Американың негізін қалаушы әкесі Томас Джефферсонды атауға болады. Құлдардың еңбек иелерінің тегін қабылдаған жағдайлары болғанымен, уэльстік діни ұйымдар мен құлдыққа қарсы күресшілер құлдарға азаттыққа қол жеткізуге көмектесті және осы себеппен алынған есімдердің дәлелдері де бар. Кейбір жағдайларда құлдар Фримен, Ньюман немесе Либерти сияқты жаңа есімдерді таңдап алды, ал басқалары американдық батырлардың немесе негізін қалаушылардың тегін таңдады, бұл екі жағдайда да уэльстік болуы мүмкін.

Теннесси штаты

Теннессидегі Уэльс қоныстанушыларына қатысты ең жаңа ғылыми зерттеу Гарвард профессоры, Кардиганширде туған Эйруг Дэвистің еңбегі болып табылады. «Теннессидің уэльстері» атты кітаптың авторы Дэвис 21 ғасырдың басында академиялық жинақтарда, нысандарға сапарлар жасап, Теннессидегі ұрпақтарымен және уэльс эмигранттарымен сұхбаттасып, жан-жақты зерттеу жүргізді. Доктор Дэвиспен оның зерттеулері талқыланған қысқа сұхбат онлайн режимінде қолжетімді. Көптеген уэльс ұрпақтары, әсіресе квакерлер, штатқа айналудан бұрын (1796) және 19 ғасырдың басында Вирджиния, Солтүстік Каролина және Оңтүстік Каролинадағы отарлық қоныстардан көшіп келді. Алғашқы ұйымдастырылған қоныс 1850 жылдары Монтгомериширдің Лланбринмайр қаласынан келген қауымдық пастор, преподобный Сэмюэл Робертс бастамасымен құрылды. Огайоның бұрынғы губернаторы Уильям Бебб және Цинциннатидегі уэльс иммигранты Эван Б. Джонспен байланыс орнатқан Робертс, «S. R.» деп белгілі болды, уэльстің Скотт округіне, Теннессиге көшіп келуін итермеледі. Алғашқы эмигранттар 1856 жылдың маусым айында Уэльстен Филадельфияға аттанды. Алғашқы қоныстанушылар 1856 жылдың қыркүйегінде Нэнсиге, Скотт округіне келді. Бірақ ақырында бұл қоныс сәтсіз аяқталды. Кейбір қоныс аударушылар Ноксвиллге көшіп келді, ал қалғандары АҚШ-тың басқа аймақтарына тарады. Брайниффин деп аталатын елді мекенде үш отбасы, сондай-ақ Сэмюэл Робертс және Джон Джонс қалды. Уэльстің Ұлттық кітапханасында осы қонысқа қатысты түпнұсқа материалдар жинағы сақталған, ол «Теннесси қағаздары» деп белгіленген. Америка Азамат соғысынан кейін бірнеше уэльс иммигрант отбасылары Пенсильваниядағы Уэльс трактінен Орталық Шығыс Теннессиге көшіп келді. Бұл уэльс отбасылары негізінен Ноксвилл қаласының Механикасвилл деп аталатын аймағына қоныстанды. Бұл отбасыларды ағайынды Джозеф пен Дэвид Ричардс Джон Х. Джонсқа тиесілі вальтерлік фабрикада жұмыс істеуге шақырып алды. Ричардс ағайындылары L&N темір жолының жанында Ноксвилл темір комбинатын құрды, кейіннен ол 1982 жылғы Дүниежүзілік көрмеге арналған алаңша ретінде пайдаланылды. Уэльстік иммигранттар жұмыс істеген темір зауытының бастапқы ғимараттарынан тек «Қойғыш» мейрамханасы орналасқан ғимарат қана сақталған. 1982 жылғы Дүниежүзілік көрме кезінде бұл ғимарат «Строхаус» деп аталды. Екінші пресвитериан шіркеуіндегі сыйға берілген орында бірінші рет кездескен уэльс иммигранттары өздерінің қауымдық шіркеуін салды, ал 1870 жылы преподобный Томас Томас бірінші пастор болып қызмет етті. Алайда 1899 жылы шіркеудің мүлігі сатылды. Уэльстер мұнда өздерінің туған мәдениетін сақтап, уэльс тілінде қызметтер өткізіп, хорлық жарыстар мен қауымдық байланысты нығайтатын басқа да шараларды ұйымдастырды. Бұл уэльс иммигрант отбасылары табысқа жетіп, Ноксвиллде басқа да бизнестер ашты. 1930 жылға қарай Азамат соғысынан кейінгі Ноксвиллдің уэльс отбасыларының көптеген ұрпақтары қаланың басқа аудандарына және көршілес округтерге тарады. Бүгінде Үлкен Ноксвиллдегі көптеген отбасылардың тамыры осы алғашқы иммигранттарға дейін жетеді. Ноксвиллдегі уэльс дәстүрі 21 ғасырдың басына дейін уэльс ұрпақтарының Сент-Дэвид күнін тойлауымен есте қалды. Ноксвиллдің Уэльс қоғамы қазірде жоқ. Ноксвиллдің солтүстігіндегі кен орнындағы шахталық өндіріс арқасында Андерсон және Кэмпбелл округтерінде, әсіресе Брисвилл және Коал Крик (қазіргі Рокки Топ) қалаларында маңызды уэльс қоныстары құрылды. Пайдасыз «Coal Creek Watershed Foundation» ұйымы осы аймақтағы уэльс қоныстарының тарихын құжаттау және сақтау жөніндегі жұмыстарды бастап жүргізді. Чаттануга және Содди Дейзи сияқты жақын маңдағы қауымдастықтарда тау-кен және темір өнеркәсібінде жұмыс істеген уэльс иммигранттары тұрды. Содди Дейзи Рутс жобасы және профессор Эдвард Г. Хартманның зерттеулері Теннессидің оңтүстік-шығысындағы уэльс қоныстары туралы маңызды ақпарат ұсынады. 1984–1985 жылдары уэльс педагогы Дэвид Гринслейд Теннессиде саяхаттап, АҚШ-тағы уэльстің кең ауқымды ұлттық зерттеуінің бір бөлігі ретінде қазіргі және тарихи уэльс қоныстарын құжаттады. Гринслейдтің зерттеулері «Уэльс қызуы» атты кітапқа айналды. Гринслейдтің қағаздары Уэльстің Ұлттық кітапханасында сақталған. Сыйлық иеленген актриса Дейл Дики Ноксвиллдің Ричардс ағайындарының ұрпағы. Оның атасы, Р.Д. Томас, Ноксвиллге көшіп келген тағы бір уэльс иммигранты, 1872 жылы «Hanes Cymru America» (Америкадағы уэльстер тарихы) атты еңбектің авторы болды. Кітаптың уэльс тіліндегі цифрлық нұсқасы онлайн режимінде қолжетімді.

АҚШ-тың орта батысы

1850 жылдан кейін көптеген уэльстіктер Орта Батыста фермалар іздеді.

Индиана штаты

ХХ ғасырдың басында Индианаполистің солтүстік-шығысында орналасқан Грант және Мэдисон округтеріндегі Элвуд, Андерсон және Газ-Сити қалалары көптеген уэльстік иммигранттарды, оның ішінде көптеген үлкен отбасылар мен жас өнеркәсіп жұмысшыларын қызықтырды. Бұл 1890 жыл шамасында Индиана штатының Грант және Мэдисон округтерінде мол табиғи газдың табылуына байланысты болды. Тегін газдың арқасында қалайы табақ және шыны бөтелке фабрикалары бой көтерді, ал фабрика иелері Свонси (Уэльс) аймағынан келген білікті қалайы табақ жұмысшыларын қолдады. Жер иелері ойсыздықтан көптеген ұңғымалар бұрғылап, газды тәулігіне 24 сағат бойы жағып, 1910 жылға қарай газ кен орындарының қорлары таусылды. Көптеген уэльстік иммигранттар жұмыс іздеп Уоррен (Огайо) аймағына кетті, онда көптеген құйма зауыттары мен жұмыс орындары болды.

Миннесота штаты

1851 жылы Дакота халқы Траверс-де-Сью келісімін жасасқаннан кейін, Висконсин мен Огайодан келген валлий тілінде сөйлейтін пионерлер Миннесотадағы қазіргі Ле-Сюэр және Блю-Эрт округтерінің көп бөлігін қоныстандырды. 1857 жылға қарай валлий тілінде сөйлейтіндердің саны соншалықты көбейді, соның салдарынан Миннесота штатының конституциясы валлий тіліне аударылуға тиіс болды. «The Minnesota Ethnic Food Book» кітабында айтылғандай, «Алғашқы валлий иммигранттары 1853 жылы Миннесота өзенінің аңғарында қоныстанды; Блю-Эрт, Николет және Ле-Сюэр округтері Браун округіне дейін созылған ауылдық қоғамның ядросы болды. Кейбір ер адамдар Уэльсте кенші болғанмен, көбісі өздеріне жер табу үшін Уэльстің орталық және солтүстік бөлігін тастап кеткендей көрінеді. Отбасылар тез арада берік шаруашылық қоныстарын құрды және балалардың Манкато мен Твин-Ситис қалалық аймағына қоныс аударуына қарамастан, валлий халқының өзен аңғарында болуы бүгінгі күнге дейін сақталған». Жергілікті валлий тілдес ақын Джеймс Прайс, оның бардтық аты Ап Деви («Дэвидтің ұлы») болған, Миннесотадағы алғашқы валлий әдеби қоғамы 1855 жылдың күзінде Саут-Бенд қалашығында, сондай-ақ Блю-Эрт округінде өткен жиналыста құрылғанын айтты. Ап Девидің сөзіне сүйенсек, «Миннесота штатындағы алғашқы эйстеддфод 1864 жылы Джадсон қаласында Вм. С. Уильямстың үйінде өтті. Екінші эйстеддфод 1866 жылы Джадсон қаласында, ағаштан салынған шіркеуде, төрағалыққа Rev. Джон Робертс шақырылды. Эллис Э. Эллис, Роберт Э. Хьюз, Х. Хьюз, Rev. Дж. Дженкинс және Уильям Р. Джонс осы эйстеддфодқа қатысты. Үшінші эйстеддфод 1871 жылдың 2 қаңтарында Джадсон қаласындағы жаңа шіркеуде (Иерусалим) өтті. Атақты Лью Ллвифо (бардтық аты) төрағалық етті және бәрі керемет көңіл күймен болды». 1880 жылдары валлий тегінен шыққан 2500-3000 адам 17 шіркеу мен 22 капелланың өміріне үлес қосты. «The Minnesota Ethnic Food Book» кітабында айтылғандай, «1980 жылдардағы валлий қауымдастығының сипаттамасы көптеген американдық этникалық топтарға тән: елу және жетпіс жастағы ескі буын әйелдері дәстүрлі тағамдарды сақтап қалған; бірақ жас буын өз тарихына қайта қызығушылық танытуда. Олар бұл әйелдерден валлий аспаздық кітаптарынан ескі рецепттерді немесе Уэльске жасаған саяхаттарынан әкелген рецепттерді алды. Осылайша валлий халқы кейде Уэльс наны, бара брит, пиязды сорпа және Әулие Дэвид күнінде Уэльс қонақтарының құрметіне қой етін жейді».

Канзас штаты

Уэльстен шамамен 2000 иммигрант және тағы шамамен 6000 екінші буын уэльстіктер Канзас штатында фермерлікпен айналысты, Арвония, Эмпория және Бала қалаларына жақын жерлерді баяндады. Олардың тарихи мәдениетінің ерекшеліктері уэльс тіліндегі уағыздарды сақтап қалған шіркеу қызметтерінде ең ұзақ сақталды.

Нью-Йорк

Oneida округі мен Нью-Йорк штатының Утика қаласы 19 ғасырда уэльс-американдық қауымдастығының мәдени орталығына айналды. 1789 және 1802 жылдары нашар егін жиналымынан зардап шеккен және жер иелігіне ие болу арманында болған бес уэльс отбасы бастапқыда қоныс тепті, олар көп ұзамай басқа шаруалар мен көшпенділерді тартты, олар Стьюбен, Ютика және Ремсен аудандарына қоныстанды. Алғашқы уэльс қоныс аударушылары 1790 жылдары келді. 1848 жылы лексикограф Джон Расселл Бартлетт бұл аймақта уэльс тіліндегі бірнеше газет-журналдар мен уэльс шіркеулері бар екенін атап өтті. Шындығында, Бартлетт өзінің «Американиздер сөздігінде» «адам бірнеше шақырым (Oneida округі бойынша) саяхаттап, уэльс тілінен басқа ештеңе естімеуі мүмкін» деп жазды. 1855 жылға қарай Oneida округінде төрт мың уэльс тұрды. Азамат соғысы кезінде көптеген уэльстер батысқа, әсіресе Мичиган мен Висконсинге көшіп кетті. Олар шағын шаруашылықтармен айналысты және тарихи дәстүрлерін сақтады. Шіркеу уэльс қауымдастығының өмірінің орталығы болды, ал белсенді уэльс тіліндегі баспасөз этникалық сананы нығайтты. Республикалық көзқарастары берік болған уэльстер өздерінің этникалық мәдени үлгілерін толығымен тастамай, біртіндеп үлкен қоғамға сіңісіп кетті.

Мэриленд штаты

1850 және 1942 жылдар аралығында Мэрилендтің солтүстігі мен Пенсильванияның оңтүстігінде Персик Боттом тақтасын өндіретін валлийлік кенішшілерді орналастыру үшін бес қала салынды. Осы кезеңде қалалар валлийлік этностық белгісін сақтап келді, бірақ олардың архитектурасы дәстүрлі валлийлік үйлерден заманауи американдық стильге қарай өзгерді. Харфорд округындағы екі қала қазір Уайтфорд-Кардифф тарихи аймағын құрайды.

Вирджиния

Шығыс Еуропа халықтарынан кейін, уэльс халқы ондағы маңызды азшылықты құрайды.

АҚШ-тың батыс бөлігі

Уэльстік кеншілер, малшылар және дүкен иелері 1849-51 жылдардағы алтын асығы кезінде Калифорнияға, сондай-ақ 1850-ші жылдардан бастап Тынық мұхитының солтүстік-батысына және Роки таулары штаттарына келді. Солтүстік Калифорнияда, әсіресе Сиерра-Невада және Сакраменто аңғарында кең ауқымды уэльстік қоныстану байқалды. Калифорния штатының Амадор округінде жергілікті тұрғындардың төрттен бірі уэльс текті екені анықталды.

Калифорния

Лос-Анджелес және Сан-Франциско әртүрлі өнер мен ойын-сауық салаларындағы валлий суретшілер мен актерлерді қызықтырды. Төменде Лос-Анджелес аймағында өмір сүрген және жұмыс істеген белгілі валлий суретшілер мен актерлердің қысқа тізімі келтірілген: Д.У. Гриффит, Кэтрин Зета-Джонс, Ричард Бертон, Розмари Франкланд, Майкл Шин, Глинис Джонс, Иоан Груффуд, Айвор Барри, Кейт Ле Бон, Энтони Хопкинс, Том Джонс, Кэтрин Дженкинс және Терри Нейсон, сондай-ақ басқалар. 1888 және 2012 жылдар аралығында валлий пресвитериан шіркеуі Лос-Анджелестегі валлий-американдық қауымдастықтың орталығы болды. Шіркеуді Гвинедттің Ллануухлин қаласынан келген пастор Дэвид Хьюз құрған. Шіркеудің гүлденген кезінде, жексенбі күндері валли және ағылшын тілдерінде 300-ге жуық иммигрант жиналатын. Атап айту керек, 1941 жылғы «Коллегемнің жасыл екені» фильмінде шіркеу хоры ән шырқады. Ән айту дәстүрі «Cor Cymraeg De Califfornia», Оңтүстік Калифорнияның валлий хоры арқылы жалғасты, ол 1997 жылы құрылған, діни емес 501(c)(3) ұйымы және бүгінгі күнге дейін АҚШ бойынша өнер көрсетеді. Санта-Моника, Калифорния, өкіметі мен екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі зауыт өндірісінің өркендеу кезеңінде келген британдық иммигранттардың көптігіне байланысты Америкадағы ең британдық қалалардың бірі деп танылды, олардың көп бөлігі валлийлер болды. Дегенмен, тұрмыс құнының жоғарылауы және иммиграциялық заңдардың қатаңдауы бір кезде «Шағын Британия» деп аталған қалаға әсер етті. 2011 жылы «A Raven Above Press» және «AmeriCymru» демеушілігімен Батыс жағалауындағы Эстеддфод: Валлий өнер фестивалі өтті, бұл 1926 жылдан бергі аймақтағы алғашқы эстеддфод болды. Келесі жылы Лорин Морган Ричардс жыл сайынғы Лос-Анджелес Әулие Давид күні фестивалін құрды, бұл қалада мәдени жаңаруға және 2014 жылы Оңтүстік Калифорнияның валлий лигасының құрылуына ықпал етті. Валлий тегі бар атақты тұлғалар Генри Томас, Иоан Груффуд, Майкл Шин, сондай-ақ Ричард Бертон мен Франк Ллойд Райттың отбасылары фестивальді ашық түрде қолдады.

Мормондық

1840 және 1850 жылдары Уэльстегі мормон миссионерлері өте ықпалды болды, көптеген жаңа мүшелер Ютаға көшіп кетті. XIX ғасырдың ортасында Айдахо штатының Малад қаласы іргесі қаланды. Ол басында уэльстік мормондық қоныс ретінде пайда болды және Уэльстен тыс жерлермен салыстырғанда, халқының арасында уэльстік тегі бар адамдардың үлесі ең жоғары деп санайды. Бұл көрсеткіш шамамен 20% құрайды. 1951 жылы Америка Құрама Штаттары мен Канаданың Ұлттық Gymanfa қауымдастығы Бригам Янг университетінің Гарольд Б. Ли кітапханасында уэльс тіліндегі кітаптар жинағын ұйымдастыруға көмектесті.

АҚШ-тағы Уэльс мәдениеті

Уэльс мәдениетінің күшті ықпалына ие аймақтардың бірі – Огайо штатының Джексон және Галлия округтеріндегі аймақ, ол көбінесе «Шағын Кардиганшир» деп аталады. Мадог Уэльс зерттеулері орталығы Рио-Гранде университетінде орналасқан. Ұлттық Уэльстік Гиманфа Гану қауымдастығы жыл сайын елдің әртүрлі аймақтарында Уэльстің Ұлттық фестивалін өткізеді, онда түрлі мәдени тақырыптар бойынша семинарлар, уэльстік өнімдер сататын базар және дәстүрлі уэльстік ән шеруі (гиманфа гану) ұйымдастырылады. Жыл сайынғы Лос-Анджелес қаласындағы Сент-Дэвид күні фестивалі өнер көрсетулер, шеберлік сабақтары және ашық ауадағы базар арқылы уэльстік мұраны тойлайды. Портлендте Батыс жағалау Эстеддфоды – әр жыл сайынғы уэльстік шара, ол көркем өнер сайыстары мен бардтық дәстүрдегі өнерлеуге бағытталған. Ал кішкентай ауқымда, елдің көптеген штаттарында Уэльс қоғамдарының тұрақты жиналыстары өткізіледі.

Құйма жұмысшылары

1890 жылға дейін Уэльс әлемдегі қалайыдан жасалған тоншақтың (tinplate) жетекші өндірушісі болды, әсіресе консервіленген тағамдар үшін қолданылатын. АҚШ – басты сатып алушы болды. 1890 жылғы Маккинли тарифтері сол жылы тоншақтың баж салығын арттырды, жауап ретінде көптеген кәсіпкерлер мен білікті жұмысшылар АҚШ-қа, әсіресе Питтсбург аймағына эмиграциялады. Олар кеңінен таралған кәсіби байланыстар желісін және трансұлттық, тар мамандыққа бағытталған қауымдастықты құрды.

Ойын-сауық

Американың күндізгі телесериалы "Бір өмір" Филадельфиядан тыс, Пенсильвания штатындағы Ланвью деген ойдан туған қалашықта өтті (Лан – бұл шіркеу деген ежелгі уэльс сөзі, қазір көбінесе жер-су аттарында кездеседі). Ланвью, негізінен, Филадельфияның солтүстік-батысында орналасқан Уэльс барониясы немесе Уэльс аймағындағы уэльс қоныстарының үлгісімен жасалған.

21 ғасыр

Уэльс пен Америка арасындағы қарым-қатынастар көбінесе Ұлыбритания үкіметі арқылы жүзеге асырылады, әсіресе премьер-министр, сыртқы істер министрі және АҚШ-тағы елші тұлғалары арқылы. Дегенмен, Уэльс үкіметі Америкаға өзінің өкілін жіберді, негізінен Уэльске тән бизнес мүдделерін ілгерілету үшін. Уэльс үкіметінің бас кеңсесі Вашингтондағы британдық елшілікте орналасқан, ал Нью-Йорк, Чикаго, Сан-Франциско және Атланта қалаларында оның филиалдары бар.

Қазіргі иммигранттар

Уэльс иммигранттарының көпшілігі 17 ғасырдың басы мен 20 ғасырдың басында АҚШ-қа келгенімен, иммиграция тоқтаған жоқ. Қазіргі уақытта эмигранттар елдің барлық аймақтарында қоғамдар құрған, оның ішінде Чикаго Тафиясы ("Мафия" және "Таффи" ойыны), AmeriCymru және Нью-Йорк Уэльс / Cymry Efrog Newydd кіреді. Бұл тек бірнеше әлеуметтік топтар мен белгілі бір "танымал" тұлғалардан тұрады. Қазіргі таңда Уэльстен АҚШ-қа көшіп келу өте сирек.