Кіріспе

Рис – Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жеріндегі Клеве ауданындағы қала. Ол Рейн өзенінің оң жағасында, Клеве қаласынан шамамен 20 км шығысқа қарай орналасқан. 2005 жылғы мәлімет бойынша, қаланың халқы 22 559 адамды құрады. 1228 жылы негізі қаланған Рис – Рейн өзенінің төменгі ағысындағы ең көне қала.

Тарих

Қаланың бастауы 500-800 жылдар аралығында құрылған франктердің қонысы. Рис атауы, ең болмаса, "Rys" деген клеверланд сөзінен шыққан болуы мүмкін, ол "талды ағаштардың тобын" білдіреді. Төменгі Рейн аймағы 657-739 жылдар аралығында ирланд миссионері Виллиброрд арқылы христиан дініне көшті. 1000 жыл шамасында жақын орналасқан Аспель монастыры алғаш рет тарихта көрсетілді. 1228 жылдың 14 шілдесінде Риске Кёльн архиепископы Генрих I фон Мюлленарк қала құқығын берді. Ол кезде қалада шамамен 600 адам тұрған. 1289/90 жылдары нығайтылған қала қабырғасының құрылысы басталды, ол 1350 жылы аяқталды. 1392 жылы Рис және Аспель монастыры Клевес графтығының құрамына кірді. Сегіз жылдық соғыс кезінде қала 1598 жылы испан әскерлерімен басылып алынды. 1609 жылы Клевес герцогының соңғы мұрагері қайтыс болғаннан кейін қала Бранденбург маркграфтығына қарасты. 1616-1625 жылдар аралығында Рис голланд әскерлерімен басылып алынып, қала үлкен бекініске айналдырылды. 1701 жылы Рис Пруссия Корольдігінің бір бөлігі болды. 1816 жылы Рис, Regierungsbezirk Kleve құрамындағы, жаңа құрылған Рис округінің орталығы атанды. 1856 жылы Оберхаузеннен Арнемге дейінгі теміржол желісі іске қосылды және Риске жақын теміржол станциясы салынды. 20 ғасырдың басында Ристе 4096 адам тұрды, олардың 330-ы протестант, ал 52-сі еврей болды. Нацистік кезеңде көптеген еврей тұрғындары депортацияланды. Бүгінде Ристе еврей мәдениетінің қалған ескерткіштері – екі тарихи еврей зираты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1945 жылдың 16 ақпанында одақтас әскерлерінің әуе шабуылынан қала дерлік толығымен қирады. Соғыстан кейін ол Солтүстік Рейн-Вестфалияның құрамына кірді. Рис көпірі 1967 жылы құрылысын аяқтады.

Мэр

Кристоф Герверс (ХДС) 2009 жылдан бері Рис қаласының мэрі болып табылады. Ол 2015 жылы сайлауда дауыстардың 66,6%-ын алып қайта сайланды.

Мәдениет, туризм және қызығушылық туғызатын жерлер

Орта ғасырларда Рис 1289 жылдан 1307 жылға дейін салынған қала қабырғасымен қоршалған. Қабырғаның бірнеше бөлігі жақсы сақталған және оларды аралауға болады, мысалы, 1410 жылы салынған "Ақ мұнара" (Weißer Turm), 18 ғасырға дейін түрме ретінде пайдаланылған. Еврей зиратының жанындағы күзет мұнарасы 1480 жылдан бері тұр. Ол 1945 жылы бомбаға ұшырап, 1993 жылы қайта салынған. Ең биік мұнара – Мюльентурм 1470 жылы салынған және жел диірмені ретінде пайдаланылған. Ол салыстырмалы түрде аз зақымданған және 1984 жылы қайта жаңартылған. Өзен жағасында ежелгі қала бекінісінің тағы да қалдықтары бар. Бірнеше казематтар қалпына келтіріліп, жұртшылыққа ашық. Олардың бірі (Bastei) 1583 жылы салынған және 1945 жылдан кейін соғыс ескерткішіне айналдырылған. Муниципалды Коенрад Босман мұражайында Рис тарихы мен өнер туындыларын түсіндіретін түрлі көрмелер бар. Католик шіркеуі "Аспанға көтерілу" (Sankt Mariä Himmelfahrt) 1820-1828 жылдары классицизм стилінде салынған. Ол 1945 жылы қиратылған және 1956-1964 жылдары қайта салынған. Нарықтағы протестант шіркеуі 1624 жылы салынған, 1945 жылы қиратылған және соғыстан кейін қайта салынған. Қала орталығында көптеген құдықтар мен су сорғылары бар, олар ерекше белгілі орындарға айналған. Жыл сайынғы Pumpenkirmes (нем. "сорғы жәрмеңкесі") олардың бұрынғы рөлін жұмыс және әңгіме орындары ретінде тойлайды. Ристің еврей зираты 18 ғасырдың басында құрылған. Орта ғасырлық Ристе яһудилерге қала ішінде жерленуге тыйым салынғандықтан, олардың зираты орта ғасырлық қабырғада, ені 8 метр болатын жерде салынған. Осылайша, Рейн су тасқыны кезінде қабірлер қауіпсіздікте болды. 1872 жылы зират толып қалғандықтан жабылып, қала сыртында, Весел жолында жаңа еврей зираты құрылды. 1938 жылдың 8 қарашасында фашистер зиратты қорлап, 1945 жылдың 16 ақпанында бомбалармен қиратты. Бүгінде зиратта 24 қабір бар, ең көнесі 1788 жылы салынған. Зират жұртшылыққа ашық емес, бірақ қабырғадағы қабірлерді сырттан көруге болады. Ристің мүсіндер паркі 2003 жылы құрылған. Неміс және голланд суретшілерінің туындылары қойылған. 1974 жылы Ристің бір бөлігіне айналған бұрынғы Миллинген ауылында 15 және 16 ғасырларға жататын католик Кириан шіркеуін көруге болады. Рейнде Германиядағы ең әдемі жағажайлардың бірі бар, оның жағасында мейрамханалар мен кафелер орналасқан. Көптеген келушілер жақын маңдағы Нидерландыдан, Мюнстерландтан және Рур аймағынан келеді, одан Реске A3 автобаны арқылы шамамен 30 минутта жетуге болады. Рейн өзенінде (мысалы, Ниймегенге, Нидерланды) қайықпен саяхаттауға болады. Қалада автокөлік тұрағы, үш кемпинг және көптеген велосипед жолдары бар. SV (Sportverein) Rees нысандары бірнеше ұлттық және халықаралық футбол командаларымен пайдаланылды, ең есте қаларлығы 2002 жылы Камерун құрамасының қонағы болды. Халдерн қаласында әр тамыз айында Халдерн поп-фестивалі өтеді, ол бүкіл әлемнен инди музыка орындаушыларын және мыңдаған жанкүйерлерді тартады.

Теміржол

Қала орталығынан шамамен 4 км қашықтықта орналасқан Эмпель-Рис теміржол станциясы солтүстік бағытта Эммерих және Арнем қалаларымен, ал оңтүстік бағытта Весел, Оберхаузен, Дуйсбург, Дюссельдорф, Кельн, Бонн және Кобленц қалаларымен байланысады. Станциядан қала орталығына автобус қатынайды. Миллинген және Халдерн қалаларында да теміржол станциялары бар.

Негізгі жолдар

Рис А3 автобанына және B8 (Солтүстік-Оңтүстік) және B67 (Шығыс-Батыс) федералдық тас жолдарына тікелей қол жеткізеді.

Ең жақын әуежайлар

Дюссельдорф әуежайына дейінгі қашықтық: шамамен 75 км.

Визе әуежайына дейінгі қашықтық (тек бюджеттік авиакомпаниялар): шамамен 35 км.