Кіріспе

Жеңіл рельсті көлік

Düwag 1970 жылы Ганновер Stadtbahn үшін демонстрациялық прототип жасады (Ганновер машинасы 601); 1971 жылдың маусым айында MBTA UMTA грантының есебінен жартылай төленетін тағы екі прототиптік "Ганновер" вагонын тапсырыс берді. Алайда, сол күзде енгізілген Никсон әкімшілігінің "Жаңа экономикалық саясаты" UMTA-ға грантты қаржыландыруға рұқсат бермеді. Оның орнына Бостон (MBTA) Сан-Франциско (Muni) және Филадельфия (SEPTA) қалаларымен бірігіп, үш қаланың қажеттіліктерін қанағаттандыратын жаңа трамвай жобалауға кірісті. UMTA 1971 жылғы LTK жобасының негізінде және Бостон, Сан-Франциско, Филадельфия (SEPTA), Кливленд (Shaker Heights), Питтсбург (Port Authority), Нью-Джерси, Эль-Пасо (City Lines) және Торонто (TTC) қалаларындағы потенциалды операторлармен (барлығы да сол кезде PCC трамвайларын пайдаланып жүрген) және Парсонс Бринкерхофф және Луис Т. Клаудер және серіктестерінен құралған өнеркәсіптік кеңесшілермен бірлесіп, Стандартты жеңіл рельсті көлік (SLRV) техникалық талаптарын әзірледі.

Қиындықтар

Боинг SLRV-нің ең үлкен мәселелерінің бірі – ол «компромистік» модель болғандығы. Бостон мен Сан-Франциско қалалары SLRV-ге қатысты әртүрлі талаптар қойды: Бостонға дәстүрлі трамвай қажет болса, Сан-Францискоға Муни метросы үшін арнайы машина керек болды. Алдыңғы бөлігінің тар болуы Бостон қаласы үшін қажеттілік тудырды, себебі SLRV MBTA-ның 1897 жылғы метрополитеніндегі тар бұрылыстарда жүре алуы тиіс болды. Профессор Сеймур Мелман ұзақ жылдар бойы қорғаныс өнеркәсібімен байланысы бар мердігерді пайдаланғаны үшін кінәлады. Boeing Vertol-дің тұрақты тапсырыс берушісі (АҚШ Қорғаныс министрлігі) бюджетке аса сезімтал болмады, шығындардың артуына төзе алатын, күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізуге жеткілікті қаражат пен жұмыс күшіне ие болды. Бұл, муниципалдық көлік агенттіктерінің қажеттіліктері мен мүмкіндіктеріне қайшы келді. Boeing тәжірибе жинауға тырыспады және оңай жөндеуге болатын модельді жасауға көңіл бөлмеді. Кейбір жағдайларда, құрамдас бөліктерге қол жеткізу үшін SLRV-нің бөліктерін ацетилен отымен кесуге тура келді. Көлік жеткізілгенге дейін прототиптік сынақтар жүргізілмегендіктен, жеткізілімге дейін қосалқы бөлшектердің дұрыс тізімі мен қоры құрастырылмады. Сондықтан MBTA алғашқы жылдары автопарктің жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін SLRV-лерден бөлшектерді алып, оларды бұзуға мәжбүр болды. Бұл, автомобильдің буыны бөлігіне зиян келтіруі мүмкін еді, себебі Boeing өзінің буыны бөлігін жасады, осылайша Duewag сияқты шетелдік өндірушілерден лицензия алу қажеттігінен құтылды. Тағы бір маңызды мәселе – электр жүйелерінің тоқ соғуы және автомобильдің қозғалтқыштары мен жетек жүйелерінің мерзімінен бұрын істен шығуы. Boeing федералды үкіметтің талабы бойынша автомобильдер үшін жетілдірілген «вертолет басқару» жүйесін қолданды. Мұндай жүйелер метро, жеңіл теміржол және троллейбус жүйелерінде сәтті қолданылған болса да, Boeing автомобильдеріне орнатылған жүйелер транзиттік жүйелер үшін тым күрделі болып шықты. Алайда, бұл мәселе қаншалықты өзекті болғаны белгісіз, себебі «вертолет басқару» жүйесі 1990 жылдардың басына дейін АҚШ-та кең таралған. SLRV-лер тым күрделі есіктермен жабдықталған, олар бастапқыда Мунидің Маркет-стрит метросындағы жоғары платформамен жұмыс істеуге арналған. Boeing жолаушыларды қысып алудан сақтау үшін, есік жабылу кезінде кедергіге тап болса, олардың автоматты түрде қайта ашылуын талап етті. Бостон автомобильдерінің кондиционерлері бастапқыда машинаның астына орнатылған, және машина астынан үнемі лас пен қоқысты сорып алатын. Кейіннен MBTA 76 SLRV-ді шатырға орнатылған кондиционерлермен жаңартты. SLRV-ге бастапқыда орнатылған Acousta Flex композиттік икемді дөңгелектері қызметте де, сынақтар кезінде де істен шығуға бейім болды. Эластомер мен дөңгелек жиегі арасындағы байланыс бұзылып, дөңгелек бөлініп кетті, сонымен қатар дөңгелек ортасы мен жиегі арасындағы өткізгіштердің жойылуына себеп болды, осылайша жерге қосылу жолы үзілді. Acousta Flex дөңгелектері 1981 жылдан бастап өндірілмейтін болды.

MBTA

MBTA Boeing Vertol-мен келісімшартты тоқтатудан кейін, олар вагондарға өзгерістер енгізуге еркін болды. Бірнеше жүйе жаңартылды немесе жетілдірілді. Бірте-бірте, бұрынғы вагондар MBTA шеберханаларына әкелініп, қызметке дайындалды. MBTA сондай-ақ зақымдалған вагондарды "біріктіріп" жаңа вагондар жасауды бастады. 3454 және 3478 нөміріндегі вагондар жоғары жылдамдықта соқтығысқан. Соқтығысқан жерлер қатты зақымдалған. MBTA техникалық қызметкерлері екі вагонды шеберханаға әкелді, кейін 3478 вагоны (3478A және 3454B бөліктерінен құралған) қайтадан пайдалануға жіберілді. 3454 вагоны (зақымдалған 3454A және 3478B бөліктерінен құралған) болашақта жою үшін қоймаға қойылды. Осындай жөндеу тәжірибесі, басқа да вагондарды қызметке қайтаруға мүмкіндік берді. Ақырында, MBTA техникалық қызметкерлері 1980-ші жылдардың басында белсенді паркті шамамен 114 вагондарға жеткізді. 1986 және 1988 жылдар аралығында MBTA жапондық Kinki Sharyo компаниясы жасаған жаңа Type 7 жеңіл рельс вагондарын алды. SLRV вагондарын жөндеудің мақсаты, олардың қызмет ету мерзімін 3-5 жылға ұзарту болды. Жөндеу жұмыстарына, проблемалы есіктердің орнына дәстүрлі бүктемелі есіктер орнатылып, шатырға жаңа кондиционерлер қойылды. 1997 жылдың 27 маусымынан кейін MBTA-ның жөнделмеген барлық SLRV вагондары қызметтен алынды. 2005 жылдың тамызына қарай MBTA-да 32 белсенді SLRV вагоны қалды, ал 2006 жылдың ақпанына қарай тағы да бірқатар вагондар қызметтен шығарылды. Type 8 вагондарымен байланысты мәселелер 2006 жылы шешіліп, өндіріс және жеткізілім қайта басталды. 2007 жылдың басында жеткілікті мөлшерде Type 8 вагондары пайдалануға беріліп, қалған Boeing вагондарын толығымен зейнеткерлікке шығаруға мүмкіндік болды. MBTA Boeing вагондарының соңғы рейсі 2007 жылдың 16 наурызында жасалды. 2007 жылдың соңына қарай барлық Type 8 вагондары құрастырылып, қызметке берілді.

Манчестер, Ұлыбритания

2002 жылы Манчестер Комонвелл ойындарын қабылдады. Ойындар үшін пайдаланылған көптеген нысандарға Манчестер метрополитені қызмет көрсетті, бұл 1992 жылы алғаш рет ашылған аймақтық жеңіл рельстік көлік желісі. Сыйымдылық мәселелері күтілуде болғандықтан және дереу шешім қажет болғандықтан, Үлкен Манчестер жолаушылар тасымалы басқармасы Муниге пайдаланылмаған Boeing SLRV вагондарын сатып алу мүмкіндігі туралы хабарласты. Бастапқы бағалау үшін екеуі 250 доллардан сатып алынып, Англияға жіберілді. 2002 жылдың қаңтар айында Англияға келгеннен кейін 1226 вагоны Ұлыбританияның теміржол қауіпсіздік стандарттарына сәйкес келетінін анықтау үшін Derby Litchurch Lane жұмысына Ұлыбритания теміржол инспекциясына бағалауға жіберілді, ал 1326 тікелей Metrolink-тің Queens Road депосына жеткізілді. Muni 1214, 1219, 1220, 1221, 1234, 1249, 1268, 1288, 1305, 1308, 1312 және 1327 вагондары сатылғанға дейін АҚШ-та сақтауға алынды. Жүргізілген зерттеулер нәтижесінде оларды Манчестерде пайдалануға бейімдеу экономикалық тұрғыдан тиімсіз деп танылды. Манчестердегі вагон жоба тоқтатылғаннан кейін жарамсыз деп танылды, ал Derbyдегі вагон 2016 жылға дейін сақтауға алынып, содан кейін ол да бөлшектелді.