Кіріспе

Құс түрлері

Пуэрто-Рико шыршасы (Spindalis portoricensis) – Пуэрто-Рико аралына ендемик құс, онда ол көбінесе reina mora деп аталады. Бұл түр арал бойынша кеңінен таралған және тұқымдардың таралуына және өсімдіктердің көбеюіне көмектесетіндіктен Пуэрто-Рико экожүйесінің маңызды бөлігі болып табылады. Пуэрто-Рико шыршасы – Пуэрто-Риконың ресми емес ұлттық құсы. «Ұлттық құс» термині үкімет белгілеген өкілді құсқа қатысты қолданылатын стандартты айлам. Бұл термин Пуэрто-Риконың саяси мәртебесін көрсетпейді. Пуэрто-Риконың саяси мәртебесі туралы ақпарат алу үшін мұнда қараңыз.

Таксономия

Пуэрто-Рико спиндалисі бастапқыда Spindalis zena portoricensis деп жіктеліп, батыс спиндалисінің (Spindalis zena) кіші түрі ретінде қарастырылды. 1997 жылы Spindalis туысына қатысты кең ауқымды талдау жарияланды. Бұл есепте салмақ, түс, өрнек, таралу аймағы және дауысы арасындағы айырмашылықтарға сүйене отырып, S. zena-ны бөлу қажеттігіне тоқталынды. Нақтырақ айтқанда, төрт түрлі түр анықталды: Spindalis dominicensis, Spindalis nigricephala, Spindalis portoricensis және Spindalis zena. S. zena өз кезегінде бес кіші түрге бөлінді: S. z. pretrei, S. z. salvini, S. z. benedicti, S. z. townsendi және S. z. zena. Атап айтқанда, дауыстық ерекшеліктері мен морфологиялық айырмашылықтары S. portoricensis-ті S. dominicensis-тен ерекшелендіреді. Жыныстық диморфизм салмақ және дене мөлшері бойынша да көрінеді. Аналықтардың салмағы еркектерге қарағанда сәл ауыр, бірақ дене ұзындығы кем. Еркектердің салмағы 22,5-тен 37,0 граммға дейін, орташасы 30,8 грамм, ал аналықтардың салмағы 28,0-ден 41,1 граммға дейін, орташасы 33,5 грамм. Еркектердің қанаттарының ұзындығы 82-ден 88,5 мм-ге дейін, орташасы 85,2 мм, ал аналықтардың қанаттарының ұзындығы 80-ден 85,5 мм-ге дейін, орташасы 82,6 мм. Еркектердің құйрығының ұзындығы 59-дан 68 мм-ге дейін, орташасы 63,3 мм, ал аналықтардың құйрығының ұзындығы 56-дан 65,5 мм-ге дейін, орташасы 60,6 мм.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Пуэрто-Риконың шұңқыр тұқымы қазіргі уақытта табиғи ортасы – Марикао ормандары мен Эль-Юнке ұлттық орманынан гөрі плантацияларда жиірек кездеседі. Оны бау-бақшаларда, гүл нектарын іздеп, жеміс өсірілетін жерлерде де табуға болады. Оны қант ерітіндісімен қызықтыруға болады. Бұл түр Пуэрто-Рико аралының барлық бөлігінде таралған және 1000 метрден жоғары биіктікте сирек кездеседі.

Экология және мінез-құлық

Пуэрто-Рико шұбарқұйрықты құстар көбінесе жұптап кездеседі, бірақ шағын топтарда да саяхаттай алады. Бұл құстар "маббинг" деп аталатын мінез-құлыққа да қатысады. Бұл – бір немесе бірнеше түрге жататын құстардың тобы белгілі бір жыртқышқа шабуыл жасап, әдетте өз жұмыртқаларын немесе балапандарын қорғауға тырысады. Мұндай мінез-құлықты жас пуэрто-риколық шұбарқұйрықтар Пуэрто-Рико боасына қарсы қолданғандары байқалған. Пуэрто-Рико шұбарқұйрықты құсының дауысы басқа шұбарқұйрықтар түрлеріне қарағанда күрделі емес; тек S. dominicensis түрлерінің әндері одан да қарапайым. Барлық шұбарқұйрықтар сияқты, аталары 8 кГц немесе одан жоғары жиілікте, көбінесе жерден биік ағаштардың басындағылардан жоғары дыбыс шығарады. Ал аналықтары "сыбыр әндерін" әдетте жерге жақын тығыз өсімдіктер арасынан орындайды. Ең көп кездесетін дауыс – "бірқалыпты ритммен берілетін жоғары жиілікті, жіңішке, сілтенген ноталардың үздіксіз тізбегі" деп сипатталады. Басқа дауыстарға жылдам "твит" және қысқа "чи-чи-чи" жатады. Азықтың қорытылуы қиын болғандықтан және жемістер мен жапырақтар аз энергия беретіндіктен, бұл құстардың рационына жәндіктер мен кішкентай кесірткелер де кіреді.

Көбею

Пуэрто-Рико шұбарқұйрықтығы әртүрлі өсімдік материалдарынан тостаған пішіндес ұялар салады. Бір уақытта екі-төрт жұмыртқа туады. Жұмыртқалар көбінесе ақшыл көк түсті болып келеді, үлкен жағы қоңыр дақтармен жабылған, бірақ аймақтық айырмашылықтар да кездеседі. Орташа өлшемі 23,7 х 17,3 мм құрайды.