Кіріспе

Еуропалық бұғы (Philanthus triangulum), сондай-ақ ара өлтіретін бұғы немесе ара жейтін филантус (қазір ескірген синоним Philanthus apivorus) деп те аталады, ол Батыс Палеарктика және Афротропикада тіршілік ететін жалғыз бұғы. Бұл түрдің ересектері шөпқоректілер (нектар мен тозаңмен қоректенеді), бірақ түрдің атын ұрықтанған аналықтарының батыс бал араларын аулау әрекетінен алған. Аналық бұғы шалқыған құрбандарын бірнешеуін жұмыртқасымен бірге жер астындағы кішкентай қуысқа салып, оны бұғы дернәсілінің тағамы ретінде пайдаланады. Филантус туысының барлық өкілдері әртүрлі ара түрлерін аулайды, бірақ P. triangulum батыс бал араларына ғана маманданған болып көрінеді.

Сәйкестендіру

Еуропалық бұқақұс - жалғыз өмір сүретін араның бір түрі, оның қарын бөлігінде айқын сары және қара жолақтары бар. Аталықтарының көкшіл көздері арасында үш тісті белгілер болады, ал аналықтары аталықтардан ірілеу келіп, көздерінің артында қызғылт жолақтары мен ақшыл беті болады.

Биология

Еуропалық бұқаның таралған аймақтарының солтүстік бөлігінде оның ұрпағы бір рет пайда болады, ал ұшу кезеңі шілде айының ортасынан қыркүйекке дейін созылады. Жылы аймақтарда жылына бірнеше ұрпақ болуы мүмкін, мысалы, Орталық Еуропада жазда екі ұрпақ кездеседі. Олар 15 000-ға дейін ұясы бар топтамаларда қоныстанды. Ұлыбританияда Andrena flavipes, Lasioglossum zonulus және Nomada sp, ал континенттік Еуропада Dasypoda, Halictus және Megachile туыстас аралары да, бал арасынан басқа, олжа ретінде тіркелген. Олар личинкаға немесе сақталған, қозғалмайтын араларға жұғу арқылы личинканың өліміне себеп болуы мүмкін. Аналық бұқалар өз ұрпақтарын патогендерден қорғайды және ұрық жасушасындағы ұрпақтарының өлімін азайту үшін стратегиялар әзірлеген. Бірінші стратегия – парализделген араларға көп мөлшерде ылғалға қарсы секреция қолдану, бұл аралардағы ылғалдың конденсациясын азайтып, саңырауқұлақтың өсуін тежейді. Екінші стратегия – аналық бұқа ұяшықтарды жапқаннан кейін жұмыртқадан азот оксидін бөліп шығару, бұл белсенді өсіп жатқан саңырауқұлақты өлтіру арқылы ұрық жасушаларын стерильдейді. Үшінші стратегия – аналық бұқа антеннасындағы арнайы бездерден ұрық жасушасына ақшыл зат секрециялайды, бұл секрецияда Streptomyces туысына жататын симбиотикалық бактериялар бар, оларды личинка жұтып қояды, ал личинка қуыршаққа айналар алдында бактериялар коконға қолданылып, личинканы саңырауқұлақ инфекциясынан қорғайды. Аумақтар шамамен жарты шаршы метрді құрайды және еркек бұқаның бас бездерінен шығарылатын феромонмен белгіленеді. Аталықтары бұл аумақтарды басқа аталықтардың енуінен қорғайды, бірақ қорғаныс қарсыластар арасында физикалық қақтығысқа ұласпайды. Аталықтардың аумақтары көбінесе бір-біріне жақын орналасқан, бұл лек нысанының құралуына әкеледі, бұл аналықтарға аталықтардың арасынан жұптасу үшін таңдау жасауға мүмкіндік береді. Аталықтар көрінетін әрекеттер арқылы аналықтарды тартпайды және аналықтардың аталықтың феромондарының сапасына байланысты жұптасуға таңдайтыны болжанады.

Ұлыбританиядағы мәртебесі

Бұл егіздік бұрын Ұлыбританиядағы сирек кездесетін түрлердің бірі саналған, оның колониялары Уайт аралы мен Саффолк аймағындағы құмды жерлерде ғана табылған. Соңғы жылдары таралу аймағы кеңейіп, енді бұл егіздік Йоркширге дейін (2002) солтүстікке қарай, көбірек жерлерде жергілікті түрде жиі кездеседі. Түрдің RDB2 статусы (әлсіз) сақталған, бірақ оның таралу аймағы мен санының артуына байланысты қайта қарау кезінде бұл статус алынып тасталуы мүмкін.