Кіріспе
Слотбек, сондай-ақ S-back немесе A-back деп аталады, – бұл американдық футболындағы позиция. "Слот" – шабуылдаушы және кең қабылдағыш арасындағы аймақ. Осы екі ойыншының арасында және соққы сызығының артында тұрған ойыншы осы "слотты" толтырады. Слотбек позициясы – Канада футболы мен жабық футболдың маңызды бөлігі, онда олар қосымша қабылдағыштар рөліндегі ойыншылар болып табылады. Бұл позиция американдық футболда да қолданылады, онда ойыншы кең қабылдағыштың қабылдау дағдыларын, жүгірушінің допты алып жүру дағдыларын және тығыз қорғаушының блоктау дағдыларын үйлестіре білуі керек. Слотбектер көбінесе доп ойнатыла бастағанда соққы сызығынан бес метрдей қашықтықта тұрады. Канада және жабық футболда слотбектер доп ойнатылуға дейін соққы сызығына қарай жүгіре алады. Американдық футболының көптеген түрлерінде мұндай әрекет заңсыз қозғалыс деп есептеледі, бірақ әлемдік футбол лигасы (World Football League) және XFL сияқты кейбір кәсіби лигалар алға қарай қозғалуға рұқсат берген. Қазіргі NFL-де слотбек позициясын көбінесе "флекс" позициясы деп атайды.
Slotback, also called S back or A back, is a position in gridiron football. The "slot" is the area between the offensive tackle and the wide receiver. A player who lines up between those two players and behind the line of scrimmage fills that "slot". The slotback position is a fixture of Canadian football and indoor football where they act as extra receivers. It is also used in American football where the position requires a versatile player who must combine the receiving skills of a wide receiver, the ball carrying skills of a running back, and the blocking skills of a tight end. Slotbacks are often as many as five yards behind the line of scrimmage when the ball is snapped. In both the Canadian and indoor game, slotbacks can make a running start toward the line of scrimmage before the snap. In most forms of American football this would be called illegal motion, although a few professional leagues such as the World Football League, and XFL allowed forward motion. In modern NFL, the slotback is often referred to as the "flex" position.
Рөл
Слотбектер негізінен гибридті жүгіруші/қабылдаушы ретінде қолданылады, бірақ жиі жарылыстар кезінде қорғанысқа көмектеседі және жүгіру ойындарында қажет болған жағдайда бұғаттап та тұрады. Олар қысқа пас немесе допты қолға алу үшін кең қабылдаушыға немесе тығыз қорғаушыға қарағанда қолайлырақ, себебі олардың орны квотербекке жақын болады. Американдық футболда слотбектерді қолданатын формацияларда команда көбінесе тығыз қорғаушы, фулбэк немесе жүгірушісіз қалуға мәжбүр болады, өйткені шабуылда барлығы 11 адам және олардың 7-сі сызықта тұрады. Осы себепті слотбектер американдық футболда сирек кездеседі. Дегенмен, соңғы жылдары NFL командалары «үш және төрт қабылдаушы схемаларына» көшкендіктен, слот қабылдаушы американдық футбол формацияларының маңызды бөлігіне айналды. Тереңдік тізімі бойынша слотбек әдетте үшінші кең қабылдаушы саналады және ол қауіпсіздікпен қамтылғанда да сенімді түрде пас ала алатын «иеленуге қабілетті қабылдаушы» болуы мүмкін, себебі олар орташа қашықтықтағы үшінші төмендетуде допты алу үшін жиі қолданылады. Слотбектер флексбон схемаларында қосымша қабылдаушылар ретінде тиімді пайдаланылады. Слотбектер әдетте кішкентай және жылдам ойыншылар болып табылады және олар қысқа пас беруге және қысқа жүгіруге, қосымша ярд алуға немесе бірінші немесе үшінші төмендетуде допты жеткізуге қолданылады. NFL-де ойыншыларды слотбек болу үшін дайындамайтынын атап өткен жөн. Бұл позиция қажет болған жағдайда кең қабылдаушы немесе жүгірушімен толтырылады, егер олардың осы позицияны тиімді атқаруға қажетті дағдылары болса. Слотбектер бұғаттап, допты ұстап, қарсыластардан қашуға және жоғары нәтиже көрсетуге қабілетті болуы керек. 2019 жылы Әскери-теңіз күштерінің футбол командасы слотбектері 1500-ден астам жалпы мақсатты ярд жинағандықтан өте табысты маусым өткізді. Канадалық футболда слотбектер негізінен кең қабылдаушылармен бірдей, бірақ олар квотербекке жақын тұрады және қимыл (допты ойнату алдындағы қозғалыс) жасай алады. Олар сирек бұғаттайды немесе допты жегіштейді және көбінесе пас қабылдау үшін жіберіледі.
Мысалдар
NFL соңғы бірнеше жылда пастың үстемдігіне көшкен кезде слотбектердің саны артты. Жақсы мысалдардың бірі – жақында зейнеткерлікке шыққан Даррен Спролс және Ларри Фицджеральд, сондай-ақ қазіргі ойыншы Кристиан Маккаффри. Фицджеральд футболдық мансабын сыртқы қабылдаушы позициясынан слотқа ауысу арқылы ұзартты. Онда ол жылдам бағытты өзгерту қабілетін және қақпаға кедергі келтіруге дайындығын пайдаланып, шабуылдың тиімді мүшесі болып қала берді. Маккаффри 2017 жылы NFL-ге келді және алғашқы алты маусымның төртеуінде 1000-нан астам ярд жинады. Шындығында, 2019 жылы ол 1000 ярдқа жүгіріп, 1000 ярдқа қабылдады, ал қабылдаған ярдтың көп бөлігі слотбек позициясынан болды. Даррен Спролс ешқашан өнімді жүгірші болған емес, бірақ статистикасы оның тиімді слотбек екенін көрсетеді. Оның 2011 жылғы маусымы слотбектің қалай табысты ойнай алатынының жарқын мысалы. Ол 87 рет доппен жүгіріп, 86 рет қабылдап, 1300-ден астам ярд жинап, 9 тачдаун соқты.
Слотбектер CFL-де өте маңызды, мұнда көптеген құралымдар 5 қабылдаушыдан тұратын жиынтықта 3 слотбек пен 2 кең қабылдаушыны қамтиды. TSN Top 50 CFL ойыншылары тізімінде лига тарихындағы ең үздік төрт ойыншы слотбектер болды: Аллен Питтс, Милт Стегалл, Рей Элгаард және Терри Вон. Бұл ойыншылар әдетте өз командаларындағы ең сенімді қабылдаушылар болды. Американдық футболында слотбектер тереңдік тізімінде кең қабылдаушылар ретінде көрсетіледі.