Лесото саяхатшысы және саясаткері: Хаухело Дебора Радитаполе өмірі мен қызметі
Khauhelo Deborah Raditapole
Хаухело Дебора Радитаполе – Лесотодан шыққан Африка парламентінің мүшесі. Фармациялық білімі Украина мен АҚШ-та алған, Танзанияда 10 жыл жұмыс істеген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хаухело Дебора Радитаполе Лесотодан Панафрикалық парламент мүшесі болды. Радитаполе 1938 жылдың 7 тамызында Масеру қаласында дүниеге келген. Ол Лесотода алғашқы білімін алған, бірақ Украинадағы Львов медицина мектебінен фармация ғылымының бакалавры дәрежесін алып, АҚШ-та жоғары білімін аяқтады. Лесотоға кіруіне рұқсат берілмегендіктен, ол 10 жыл бойы Танзаниядағы оқу ауруханасында жұмыс істеді. 1987 жылы ол сол кездегі Денсаулық сақтау министрінің бас хатшысы Том Табеннің шақыруымен Лесотоға оралды. Ол 1993 жылы Басото Конгресс партиясынан (БКП) Маботе сайлау округінің мүшесі ретінде саяси мансабын бастады. Бастапқыда ол Денсаулық сақтау министрінің орынбасары болып тағайындалды, кейін Табиғи ресурстар министрлігіне ауыстырылды. 1996 жылы тағы бір рет қызметі ауысқанда, ол министрліктен кетіп, Лесото тарихында алғаш рет мұндай жағдай орын алды. Министр ретінде ол 1994 жылы ЖИТС-ке қарсы күрес стратегиясын қабылдады, сонымен қатар Метолон тоғаны жобасына айналған Иордан бассейні жобасын іске асыруға ықпал етті.
Khauhelo Deborah Raditapole was a member of the Pan African Parliament from Lesotho. Raditapole was born in Maseru on 7 August 1938. She had her earlier education in Lesotho, but obtained her Pharmacy degree from Lvov Medical School at Ukraine and completed her higher studies in the US. She worked in a teaching hospital in Tanzania for 10 years as she was denied entry to Lesotho. She returned to Lesotho in 1987 at the invitation of the then Principal Secretary for Health Tom Thabane. She started her political career as a member of the Mabote constituency in 1993 from Basotho Congress Party (BCP). She was deputed the Minister of Health initially and transferred to Ministry of Natural Resources. When she was transferred again in 1996, she resigned her
post as a minister, the first of its kind in Lesotho. As a minister, she defined the strategy for AIDS control in 1994 and also credited to have effected Jordan basin project which became Metolong Dam project.
Ерте өмір
Радитаполе 1938 жылғы 7 тамызда Масеру қаласында туған, оның әкесі мемлекеттік қызметкер болған. 1959 жылы Лесотодағы Басутоланд орта мектебін бітіргеннен кейін, ол жоғары білімін Кеңес Одағында алған. 1962-1967 жылдары Львов медицина институтында фармацевтика бакалавры дәрежесін алуға стипендия алды және АҚШ-та магистратураны аяқтады. Оған Лесотоға кіруге тыйым салынды, себебі оның бомба жасауға оқытылғаны туралы айып тағылды. Басқа әріптестерімен бірге ол Танзанияның Дар-эс-Салам қаласында босқын болды. Оны елге Лесотоның болашақ премьер-министрі Томас Табен, сол кездегі Денсаулық сақтау жөніндегі бас хатшы шақырды. 1981 жылы елге оралғаннан кейін Лесото фармацевтикалық корпорациясында жұмыс істеді.
Raditapole was born in Maseru on 7 August 1938, her father who was a civil servant. While she completed her high school at Basutoland High School in 1959 in Lesotho, she did her higher education in the Soviet Union. She won a scholarship to her bachelor's degree in pharmacy at Lvov Medical School from 1962–67 and completed her Master's in the US. She was denied entry to Lesotho on the claims that she was trained to make bombs. Along with her other colleagues, she was a refugee in Dar es Salaam, Tanzania. She was invited to the country by the then Principal Secretary for Health, Thomas Thabane, who went on to become the Prime Minister of Lesotho. After returning in 1981, she worked in Lesotho Pharmaceutical Corporation.
Саяси мансап
1992 жылы төтенше жағдай режимі аяқталғаннан кейін доктор Радитаполе Басото конгресс партиясының (БКП) бірінші жылдық съезінде Ұлттық атқару комитетіне сайланды. 1993 жылы БКП атынан Маботе сайлау округінен кандидат болып түсті және 1998 жылға дейін осы мандатты сақтап қалды. Мохеле билігі тұсында ол Денсаулық сақтау министрі болып тағайындалды. 1995 жылы Денсаулық сақтау министрлігінен Табиғи ресурстар министрлігіне ауыстырылды. 1996 жылы Табиғи ресурстар министрі қызметін атқарып жүргенде министрлік лауазымы өзгертілді. Ол бұл өзгеріске қанағаттанбады және министрліктен кетіп, Лесотода сирек кездесетін жағдайды жасады. Отставкаға кеткеннен кейін ол Лесотоның келесі және бірінші әйел премьер-министрі болуға үміткер болды, бірақ оның партиясы келесі сайлауда көпшілік дауысқа ие бола алмады.
At the end of emergency rule in 1992, Dr. Raditapole was elected into the Basotho Congress Party (BCP) National Executive Committee at the party’s first annual congress. She was the candidate of Mabote constituency in 1993 from BCP and retained the seat until 1998. She was appointed the Minister of Health under the rule of Mokhehle. She was transferred from the Ministry of Health to Ministry of Natural Resources in 1995. She was serving as the Ministry of Natural Resources in 1996 when her ministry position was shuffled. She was not satisfied and resigned the post as a minister, which was uncommon in Lesotho. After resignation, she was tipped to become the next and first female Prime Minister of Lesotho, but her party failed to win majority votes in the following elections.
Марапаттар
Радитаполе 1994 жылы денсаулық сақтау министрі ретінде елдің көптеген азаматтарына қауіп төндірген және құрып кетуге айналдыруы мүмкін СПИД эпидемиясын бақылау стратегиясын анықтады. Оған сондай-ақ, Метолонг тоғаны жобасына айналған Иордан алқабы жобасын іске асырғаны да есеп етіледі. Бұл жоба Басото халқына таза су қолжетімділігін қамтамасыз етті.
Raditapole, as the Minister of Health, defined the strategy for AIDS control in 1994, the epidemic that threatened to wipe out many citizens of the country. She was also credited to have effected Jordan basin project which became Metolong Dam project. The project ensured access to clean water to Basotho.