Кіріспе

Британдық қатқасырлар

Амелия Сак (1873 – 3 ақпан 1903) және Энни Уолтерс (1869 – 3 ақпан 1903) – екі британдық қатқасыр, Финчлидің нәресте шаруалары деп кеңінен танылған.

Өмірбаян

Энни Уолтерс туралы аз мәлімет белгілі, бірақ Амелия Сактың өмірі жақсы құжатталған: Сак 1867 жылдың 5 мамырында Дорсет графтығының Хампрестон қаласында Франсис Амелия Торн есіммен крещениеден өтті. Ол он баланың төртіншісі болды және үш әпкесі болған. 1896 жылы Джеффри Сак атындағы құрылысшымен үйленді. Сак Уолтерспен араласудан бұрын-ақ белсенді болған. 1902 жылға қарай, ол Солтүстік Лондонның Шығыс Финчлидегі 'Клеймор Хаус' деген жартылай жеке тұрғын, қызыл кірпіштен салынған виллада жұмыс істеді. Сак білікті акушер болған. Сактың өзі ана болды; Англия мен Уэльстің 1901 жылғы халық санағында оның Клэфемде Лилиан есімді қызы дүниеге келгені көрсетілген. Ол жасы туралы жалған мәлімдеме жасады – оған 32 жас, 29 емес. Уолтерстің өмірі белгісіз, бірақ ол үйленген. Оның ішімдікке тәуелді болған сияқты, ол мерзімімен өзін ауру медбике ретінде жарнамалап отырды. Қайтарсыздалған кезде, ол "әлсіз", яғни ақыл-ойы кемістігі бар деп танылды. Бұл екеудің бұрын басқа әйелді өлтіруге қатысы бар болуы мүмкін. 1899 жылы Луиза Массеттің кішкентай ұлы Манфредті өлтіргені үшін соттады, оның денесі Далстон-Джанкшн теміржол станциясының әйелдер дәретханасынан табылған. Құралақан дәлелдер Луизаның кісі өлтіруші екенін және оның Лукас есімді еркекке үйленгісі келгендіктен, ол осы қиындықтан құтылуға тырысқанын көрсетті. Алайда Луиза өзінің кінәсіз екенін айтып, Манфредті бір әйелден алып, балаларды күтумен айналысатын екі әйелге тапсырғанын мәлімдеді. Полиция екі әйелді іздеуге күш салғанын айтты, бірақ олардың тергеу ауқымы белгісіз. Дегенмен, Луиза Массет сотталып, кісі өлтіргені үшін айыпталды және мейірімділікке шақыруға қарамастан, 1900 жылдың 9 қаңтарында өлім жазасына кесілді.

Қылмыстар

Амелия Сак Стэнли-роудтағы "босанатын үйді", кейіннен Хертфорд-роудтағы Клеймор-хаусты (екеуі де Лондонның Шығыс Финчли ауданында) басқарды. 1900 жылдар шамасында ол нәрестелерді "тастап кетуге болатынын" жариялай бастады және асырап алу үшін ақша алды. Куәгерлердің айтуынша, клиенттерінің көп бөлігі жергілікті үй шаруашылықтарындағы қызметшілер болды, олар жүкті болған және жұмыс берушілері мәселені сырлы түрде шешуге мүдделі болған. Босану үшін бір ақы төленді, ал асырап алу үшін тағы бір ақы, болашақ ата-аналарға 25-30 фунт стерлинг көлемінде "сыйлық" берілді. Энни Уолтерс нәресте туғаннан кейін оны алып, хлородин (морфин құрамындағы дәрі) қосылған уытты қоспамен өлтіретін. Олар Уолтерстің Ислингтондағы үй иесінің күдігін тудырғаннан кейін ұсталды, ол полицей болған. Осылайша белгісіз саны нәрестелер өлтірілді, бірақ олардың саны оннан астам деп есептеледі. Олд-Бейлидегі сот процесінде Клеймор-хаусынан табылған нәресте киімдерінің саны олардың қылмыстарының ауқымын көрсету үшін дәлел ретінде пайдаланылды. Олардың жазаларын өмір бойына түрмеге ауыстыру бойынша жергілікті науқан сәтсіз аяқталды, және олар 1903 жылдың 3 ақпанында Уильям Биллингтонның қолымен Холлоуэй түрмесінде дарға асылған алғашқы әйелдер болды. Бұл – қазіргі заманда әйелдерді бірдей дарға асудың жалғыз жағдайы.

Салдары

Сах пен Уолтерстің денелері әдеттегідей Холлоуэй түрмесінің қабырғаларындағы белгісіз қабірге жерленді. 1971 жылы түрмеде кең ауқымды қайта құру бағдарламасы жүргізілді, оның барысында Холлоуэйде атқыланған барлық әйелдердің қалдықтары эксгумацияланды. Рут Эллис есімді әйелді қоспағанда, Холлоуэйде атқыланған қалған төрт әйелдің (атап айтқанда Стиллоу Кристофи, Эдит Томпсон, Сах және Уолтерс) қалдықтары кейіннен Бруквуд зиратындағы бір қабірге (117-ші учаске) қайта жерленді. Қабір көлденең жатқан сұр граниттен жасалған қабір тасымен белгіленген, және барлық жерленгендердің есімдері оған қашалған. Сах пен Уолтерстің Бруквуд зиратындағы қабірінің нақты орны – .

Танымал мәдениетте

Никола Апсонның "Екі қайғы үшін" (2010, Faber & Faber, Лондон; Harper, Нью-Йорк) романының сюжеті Финчлидегі нәрестелерді өсіру ісінің салдарына арналған. Сах және Уолтерс екеуі де кейіпкерлер ретінде бейнеленеді.