Тірі рөлдік ойын: Шын өмірдегі кейіпкерлермен ойнау

Кіріспе

Рольдік ойынның кейіпкерлерді сомдайтын түрі.

Тікелей қатысушылықпен рольдік ойын (LARP) – қатысушылар өз кейіпкерлерін физикалық түрде бейнелейтін рольдік ойынның бір түрі. Ойыншылар нақты әлемдегі ортамен бейнеленген ойдан шығарылған ортада мақсаттарды көздейді және кейіпкерлер ретінде бір-бірімен өзара әрекеттеседі. Ойыншылардың әрекеттерінің нәтижесі ойын ережелерімен немесе ойыншылар арасындағы келісіммен анықталуы мүмкін. Ойынды ұйымдастырушылар, ойын шеберлері деп аталатындар, ойынды өткізу үшін қолданылатын ортаны және ережелерді анықтайды. Алғашқы LARP ойындары 1970-ші жылдардың соңында үстел үстіндегі рольдік ойындар мен жанрлық әдебиеттен шабыт алып пайда болды. 1980-ші жылдары бұл қызмет халықаралық деңгейде таралып, түрлі стильдерге бөлінді. Ойын ойын сияқты болуы мүмкін, немесе драмалық немесе көркемдік өрнекке көбірек басау салынуы мүмкін. Іс-шаралар білім беру немесе саяси мақсаттарға жету үшін де жоспарлануы мүмкін. Қолданылатын жанрлар өте кең, реалистік қазіргі заманғы немесе тарихи оқиғалардан бастап, фантастикалық немесе болашаққа қадам басатын дәуірлерге дейін. Өндірістік деңгейі кейде қарапайым, бірақ әсем әрі кеңінен жасалған орындар мен костюмдерді де қамтуы мүмкін. LARP шағын, бірнеше сағатқа созылатын жеке іс-шаралардан бастап, мыңдаған ойыншылардың қатысуымен бірнеше күнге созылатын үлкен қоғамдық іс-шараларға дейін әртүрлі көлемде болуы мүмкін.

Терминология

LARP сонымен қатар тірі рөлдік ойын (LRP), интерактивті әдебиет және еркін стильдегі рөлдік ойын деп те аталады. Осы терминдердің кейбіреулері әлі де қолданыста, алайда LARP ең көп қабылданылған терминге айналды. Оны кейде кішкенә әріптермен, larp деп жазады. LARP-тағы тікелей ойын, фильм және бейнедауыста адам актерлерімен түсірілген туындыларды анимациядан ажырату үшін қолданылатын "тікелей эфир" терминімен салыстырылады. LARP ойнауды көбінесе "ларпинг" деп атайды, ал оны ойнаушыны "ларпер" дейді.

Жалпы көрінісі

LARP-ке қатысушылар ойдан шығарылған ортада кейіпкерлерді физикалық түрде бейнелейді, кейіпкерлерінің сөйлеуін және қимылдарын импровизациялық театр актерлеріне ұқсас түрде ойдан шығарып орындайды. Бұл, кейіпкерлердің әрекеттері ауызша сипатталатын үстел үстіндегі рөлдік ойындардан өзгеше. Көрермендер әдетте болмайды. Ойыншылар кейіпкерлеріне сай киініп, қажетті жабдықтармен келеді, ал кейде ортаны сол оқиғаға сәйкес безендіреді. LARP бір реттік шара немесе бір ортадағы бірнеше шарадан тұруы мүмкін, ал шаралардың масштабы ондаған ойыншыдан мыңдағанға дейін жетеді. Ойыншылар ойыншы кейіпкерлер (PC) деп аталатын рөлдерді атқарады, оларды өздері жасауы немесе ойын шеберлері (GM) беруі мүмкін. Кейде ойыншылар бір кейіпкерді бірнеше шарада қайталап ойнайды, оның мінезін және басқа кейіпкерлермен, ортамен қарым-қатынасын дамытады. Ұйымдастырушылар, ойын шеберлері (GM) LARP-тың ережелерін және ортасын анықтайды, сондай-ақ шараға әсер ете алады және оның барысында төрешілік қызметін атқарады. GM-дер логистикалық жұмыстарды да жасай алады, немесе шараны жарнамалау, орынды брондау және қаржылық мәселелер сияқты егжей-тегжейлі мәселелермен айналысатын басқа ұйымдастырушылар болуы мүмкін. Үстел үстіндегі рөлдік ойындағы GM-нен айырмашылығы, LARP GM ойын барысында болып жатқан барлық нәрсені көзбен көру мүмкіндігі сирек болады, себебі көптеген қатысушылар бір уақытта өзара әрекеттесе алады. Сондықтан LARP GM-нің рөлі көбінесе сюжетті қатаң ұстауға немесе ойыншыларды тікелей көңіл көтеруге қарағанда, ойын басталғанға дейін LARP-тың құрылымын дайындауға және ойыншылар мен командаға ойын кезінде ойдан шығарылған ортаны сақтауға көмектесуге бағытталған. Экипаж деп аталатын қатысушылар ойын кезінде LARP ортасын құруға және сақтауға көмеседі, сахна шеберлерінің қызметін атқарады немесе ортаны толықтыратын ойын емес кейіпкерлерді (NPC) ойнайды. Экипаж әдетте ойыншыларға қарағанда орта туралы көбірек ақпарат және GM-нен көбірек нұсқаулар алады. Үстел үстіндегі рөлдік ойында GM әдетте барлық NPC-ді ойнаса, LARP-та әр NPC-ні әдетте жеке экипаж мүшесі ойнайды. Кейде ойыншылардан шараның белгілі бір кезеңдерінде NPC ойнау сұралады. Ойынның көп бөлігі кейіпкерлердің өзара әрекеттесуінен тұрады. Кейбір LARP сценарийлері негізінен PC-лер арасындағы өзара әрекеттесуді қамтиды. Ал басқа сценарийлер PC-лер мен GM-нің басшылығымен жұмыс істейтін NPC-лерді қоса алғанда, ортаның әртүрлі аспектілерімен өзара әрекеттесуге бағытталған.

The participants in a LARP physically portray characters in a fictional setting, improvising their characters' speech and movements somewhat like actors in improvisational theatre. This is distinct from tabletop role playing games, where character actions are described verbally. There is usually no audience. Players may dress as their character and carry appropriate equipment, and the environment is sometimes decorated to resemble the setting. LARPs can be one off events or a series of events in the same setting, and events can vary in size from a handful of players to several thousand. Events are put on for the benefit of the players, who take on roles called player characters (PCs) that the players may create themselves or be given by the gamemasters. Players sometimes play the same character repeatedly at separate events, progressively developing the character and its relations with other characters and the setting. Arrangers called gamemasters (GMs) determine the rules and setting of a LARP, and may also influence an event and act as referees while it is taking place. The GMs may also do the logistical work, or there may be other arrangers who handle details such as advertising the event, booking a venue, and financial management. Unlike the GM in a tabletop role playing game, a LARP GM seldom has an overview of everything that is happening during play because numerous participants may be interacting at once. For this reason, a LARP GM's role is often less concerned with tightly maintaining a narrative or directly entertaining the players, and more with arranging the structure of the LARP before play begins and facilitating the players and crew to maintain the fictional environment during play. Participants sometimes known as the crew may help the GMs to set up and maintain the environment of the LARP during play by acting as stagehands or playing non player characters (NPCs) who fill out the setting. Crew typically receive more information about the setting and more direction from the GMs than players do. In a tabletop role playing game, a GM usually plays all the NPCs, whereas in a LARP, each NPC is typically played by a separate crew member. Sometimes players are asked to play NPCs for periods of an event. Much of play consists of interactions between characters. Some LARP scenarios primarily feature interaction between PCs. Other scenarios focus on interaction between PCs and aspects of the setting, including NPCs, that are under the direction of the GMs.

Тарих

LARP-тің нақты бір бастауы жоқ, бірақ оны Солтүстік Америка, Еуропа және Австралиядағы топтар тәуелсіз түрде ойлап тапқан. Бұл топтар жанрлық көркем әдебиет немесе үстел үстіндегі рөлдік ойындармен тәжірибе алмасып, мұндай ортаны физикалық тұрғыда сезінуге ұмтылған. Үстел үстіндегі рөлдік ойындардан өзге, LARP балалық шақтағы ойын-сауықтарға, ойнауға, жекпе-жекке, костюмдік кештерге, рөлдік ойындарды модельдеуге, Commedia dell'arte, импровизациялық театрға, психодрамаға, әскери модельдеуге және тарихи қайта жаңғырту топтарына, мысалы, Шығармашылық анахронизм қоғамына қатысты. Ең алғашқы тіркелген LARP тобы – Дагорхир, ол 1977 жылы АҚШ-та құрылып, фантастикалық шайқастарға баса назар аударды. 1976 жылы «Логанның қашуы» фильмі жарық көргеннен кейін көп ұзамай, АҚШ-тың ғылыми-фантастикалық конвенцияларында фильм негізіндегі қарапайым тікелей рөлдік ойындар өткізілді. 1981 жылы «Dungeons & Dragons» әсерімен Халықаралық фантастикалық ойын қоғамы (IFGS) құрылды. IFGS 1981 жылы жарық көрген «Dream Park» романындағы ойдан шығарылған топтың атымен аталады, онда болашақтың LARP-тары сипатталған. 1982 жылы Лайв-акциялы рол ойнаушылар қауымдастығының (LARPA) алдындағы «Интерактивті әдебиет қоғамы» АҚШ-та алғашқы театрлық стильдегі LARP тобы ретінде құрылды. 1982 жылы Пекфортон қамалында құрылған «Treasure Trap» Ұлыбританиядағы алғашқы LARP ойыны болды және содан кейін пайда болған фантастикалық LARP-тарға әсер етті. Австралиядағы алғашқы тіркелген LARP 1983 жылы ғылыми-фантастикалық «Traveller» әлемінде өткізілді. 1993 жылы «White Wolf Publishing» «Mind's Eye Theatre» атты ойынды шығарды, ол әлі де халықаралық деңгейде ойналып келеді және ең табысты коммерциялық LARP болып саналады. Бүгінде LARP халықаралық деңгейде кең таралған. Мыңдаған қатысушы бар ойындар коммерциялық компаниялар ұйымдастырады, ал LARP үшін костюмдер, қару-жарақтар және көбіктік қару-жарақтар сататын шағын өнеркәсіп бар. 2023 жылы Dicebreaker «Қытай соңғы жылдары өзінің LARP құбылысын дамытты. Jubensha скандинавиялық елдердегідей және тіпті одан да жоғары коммерциялық сәттілікке және ықпалға ие, ал болашақта нақты әрекет ету рөлдік ойындарының мүмкіндіктерін өзгертуге әлеуеті бар» деп хабарлады. LARP-қа интеллектуалдық жұмбақтар сияқты ойын элементтері мен модельдеу қаруын қолданатын күрес сияқты спорттық элементтер де кіруі мүмкін. Кейбір LARP-тар драмалық өзара әрекеттесу немесе күрделі тақырыптар сияқты көркемдік аспектілерге баса назар аударады. Авангардтық немесе артхаус шараларында эксперименталдық тәсілдер мен жоғары мәдениетке ұмтылыс басым болады және олар фестивальдар немесе өнер мұражайлары сияқты көркем аяда өткізіледі. Авангардтық шаралардың тақырыптары көбінесе саясат, мәдениет, дін, сексуалдық қатынастар және адамның жағдайы болып табылады. Мұндай LARP-тар Скандинавия елдерінде кең таралған, бірақ басқа да елдерде де кездеседі. LARP ойын-сауық және көркемдік құндылығынан өзге, білім беру немесе саяси мақсаттар үшін де ұйымдастырылуы мүмкін. Мысалы, Данияның dk мектебі көптеген сабақтарын өткізу үшін LARP-ты пайдаланады. Тіл сабақтары оқушыларды оқып жатқан тілде сөйлеуге немесе жазуға мәжбүр ететін рөлдік ойын сценарийіне енгізу арқылы жүргізіледі. Саяси тақырыптағы LARP шаралары мәдениеттегі саяси ойлауды оятуға немесе қалыптастыруға тырысуы мүмкін. LARP адамдардың өзара әрекеттесетін басқарылатын жасанды ортаны қамтитындықтан, ол кейде экономика немесе құқық сияқты әлеуметтік салалардағы теорияларды тексеру үшін зерттеу құралы ретінде қолданылады. Мысалы, LARP ойын теориясының қылмыстық құқықты дамытуға қолданылуын зерттеу үшін пайдаланылды.

LARP does not have a single point of origin, but was invented independently by groups in North America, Europe, and Australia. These groups shared an experience with genre fiction or tabletop role playing games, and a desire to physically experience such settings. In addition to tabletop role playing, LARP is rooted in childhood games of make believe, play fighting, costume parties, roleplay simulations, Commedia dell'arte, improvisational theatre, psychodrama, military simulations, and historical reenactment groups such as the Society for Creative Anachronism. The earliest recorded LARP group is Dagorhir, which was founded in 1977 in the United States and focuses on fantasy battles. Soon after the release of the movie Logan's Run in 1976, rudimentary live role playing games based on the movie were run at US science fiction conventions. In 1981, the International Fantasy Gaming Society (IFGS) started, with rules influenced by Dungeons & Dragons. IFGS was named after a fictional group in the 1981 novel Dream Park, which described futuristic LARPs. In 1982, the Society for Interactive Literature, a predecessor of the Live Action Roleplayers Association (LARPA), formed as the first recorded theatre style LARP group in the US. Treasure Trap, formed in 1982 at Peckforton Castle, was the first recorded LARP game in the UK and influenced the fantasy LARPs that followed there. The first recorded LARP in Australia was run in 1983, using the science fiction Traveller setting. In 1993, White Wolf Publishing released Mind's Eye Theatre, which is still played internationally and is probably the most commercially successful published LARP. Today, LARP is a widespread activity internationally. Games with thousands of participants are run by for profit companies, and a small industry exists to sell costume, armour and foam weapons intended primarily for LARP. In 2023, Dicebreaker reported that "China has developed its own LARP phenomenon in recent years. Jubensha is far more commercially successful and influential than anything we have seen before even in Nordic countries – and there is a good chance it might change our perception of what live action roleplaying games are capable of in the future". LARPs may also include other game like aspects such as intellectual puzzles, and sport like aspects such as fighting with simulated weapons. Some LARPs stress artistic considerations such as dramatic interaction or challenging subject matter. Avant garde or arthaus events have especially experimental approaches and high culture aspirations and are occasionally held in fine art contexts such as festivals or art museums. The themes of avant garde events often include politics, culture, religion, sexuality and the human condition. Such LARPs are common in the Nordic countries but also present elsewhere. In addition to entertainment and artistic merit, LARP events may be designed for educational or political purposes. For example, the Danish secondary school dk uses LARP to teach most of its classes. Language classes can be taught by immersing students in a role playing scenario in which they are forced to improvise speech or writing in the language they are learning. Politically themed LARP events may attempt to awaken or shape political thinking within a culture. Because LARP involves a controlled artificial environment within which people interact, it has sometimes been used as a research tool to test theories in social fields such as economics or law. For example, LARP has been used to study the application of game theory to the development of criminal law.

Шығарма мен шынайы өмір

LARP кезінде ойыншының нақты әлемдегі әрекеттері, қияли ортадағы кейіпкердің әрекеттерін көрсетеді. Үстелдік RPG-дегі ойдан шығарылған уақыт сызығы көбінесе ойын уақыты бойынша дамиды, бұл ойыншылар үшін өткен уақыттан әлдеқайда жылдам немесе баяу болуы мүмкін, бірақ LARP-тар мұнан өзгеше, олар әдетте нақты уақытта өтеді, ал ойын уақыты тек ерекше жағдайларда ғана қолданылады. Ойыншы кейіпкерде болғанда, яғни өз кейіпкерін белсенді түрде көрсететін кезде, және ойыншы кейіпкерден тыс болғанда, яғни өзін-өзімен болғанда арасында айырмашылық бар. Кейбір LARP-тар төтенше жағдайлардан басқа, ойыншыларды кейіпкерде тұрақты болуға шақырады, ал басқалары кейде ойыншылардың кейіпкерден тыс болуын қабылдайды. LARP-та ойыншылар, егер басқаша көрсетілмесе, кейіпкер ретінде сөйлеп, әрекет етеді деп есептеледі, бұл үстелдік рөлдік ойындардағы қалыпты практикаға кері. Кейіпкердің білімі ойыншының білімінен бөлек саналады, ал кейіпкер білмейтін ақпарат негізінде әрекет етуді алдау деп қарастыруға болады. Көптеген LARP-тар нақты әлем мен қияли ортаның арасында нақты шекара сақтайды, ал кең таралған LARP-тар қиялдықты қазіргі заманғы шындықпен, баламалы шындық ойындарына ұқсас етіп араластырады. Ойын өтіп жатқанын білмейтін жандар, қияли ортаның бір бөлігі ретінде қарастырылуы мүмкін, ал кейіпкерге қатысты материалдар нақты әлемге енгізілуі мүмкін.

Ережелер

Көптеген LARP-тар кейіпкерлердің бір-біріне және ортаға қалай әсер ететінін анықтайтын ойын ережелеріне ие. Ережелер жариялымда көрсетілуі немесе ойын шеберлері жасауы мүмкін. Бұл ережелер кейіпкерлердің қабілеттерін, ортадағы әртүрлі заттармен не істеуге болатынын және LARP шаралары арасындағы үзіліс кезінде кейіпкерлер не істей алатынын анықтайды. Төрешілер кейіпкерлердің барлық әрекеттеріне араласпайтындықтан, ойыншылар ережелерді қолдануда адал болуға шақырылады. Кейбір LARP ережелері кейіпкерлердің жауынгерлік жағдайларда бір-бірін сәтті ұруын анықтау үшін көбіктік қарулар немесе пневматикалық қарулар сияқты имитациялық қаруларды пайдалануды талап етеді. Ресейдегі LARP шараларында қатты пластиктен, металдан немесе ағаштан жасалған қарулар қолданылады. Имитациялық қаруларды пайдаланудың орнына рөлдік ойынды тоқтатып, әрекеттің нәтижесін символдық түрде анықтауға болады, мысалы, текше тастау, тас-қағаз-қайшы ойнау немесе кейіпкерлердің қасиеттерін салыстыру арқылы. Сондай-ақ, ережесіз LARP-тар да бар, онда ойыншылар өздерінің салауатты ойлау қабілеттерін немесе жағдайға сай келу сезімін пайдаланып, әрекеттерінің нәтижесін бірлесіп шешеді.

Жанрлары

LARP кез келген жанрға ие болуы мүмкін, бірақ көбінесе жанрлық әдебиеттен алынған тақырыптар мен орталарды пайдаланады. Кейбір LARP-тар басқа медиадағы белгілі бір туындыдан (мысалы, «Сақиналардың Иесі» немесе «Қараңғылық әлемі») орын алса, ал басқалары нақты әлемге немесе LARP үшін арнайы жасалған ортаға негізделген. Жеке кампаниялық орталар мен ережелер жинақтары LARP топтары мен баспагерлердің маңызды шығармашылық активтері болып табылады. Қазіргі замандағы LARP-тар күнделікті мәселелерді немесе тыңшылық, әскери қызмет сияқты арнайы қызығушылықтарды зерттеуі мүмкін. Мұндай LARP-тар кейде Балама Шындық Ойынына, «Ассасин» ойынына немесе аэрософт, лазерлік таг немесе пейнтбол қолданылатын тікелей қақтығыс симуляциясына ұқсайды. LARP-тар тарихи кезеңдерде немесе мифологиялық немесе фантастикалық элементтері бар жартылай тарихи орындарда өтуі мүмкін. Фантастика – халықаралық деңгейде ең көп таралған LARP жанры және ірі шараларда қолданылатын жанр. Фантастикалық LARP-тар фантастикалық әдебиет пен «Dungeons & Dragons» сияқты роликтік ойындардан шабыттанған, тарихи емес әлемдерде өтеді. Мұндай орталарда әдетте магия, фантастикалық жаратылыстар және шектеулі технология болады. Көптеген фантастикалық LARP-тар оқиғаға немесе кейіпкерлердің фракциялары арасындағы қақтығысқа баса назар аударады. Ал ғылыми-фантастикалық LARP-тар жоғары технологиялық болашақ ортада, кейде сыртқы планеталық өмірмен бірге өтеді. Бұл саяси тақырыптарды қамтитын, дистопиялық немесе утопиялық қоғамдарды бейнелейтін, сондай-ақ киберпанк, ғарыш операсы және апокалиптикалық әдебиеттен шабыт алған LARP-тардың кең ауқымын қамтиды. Қорқыныш жанрындағы LARP-тар қорқыныш әдебиетінен шабыт алады. Танымал қосалқы жанрларға зомби апокалипсисі және Ктулху мифологиясы жатады, кейде жарияланған «Cthulhu Live» ережелері қолданылады. «The World of Darkness», White Wolf Publishing баспасынан шыққан, кеңінен таралған гот-панк қорқыныш ортасы, онда ойыншылар көбінесе құпия үстімізгі күштерге ие жаратылыстарды, мысалы, вампирлер мен қасқырларды сомдайды. Бұл ортаны «Mind's Eye Theatre» арқылы ойнауға болады, ол White Wolf баспасынан шыққан LARP ережелерінің жинағы. «World of Darkness» LARP-тары көбінесе хроника түрінде, белгілі бір уақыт аралығында өткізілетін қысқа оқиғалар сериясы ретінде ойналады және конвенцияларда да танымал. Халықаралық хрониканы White Wolf-тың ресми жанкүйерлер клубы – Камарилла басқарады.

LARPs can have any genre, although many use themes and settings derived from genre fiction. Some LARPs borrow a setting from an established work in another medium (e. g., The Lord of the Rings or the World of Darkness), while others use settings based on the real world or designed specifically for the LARP. Proprietary campaign settings, together with rulesets, are often the principal creative asset of LARP groups and LARP publishers. LARPs set in the modern day may explore everyday concerns, or special interests such as espionage or military activity. Such LARPs sometimes resemble an Alternate Reality Game, an Assassin game, or a military simulation using live combat with airsoft, laser tag, or paintball markers. LARPs can also be set in historical eras or have semi historical settings with mythological or fantastical aspects incorporated. Fantasy is one of the most common LARP genres internationally and is the genre that the largest events use. Fantasy LARPs are set in pseudo historical worlds inspired by fantasy literature and fantasy role playing games such as Dungeons & Dragons. These settings typically have magic, fantasy races, and limited technology. Many fantasy LARPs focus on adventure or on conflict between character factions. In contrast, science fiction LARPs take place in futuristic settings with high technology and sometimes with extraterrestrial life. This describes a broad array of LARPs, including politically themed LARPs depicting dystopian or utopian societies and settings inspired by cyberpunk, space opera and post apocalyptic fiction. Horror LARPs are inspired by horror fiction. Popular subgenres include zombie apocalypse and Cthulhu Mythos, sometimes using the published Cthulhu Live rules. The World of Darkness, published by White Wolf Publishing, is a widely used goth–punk horror setting in which players usually portray secretive supernatural creatures such as vampires and werewolves. This setting can be played using Mind's Eye Theatre, which is a set of LARP rules also published by White Wolf. World of Darkness LARPs are usually played in a chronicle, a series of short events held at regular intervals, and are also popular at conventions. An international chronicle is run by White Wolf's official fan club, the Camarilla.

Стильдер

LARP іс-шараларының әртүрлі стильдері бар, олар көбінесе бірін-бірі толықтырады. Ойын жанрына, нақты қарулардың немесе абстрактілі ережелердің қолданылуына, сондай-ақ ойыншылар өз кейіпкерлерін жасауларына немесе оларды ойын жетекшілері дайындауына қарай қарапайым айырмашылықтар жасауға болады. Бір рет ғана өткізілетін және қайта-қайта ойналатын сценарийлердің арасында да ерекшелік бар. Кейбір LARP-тер кез келген жастағы қатысушыларға ашық болса, ал кейбіреулеріне жасқа қатысты талаптар қойылады. Сонымен қатар, балалар мен жастарға арналған, жастар арасындағы LARP-тар да бар. Олардың кейбірін мектептер, шіркеулер немесе скауттар сияқты ұйымдар ұйымдастырады. Данияда мұндай жастар LARP-тарының саны ерекше көп.

Театр стилі

Театр стилі немесе еркін форматтағы LARP ойындары, ойын шеберлері жазған кейіпкерлер арасындағы өзара әрекеттесуге баса назар аударумен, соғыс кезінде нақты қару қолданбаумен және жанр мен оқиға орнына эклектикалық көзқараспен ерекшеленеді. Мұндай стильдегі іс-шаралар көбінесе бірнеше сағатқа созылады, ойыншылардан көп дайындық талап етілмейді және кейде ойын конвенцияларында өткізіледі. Кейбір детективтік ойындар, онда ойыншыларға кейіпкерлер беріліп, еркін рөл ойнауға шақырылады, театр стиліндегі LARP ойындарына ұқсас болады.

Тойлар

Фестиваль деп аталатын кейбір өте үлкен іс-шараларда жүздеген немесе мыңдаған қатысушылар болады, олар әдетте үлкен алаңның төңірегінде бөлек тізілген, бәсекелес кейіпкерлік топтарға бөлінеді. Әлемде мұндай фестивальдардың саны аз, олардың барлығы Еуропа мен Канадада өтеді; бірақ олардың ауқымы жергілікті LARP мәдениеті мен дизайнына маңызды ықпал етеді. Мөлшері жағынан ең кішкентай іс-шаралардың бірі – сызықтық немесе сызықты курс LARP деп аталатын шағын оқиғалар, ондағы шағын ойыншылар тобы NPC-лер ұйымдастырған түрлі сынақтармен күреседі және көбінесе басқа LARP түрлеріне қарағанда GM-дермен тығыз жоспарланып, басқарылады.

Скандинавиялық LARP

Нордикалық лап "ұтылуға ойнау" стратегиясын баса назарға алады, ережелерді көзге түсірмей сақтайды және көбінесе эмоционалды күрделі мәселелерді зерттейді. Бұл стиль 1990 жылдары Финляндия мен Скандинавияда "қатты адамдық тәжірибелер төңірегіндегі бірлескен оқимайдануға" баса назар аудара отырып пайда болды. Wired журналы бұл стиль "ерекше қиындықтарды, соның ішінде нағыз эмоционалды зиян келтіру мүмкіндігін" қосады деп мәлімдеді. Ойыншылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету және форманың шектерін кеңейту мәселелерін шешу үшін қауымдастық жыл сайынғы кездесуде жиналады, ол бір жағынан қатаң ойын жасау алаңы, екінші жағынан академиялық конференция сияқты. Әдетте, сценарийлік кісі өлтіру ойындарын үстел ойыны форматында немесе лаппинг пен эскейп-бөлмелерді біріктіретін форматта ойнауға болады. Ойыншыларға түрлі сценарийлер беріледі және кісі өлтіру құпиясын ашу үшін рөлдер тағайындалады; мұндай ойындар көбінесе арнайы ойын дүкендерінде өтеді, онда ойыншылар қатысу үшін ақы төлейді. Бұл стиль 2015 жылы "Адам өтірікші", "Кештегі азғындық" және кейінірек "Кім өлтірді?" сияқты реалити-шоулар арқылы танымал болды, онда белгілі адамдар детективтік ойындар ойнады. ЛАРП қатысушылары пассивті бақылаушы рөлін тастап, күнделікті өмірінен тыс және мәдениетіне қайшы келетін жаңа рөлдерді қабылдайды. ЛАРП ұйымдастырушылары мен басқа қатысушылар ойынның бірлескен жасаушылары болып табылады. Ортақ ойдан туған әлемдерді құрудың бұл бірлескен процесі дамыған қоғамдардағы кеңінен дамыған "гик" мәдениетімен байланысты болуы мүмкін, ол өз кезегінде ұзақ біліммен, ақпараттық технологияларды кеңінен пайдаланумен және бос уақыттың артуымен байланысты. Көптеп коммерцияланған және көбінесе ерлер аудиториясына бағытталған негізгі бейнеойындар индустриясымен салыстырғанда, ЛАРП азырақ тауарландырылған, және әйелдер авторлар мен қатысушылар ретінде белсенді түрде үлес қосады. ЛАРП көптеген елдерде кеңінен танымал емес және кейде басқа рөлдік ойындармен, қайта жаңғыртумен, костюмдермен немесе драмалық шаралармен шатастырылады. Дамыған елдерде жанкүйерлер мен ойыншылар мәдениеті кеңінен таралғанмен, ЛАРП көбінесе мәдени қабылдаудың бірдей деңгейіне жете алмайды. Бұл балалық шақтағы ойын-сауық ойындарына ұқсастықтың төзбеушілігіне, кейіпкерлермен тым көп сәйкестендіру қаупіне және жаппай маркетингтің болмауына байланысты болуы мүмкін. АҚШ фильмдерінде, мысалы, 2006 жылғы "Даркон" деректі фильмінде, 2007 жылғы "Монстр лагері" деректі фильмінде және 2008 жылғы "Рольдік үлгілер" комедиясында, фантастикалық ЛАРП біршама күлкілі және қашқын ретінде бейнеленеді, бірақ сонымен қатар "құрылысшыл әлеуметтік орта" ретінде мейіріммен қарастырылады. Скандинавия елдерінде ЛАРП жоғары деңгейде танымалдылыққа және қоғамдық мойнына ие болды. Ол көбінесе негізгі бұқаралық ақпарат құралдарында оң жарықтандырумен көрсетіледі, драмалық және шығармашылық аспектілеріне баса назар аударылады. Алайда, тіпті Норвегияда, ЛАРП басқа елдерге қарағанда көбірек танымал болса да, ол әлі де мемлекеттік органдар тарапынан мәдени шара ретінде толық мойындалмады. ЛАРП құру, ойнау және талқылау бойынша қауымдастықтар құрылды. Бұл қауымдастықтар рөлдік ойын, жанкүйерлер, қайта жаңғырту және драма субмәдениеттерімен қиылысатын субмәдениетті дамытты. ЛАРП субмәдениетінің алғашқы кезеңдерінде ол Толкин сияқты фантастикаға баса назар аударды, бірақ кейіннен басқа жанрларды, әсіресе 1990 жылдары қараңғылық әлемі тез тараған қорқынышты жанрды қамтуға кеңейді. Көптеген субмәдениеттер сияқты, ЛАРП топтарының ортақ тәжірибесі, тілі, әзілі және киімі бар, бұл кейбіреулер үшін өмір салты болып есептелуі мүмкін. Академиялық қауымдастық ЛАРП-ті басқа медиамен және интерактивті ойынның басқа түрлерімен салыстыру үшін, сондай-ақ оны өздігінен бағалау үшін зерттей бастады. 2010 жылы Уильям Бэйнбридж ЛАРП бір күні барлық жерде есептеулерді пайдаланатын орынға негізделген ойындар түрінде ірі индустрияға айналуы мүмкін деп болжады. Данияда Østerskov Efterskole ЛАРП-ті мектеп-интернаттағы оқушыларға сабақтарды интерактивтілік пен симуляция арқылы оқыту әдісі ретінде қолданады. ЛАРП топтары сонымен қатар қазіргі және тарихи оқиғалар мен босқындар және ЖҚТБ дағдарысы сияқты тақырыптарды рөлдік ойын және осы тақырыптарды зерттеу үшін симуляцияларды қолданады. Қытайда сценарийлік кісі өлтіру ойыны индустриясы (jubensha) 2015 жылдан бері өсіп келеді. The New York Times газетінде 2021 жылы "Қытайда тіркелген сценарийлік кісі өлтіру кәсіпорындарының саны шамамен 6 500-ге жетеді, бұл өткен жылмен салыстырғанда 60 пайыздан астам өсімді құрайды" деп хабарланды. Сценарийлік кісі өлтіру ойындарының танымалдылығы мен индустрияның өсуі Қытай үкіметінің назарына ілікті, ол индустрияны реттеуді қарастырып отыр. 2021 жылдың қазан айында South China Morning Post газеті "Қытайда сценарийлік өлтіру жарнамалары кеңінен таралған. [ ] Бұл жаңа индустрия екендігі – билік тарапынан қарағандағы мәселенің өзі. "Сценарийлік өлтіру" ұлттық назарға іліктірген Covid-19 жағдайынан бері ойын кеңінен танымал болып, ресми алаңдаушылықтар мен болашақ реттеулерге шақыруда". Жоба реттеулерінде "мұндай ойындардың мазмұны дәстүрлі қытай мәдениетін жамандамауы керек немесе адалсыздық, құмар ойындары, есірткі заттары және моральдық нормаларға қайшы келетін басқа да элементтерді қамтуы керек емес" делінген. Реттеулерде кәмілетке толмағандарға қосымша ережелер де қарастырылған, мысалы, "мектеп күндері кәмілетке толмаған клиенттерге рұқсат етілмейді" және "14 жасқа дейінгі балаларға ата-анасы немесе басқа қамқорлары сүйреп әкелуі керек".

Nordic larp emphasises a collaborative "play to lose" strategy, keeping rules unobtrusive, and often explores emotionally complex issues. The style emerged in Finland and Scandinavia during the 1990s with a focus on "collaborative storytelling around intense human experiences". Wired commented that this style adds "distinct challenges, including the possibility of real emotional harm. To work out issues of how to keep players safe and push the limits of the form, the community gathers at Knutepunkt, an annual meeting that is as much hardcore game jam as academic conference". Typically, script murder games can be experienced in a tabletop game format or a format which combines larping and escape rooms. Players are given different script options and are assigned characters to play through the murder mystery; these games often occur at dedicated gaming stores where players pay to participate. The style become popularized in 2015 "when reality shows with names like 'Lying Man,' 'Dinner Party Seduction,' and later 'Who's The Murderer,' showed celebrities playing whodunits" Participants in a LARP cast off the role of passive observer and take on new roles that are often outside of their daily life and contrary to their culture. The arrangers of a LARP and the other participants act as co creators of the game. This collaborative process of creating shared fictional worlds may be associated with a broader burgeoning "geek" culture in developed societies that is in turn associated with prolonged education, high uptake of information technology and increased leisure time. In comparison to the mainstream video game industry, which is highly commercialized and often marketed towards a male audience, LARP is less commoditized, and women actively contribute as authors and participants. LARP is not well known in most countries and is sometimes confused with other role playing, reenactment, costuming, or dramatic activities. While fan and gamer culture in general has become increasingly mainstream in developed countries, LARP has often not achieved the same degree of cultural acceptability. This may be due to intolerance of the resemblance to childhood games of pretend, a perceived risk of over identification with the characters, and the absence of mass marketing. In US films such as the 2006 documentary Darkon, the 2007 documentary Monster Camp, and the 2008 comedy Role Models, fantasy LARP is depicted as somewhat ridiculous and escapist, but also treated affectionately as a "constructive social outlet". In the Nordic countries, LARP has achieved a high level of public recognition and popularity. It is often shown in a positive light in mainstream media, with an emphasis on the dramatic and creative aspects. However, even in Norway, where LARP has greater recognition than in most other countries, it has still not achieved full recognition as a cultural activity by government bodies. Communities have formed around the creation, play and discussion of LARP. These communities have developed a subculture that crosses over with role playing, fan, reenactment, and drama subcultures. Early LARP subculture focused on Tolkien like fantasy, but it later broadened to include appreciation of other genres, especially the horror genre with the rapid uptake of the World of Darkness setting in the 1990s. Like many subcultures, LARP groups often have a common context of shared experience, language, humour, and clothing that can be regarded by some as a lifestyle. The broader academic community has recently begun to study LARP as well, both to compare it to other media and other varieties of interactive gaming, and also to evaluate it in its own right. In 2010, William Bainbridge speculated that LARP may one day evolve into a major industry in the form of location based games using ubiquitous computing. In Denmark, Østerskov Efterskole uses LARP as an educational method of teaching subjects to high school boarding students through interactivity and simulation. LARP groups are also using simulations of current and historical events and topics like refugees and the AIDS crisis to roleplay and explore these subjects. In China, the script murder game industry (jubensha) has continued to grow since 2015. The New York Times reported that in 2021 "the number of scripted murder enterprises registered in China totaled about 6,500, a more than 60 percent increase from the prior year, according to state run media". The popularization of script murder games and industry growth in China has led to both national and governmental attention with the Chinese government considering formal regulation of the industry. In October 2021, the South China Morning Post reported that "advertisements for script killing are prominent in China. [ ] The fact that it is a new industry is precisely the problem in the eyes of the authorities. Since the Covid 19 case that brought 'script killing' to national attention, the game has been getting mainstream traction, inviting official concerns and possible future regulations". The draft regulations state that "the contents of such games must not smear the traditional Chinese culture or contain inappropriate materials involving obscenity, gambling, drugs, and other elements that could go against moral standards". The regulations also include additional rules for minors such as not allowing "underage customers on school days" and that "children under the age of 14 must be accompanied by their parents or other guardians".