Гималай қызылқұмырсқасы – Азияда таралған, қысқа міграциялық құс. Түрлердің жіктелуі өзгеріп, 3 жеке тұқымға бөлінді: Гималай, Шығыс және Сунда қызылқұмырсқалары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Cuculus saturatus, көбінесе гималайлық немесе шығыс кукушкасы деп белгілі, Cuculidae тұқымдасына жататын ұя салушы паразиттік құс. Бұл түр Гималай тауларынан бастап шығысқа қарай, Оңтүстік Қытай мен Тайваньға дейін көбейеді. Қыс айларында Оңтүстік-Шығыс Азия және Үлкен Сунда аралдарына қоныс аударады. Бұрын "Шығыс кукушкасы" деп аталған және Азияның көп бөлігінде таралған бірнеше түршелерді қамтыды. 2005 жылы бұл "түрдің" үш ерекше туысы бар екені анықталды:
Cuculus saturatus, better well known as the Himalayan cuckoo or Oriental cuckoo, is a brooding parasitic bird that is part of the Cuculidae family. The species breeds from the Himalayas eastward to southern China and Taiwan. It migrates to southeast Asia and the Greater Sunda Islands for the winter. It was formerly known as "Oriental cuckoo" and contained several subspecies found over most of Asia. In 2005, it was determined that this "species" consists of three distinct lineages:
Гималай кукушкасы, Cuculus (saturatus) saturatus
Нағыз шығыс кукушкасы, Cuculus (saturatus) optatus
Сунда кукушкасы, Cuculus (saturatus) lepidus
Қазіргі кезде олар көбінесе жеке түрлер ретінде қарастырылады. Бұрынғы "Шығыс" кукушкасының типтік үлгісі Гималай популяциясының құсы болғандықтан, егер ол түр деп есептелсе, гималай кукушкасына saturatus атауы қолданылады.
These are usually seen as distinct species nowadays. As the type specimen of the former "Oriental" cuckoo is a bird of the Himalayan population, the name saturatus applies to the Himalayan cuckoo if it is considered a species.
Таксономия
Жақында жүргізілген мтДНК зерттеуінің жаңа мәліметтері бойынша, Гималай кукушкасы Cuculus canorus-қа ең жақын туыс екендігі анықталды, бұл оны C. gularis және C. rochii есімді тағы екі түрмен бірге бауырлас класты құрайды. Бұрын Палеарктикалық популяциялары үшін horsfieldi деп аталған, бірақ сәйкес емес деп дәлелденген C. optatus түрі, әндерінің жеткілікті ерекшелігіне байланысты жеке түр деп саналады. Дегенмен, айырмашылықтар saturatus-тан болатын вариация шегінде болуы мүмкін деген пікірлер де бар. C. saturatus пен C. lepidus бір түр деп есептелген, бірақ қазір олар екі бөлек түр ретінде танылды. Гималай кукушкасы сыртқы түрінен Шығыс кукушкасына (C. optatus) өте ұқсас және көбінесе Жалпы кукушкамен (C. canorus) шатастырылады, бірақ қанаттарында әлдеқайда кеңірек және арасы кеңірек қара жолақтар болады. Жалпы кукушканың қанаттарының астыңғы бөлігінде қоңыр және ақ жолақтар бар, ал Гималай кукушкасының қанаттарының иілген бөлігінде жолақтар жоқ, оның орнына қара жолақтардың қызыл қоңыр түрі және құйрық астындағы қауырсындары бар. Екі түрдің де дауысы ерекшеленеді. Жастардың көзқарасы қоңыр, үсті ақ жиекті, астыңғы жағы ақ және қара жолақты, ал мойны ақ жолақты қара түсті болады. Екі жыныста да сұр және бауырлы екі түсті морф бар, олардың көзқарасы кремді сұрдан қара қоңырға дейін өзгереді, және құйрығы солған түсті болады.
With new information from a recent mtDNA study, it appears that the Himalayan cuckoo is most closely related to Cuculus canorus, creating a sister clade with the two other species: C. gularis and C. rochii. The species C. optatus, previously named horsfieldi for Palearctic populations but was proven unsuitable, is considered a separate species because their songs were determined distinct enough. However, there is still some debate implying the differences are within range of variation from saturatus. It was only until recently that C. saturatus was considered one and the same with C. lepidus, but are now recognized as two separate species. The Himalayan cuckoo is essentially identical to the Oriental cuckoo (C. optatus) and is also often paired with the Common cuckoo (C. canorus), but has wings with much broader and widely spaced black bars. The Common cuckoo has brown and white bars below the bend of the wings with a plain rufous, whereas the Himalayan is unbarred at the bend with a rufous morph of dark bars and undertail coverts. Both species have distinctly different calls. Juveniles have brown irises and are slate grey above with white edges, barred white and black below, and have a black throat with white bars. There are two plumage morphs in both sexes of which are grey and hepatic, their irises changing to a creamy grey to blackish brown color, with a dully colored bill.