Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Көбінесе ми қызуы құсы деп аталатын қарақұс (Hierococcyx varius) – Үндістан субконтинентінде қоныстанушы, орташа мөлшердегі көкқұс. Ол тіпті ұшу және қону әдісі бойынша да Шикраға өте ұқсас. Бұл топқа "көкөрі" деген жалпы атауды оның қарталарға ұқсастығы берген, және басқа көптеген көкқұстар сияқты, бұл да ұя салушы паразиттер, өз жұмыртқаларын шалшықтардың ұяларына салады. Көбейту маусымында жазда, аталықтары үш нотадан тұратын, қайталамалы дауыстар шығарады, олар "ми қызуы" деп жақсы бейнеленеді, екінші нотасы ұзағырақ және жоғарырақ дыбысталады. Бұл ноталар бірден тоқтамай, біртіндеп күшейеді және бірнеше минуттан кейін қайталанады; дауыс күн бойы, кештен соң және таңға дейін жалғасуы мүмкін.
The common hawk cuckoo (Hierococcyx varius), popularly known as the brainfever bird, is a medium sized cuckoo resident in the Indian subcontinent. It bears a close resemblance to the Shikra, even in its style of flying and landing on a perch. The resemblance to hawks gives this group the generic name of hawk cuckoo and like many other cuckoos these are brood parasites, laying their eggs in nests of babblers. During their breeding season in summer males produce loud, repetitive three note calls that are well rendered as brain fever, the second note being longer and higher pitched. These notes rise to a crescendo before ending abruptly and repeat after a few minutes; the calling may go on through the day, well after dusk and before dawn.
Сипаттама
Жалпы соқырқұс – шамамен көгершін мөлшеріндегі (34 см шамасында) орташа және ірі куку. Қауырсыны жоғары жағы күлгін сұр, астыңғы жағы ақшыл, қоңыр жолақты. Құйрығы кеңінен жолақты. Еркек және ұрғашысы бір-бірінен айырмасыз. Олардың сары түсті көз шеңбері бар. Жасы кішірек құстардың кеудесі шиқраның жас құстарына ұқсас жолақты болады, ал қарнында ірі қоңыр V тәрізді белгілер бар. Жаз айларында, муссоннан бұрын, аталықтарын қайталап шақыруы арқылы оңай табуға болады, бірақ көру қиын. Дауысы – үш нотадан тұратын жоғары қысыммен қайталанып, 5-6 рет естілетін, күшейте түсіп, кенеттен тоқтайтын дауыс. Бұл дауыс күндіз бойы және айлы түндері жиі естіледі. Ұрғашыларының дауысы – сықырлаған ноталар тізбегі. Бұл түр Hierococcyx туысына жатады, оған басқа соқырқұстар да кіреді, бірақ кейде Cuculus туысына да жатқызылады. Үндістан популяциясының қауырсыны ciceliae-ден ақшылрақ. және оңтүстікке қарай Шри-Ланкаға дейін таралған. Үндістан популяциясының бір бөлігі қыстау үшін Шри-Ланкаға ұшып келеді. Шри-Ланканың орталық төбелерінде ciceliae жыл бойы қоныстанады. Әдетте, тұрақты түр, бірақ биік таулы және құрғақ аймақтарда жергілікті түрде көшіп-қонады. Гималайдың төменгі бөліктерінде (көбінесе 1000 м төмен) кездеседі, бірақ биік жерлерде үлкен соқырқұс жиірек кездеседі. Бұл түр ағаштарда қоныстанады және сирек жерге түседі. Оның мекен ету ортасына бау-бақшалар, ағаштардың тоғайлары, жапырақты және жартылай мәңгі жасыл ормандар кіреді.) сонымен қатар, Garrulax туысына жататын күлімсіреп жүретін құстарда да кездеседі деген хабар бар. Оның көбею маусымы наурыз бен маусым аралығында, Turdoides баблерлерінің көбею кезеңімен сәйкес келеді. Әр ұяда бір жұмыртқа болады, ол көк түсті, қожайынның жұмыртқасы сияқты. Балапан әдетте қожайынның жұмыртқаларын ұядан шығарып тастайды және асырап алған ата-аналары оны бір айға жуық соңынан еріп, жетілгенше өсіреді. Балапандар баблерлер тобымен бірге жүргенде, тамақ сұрағанда сықырлаған дауыс шығарады және топ ішіндегі асырап алған ата-аналары оны тамақтандыруы мүмкін. Соқырқұстар сондай-ақ үлкен сұр баблер Turdoides malcolmi-ге де паразиттік етеді. Шри-Ланкада олардың қожайын түрі - Turdoides striatus. Бұл түрдің орбиталық қуысында Oxyspirura туысына жататын паразиттік көз құрттары табылған.
The common hawk cuckoo is a medium to large sized cuckoo, about the size of a pigeon (ca. 34 cm). The plumage is ashy grey above; whitish below, cross barred with brown. The tail is broadly barred. The sexes are alike. They have a distinctive yellow eye ring. Subadults have the breast streaked, similar to the immature shikra, and there are large brown chevron marks on the belly. During summer months, before the monsoons, the males are easily detected by their repeated calls but can be difficult to spot. The call is a loud screaming three note call, repeated 5 or 6 times, rising in crescendo and ending abruptly. It is heard throughout the day and frequently during moonlit nights. The calls of females are a series of grating notes. This species is placed under the genus Hierococcyx, which includes other hawk cuckoos, but is sometimes included in the genus Cuculus. The Indian population has paler plumage than ciceliae. and south into Sri Lanka. Some birds of the Indian population winter in Sri Lanka. In the hills of central Sri Lanka, ciceliae is a resident. It is generally resident but in high altitudes and in arid areas is locally migratory. It is found in the lower elevations (mostly below 1000m) of the Himalayas but in the higher areas, the large hawk cuckoo tends to be more common. The species is arboreal and rarely descends to the ground. Its habitat includes garden land, groves of tree, deciduous and semi evergreen forests.) and also reportedly on laughing thrushes of the genus Garrulax. Its breeding season is March to June, coinciding with that of some of the Turdoides babblers. A single egg is laid in each nest, blue, like that of the host. The hatchling usually evicts the eggs of its host and is reared to maturity by foster parents, following them for nearly a month. When moving with a flock of babblers the chick makes a grating kee kee call to beg for food and the foster parents within the group may feed it. Hawk cuckoos also parasitise the large grey babbler Turdoides malcolmi. In Sri Lanka, their host is Turdoides striatus. Parasitic eye worms in the genus Oxyspirura have been found in the orbital cavity of the species.
Мәдениетте
Бұл құстың дауысы ағылшын тілінде көбінесе "мидың қайнауы" деп жазылады (кейбір ескі кітаптарда бұл атау Азиялық коэль үшін де қате қолданылады). Франк Финн [H]-нің дауысы оған әдеттегі атауын толыққанды беруге құқылы екенін айтты, себебі оның "азапты қайталануынан" немесе "мидың қайнауы" деген сөзді өткір дауыспен, жоғары тонға қарай қайталап айтуынан оның сәйкестігі анық. Құстың дауысының басқа түсіндірмелері: хинди тіліндегі piyaan kahan ("сүйіктім қайда?") немесе chokh gelo (бенгал тілінде "көздерім жоғалды") және paos ala (маратхи, "жаңбыр жақындап келеді"). Бодо тілінде бұл шақыру "хааб фиша хоува" деп естіледі, яғни "балам, қайдасың?". "Пи кахан" немесе "Папеха" деп естілетін дауыс, Гималай және оның етегінде мидың қайнауы құсының орнына кездесетін үлкен соқыр көкек Hierococcyx sparverioides-тің "пи пиа" деп айқайлаған дыбысына көбірек ұқсайды. "Боле Ре Папихара" – Болливудтағы осы құс және оның керемет дауысына арналған танымал ән.
The call of this bird has been popularly transcribed as brain fever in English (in some old books, this name is also incorrectly used for the Asian koel). Frank Finn noted that [H]is note, however, fully entitles him to his ordinary designation, whether from its "damnable iteration" or from its remarkable resemblance to the word "brain fever" repeated in a piercing voice running up the scale. Other interpretations of the bird call include piyaan kahan in Hindi ("where's my love") or chokh gelo (in Bengali, "my eyes are gone") and paos ala (Marathi, "the rains are coming"). In Bodo, the call sounds like "haab fisha houwa", which means dear son (where are you). The call "Pee kahan" or "Papeeha" is more accurately represented by the shrill screaming "pi peeah" of the large hawk cuckoo Hierococcyx sparverioides, which replaces the brainfever bird along the Himalayas and its foothills. Bole Re Papihara is a famous song in Bollywood, which refers to this bird and its clarion call.