Кіріспе

Америкалық генерал (1891–1967)

Генерал-майор Томас Фрэнсис Фаррелл (3 желтоқсан 1891 – 11 сәуір 1967) Манхэттен жобасының қолбасшы орынбасары және далалық операциялар бастығы, генерал-майор Лесли Р. Гроувздың жеке офицері болды.

Фаррелл 1912 жылы Ренсселер политехникалық институтын азаматтық инженерия мамандығы бойынша бітірген. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Батыс майданында 1-ші инженерлер корпусында қызмет етті және «Ерен қызмет ордені» мен француздық «Круа де Герр» ордендерімен марапатталды. Соғыстан кейін ол Инженерлік мектепте, содан кейін Вест-Пойнттағы АҚШ Әскери академиясында оқытушы болып жұмыс істеді. 1926 жылы ол тұрақты армиядан кетіп, 1926 жылдан 1930 жылға дейін Нью-Йорк штатының каналдар мен су жолдары комиссары, ал 1930 жылдан 1941 жылға дейін Нью-Йорк штатының қоғамдық жұмыстар департаментінің құрылыс және инженерия бөлімінің басшысы болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Гровстың жеке офицері ретінде қайтадан әрекетке кірісіп, Бас штабтың құрылыс бөлімінің Операциялар бөлімінде қызмет етті. Ол Қытай-Бірма-Үндістан театрына Ледо жолын салуға көмектесу үшін барды. 1945 жылдың қаңтарында Гровс Фаррелді Манхэттен жобасының екінші бастығы етіп тағайындады. Фаррелл Дж. Роберт Оппенгеймермен бірге Аламогордо бомбалау және оқ ату полигонында «Trinity» сынағын бақылады. 1945 жылдың тамызында ол Хиросима мен Нагасаки қалаларын бомбалауды қадағалау үшін Тинианға барды. Содан кейін ол атом бомбаларының әсерін тексеру үшін ғалымдар тобын басқарды. 1946 жылы ол Нью-Йорк қалалық тұрғын үй басқармасының төрағасы болып тағайындалды. Кейін ол Триборо көпірі және туннельдер басқармасының кеңесшісі ретінде, мысалы, Кросс-Бронкс тас жолы сияқты жобалар бойынша жұмыс істеді. Ол «Крестовый переулок» операциясының бағалау кеңесінің мүшесі және Біріккен Ұлттар Ұйымының Атом энергиясы жөніндегі комиссиясындағы АҚШ өкілі Бернард Барухтың кеңесшісі болды. Корея соғысы кезінде Фаррелл тағы да әрекетке кірісіп, Қорғаныс өндірісі басқармасында, содан кейін Атом энергиясы комиссиясында Өндіріс жөніндегі бас менеджердің орынбасары болып қызмет етті. Ол 1951 жылы зейнетке шыққанға дейін Комиссияның өндірістік қуатын күрт арттыруын қадағалады. 1960 жылдан 1964 жылға дейін ол 1964 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесіне дайындық жұмыстарында жұмыс істеді.

Ерте өмір

Томас Фрэнсис Фаррелл 1891 жылғы 3 желтоқсанда Нью-Йорк штатының Брансуик қаласында Джон Джозеф Фаррелл ағаның тоғыз баласының төртіншісі болып дүниеге келді. Фаррелл отбасының фермасында өсті, онда оның әкесі алма бақшасын ұстады, шошқа және сүт малын өсірді. Балалар ферма жұмысына көмектесіп, сүт жеткізді, бірақ ешқайсысы ересек болғаннан кейін фермада қалған жоқ. Фаррелл 1912 жылы Ренсселер политехникалық институтын бітірді. Оның алғашқы кәсіби жұмысы Нью-Йорк штатының баржалық каналын салуға қатысу болды. Ирландиялық жұмысшылардың басшылар тарапынан зорлық-зомбылыққа ұшырағанын көрген ол ұйымдасқан еңбек қозғалысын ынталы түрде қолдады. Фаррелл өзінің көрсеткен ерлігі үшін құрметті соғыс кресімен марапатталды, ал 1-ші батальон V корпустың қолбасшысы генерал-майор Чарльз Саммераллдан алғыс айту алды. 1918 жылғы қарашада Германиямен келісімге келгеннен кейін 1-ші инженерлік полк Рейнландты оккупациялауға қатысты, Фарреллдің 1-ші батальоны Эбернханда орналасты. 1-ші инженерлік полк 1919 жылдың тамыз және қыркүйек айларында АҚШ-қа оралды. Соғыстан кейін Фаррелл тұрақты армияға қосылды. Ол 1921 жылдан 1924 жылға дейін А.А. Хамфрис лагеріндегі инженерлік мектепте оқытушы болып жұмыс істеді, содан кейін 1926 жылға дейін Вест-Пойнттегі АҚШ Әскери академиясында оқытты. бірақ Грин зейнетке шыққан жоқ. Ұлы депрессия елде де, Нью-Йоркте де қоғамдық құрылыс жұмыстарының кеңейе түсуіне әкелді. Нью-Йорктегі маңызды жобаларға Флашинг Медоус-Корона паркіндегі 1939 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесі және ЛаГуардия әуежайының құрылысы кірді.

Құрылыс АҚШ-та

Фаррелл 1941 жылдың ақпан айында подполковник шенімен қайтадан қызметке кірісті. Ол генерал-квартирмейстер кеңсесі жанындағы Құрылыс бөлімінің Операциялық бөлімінде сол кездегі полковник Лесли Р. Гроувздың басшылық орынбасары болды. Осы кезде АҚШ армиясы жалпыұлттық жұмылдыруға дайындалып жатқан еді, ал Квартирмейстер корпусының Құрылыс бөліміне құрылатын үлкен армия үшін қажетті тұрғын үйлер мен оқу орындарын дайындау міндеті жүктелді. Ауқымды құрылыс бағдарламасына түрлі кедергілер – бөгеттер, тапшылық, кешігулер, құнның өсуі және құрылыс алаңдарындағы нашар тұрмыс жағдайы тосқауыл қойды. Газеттер Құрылыс бөлімінің тиімсіздігі, нашар басқаруы және қабілетсіздігі туралы хабарлар жариялай бастады. Фаррелл мен Гроувс орталықтандырылған сатып алу жүйесі үшін жаңа, жеңілдетілген процедуралар жасады, бұл жобаларды уақтылы аяқтауға және осындай үлкен қаржылық шығындарға есеп беруді қамтамасыз етуге қажетті икемділікті ұсынды. Ол өз қызметі үшін "Ерлік орденімен" марапатталды.

Соғыстан кейінгі

1945 жылдың қазан айында Фаррелл генерал-майор шеніне көтерілді. 1946 жылдың сәуір айында белсенді қызметтен шыққанға дейін ол Манхэттен жобасының орынбасары қызметін атқарды. Соғыстан кейін, әсіресе қайта оралған ардагерлерге қоғамдық тұрғын үйлерді ұсыну қала үшін маңызды міндет болды. Сол кездегі басқа жобалардан өзгеше, Нью-Йорк қаласындағы қоғамдық тұрғын үйлер нәсілдік бөлінуге ұшыраған жоқ. 1950 жылы Фаррелл: «Нью-Йорктің қоғамдық тұрғын үй жобалары қара және ақ адамдардың бірге өмір сүре алатынын көрсетеді» деп жазды. Ол «Крестовый переулок» операциясы бойынша сараптау кеңесінің мүшесі болды және Бернард Барухқа, Біріккен Ұлттар Ұйымының Атом энергиясы жөніндегі комиссиясының АҚШ өкіліне кеңесші болды. 1950 жылы Корея соғысы кезінде Фаррелл қайтадан армияға белсенді қызметке кіріп, Қорғаныс өндірісі басқармасында қызмет етті. 1951 жылдың шілдесінде ол Манхэттен жобасының ізбасары – Атом энергиясы жөніндегі комиссияға (АЭК) ауыстырылды, онда ол өндіріс жөніндегі бас менеджердің орынбасары болды. Осы қызметінде ол Комиссияның өндірістік қуатын күрт арттырды. Ханфорд және Саванна-Ривер нысандарының жаңа реакторларын салу нәтижесінде ядролық қару өндірісі үш есеге өсті. Кейін ол Триборо көпір және туннельдер басқармасының консультанты ретінде, мысалы, Кросс-Бронкс тас жолы сияқты жобалармен айналысты. 1960 жылдан 1964 жылға дейін ол Флошинг-Медоус–Корона паркінде 1964 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесіне дайындық жұмыстарында қатысты. Оның балалары – Томас, Барбара, Питер, Патрисия және Стивен. Томас 1942 жылы Вест-Пойнтты бітірді, «Күміс жұлдыз» медалі мен «Ерекше қызмет көрсеткені үшін» медалімен марапатталды және 1944 жылдың 25 ақпанында Анциода қаза тапқанға дейін капитан шеніне жетті. Армияның портты жөндеу кемесі, «Томас Ф. Фаррелл-младший» оның құрметіне аталды. Питер 1950 жылы Вест-Пойнтты бітірді. Ол Вьетнам соғысында армияда қызмет етті, онда Тет шабуылы кезінде 56-шы әуе қорғанысы артиллериясының 6-шы батальонына қолбасшылық етті. 1978 жылы полковник шенімен армиядан зейнетке шықты. Фарреллдің қызы Барбара Вуканович 1983 жылдан 1997 жылға дейін АҚШ Өкілдер палатасына сайланған Невададан шыққан алғашқы әйел болды. Оның немересі Патрисия Диллон Кафферата 1983 жылдан 1987 жылға дейін Невада штатының қазынашысы қызметін атқарды. Фаррелл 1967 жылдың 11 сәуірінде Невада штатының Рино қаласындағы Сент-Мэри ауруханасында қайтыс болды. Оның әйелі Инес бір жыл бұрын қайтыс болған еді. Айырықша жағдай, өмір бойы құрылыспен айналысқан адам Хиросима мен Нагасакинің қирауымен есінде қалды.

Танымал мәдениетте

Ол "Бастапқы немесе соңы" атты Манхэттен жобасы туралы деректі-драмалық фильмде Генри О'Нилл бейнеледі.