Кіріспе
Жапон адмиралы (1891–1971)
Сигеру Фукудоме (福留 繁) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі Жапон императорлық теңіз күштерінің адмиралы және штаб бастығы.
Ерте өмір және мансап
Тотори префектурасының Йонаго қаласында туған Фукудоме 1913 жылы Жапон Императорлық Әскери-теңіз академиясының 40-шы түлегі болды, 144 курсанттың арасында 8-орынды иеленді. Мичман ретінде «Соя» және «Изумо» крейсерлерінде, сондай-ақ «Сацума» линкорында қызмет етті. Басты байрамына (енсінге) көтерілгеннен кейін «Хизен» және «Касима» крейсерлеріне тағайындалды. Торпедалық және әскери-теңіз артиллерия мектептерін бітірген соң «Маншу» патрульдік қайығында, одан кейін «Читозе» крейсерінде қызмет етіп, 1918 жылы лейтенант болып тағайындалды. Навигациялық оқудан өткеннен кейін «Сакура» эсминкісінде және «Ниитака» крейсерінде бас навигатор болып тағайындалды. 1921-1922 жылдары Америка Құрама Штаттарына бағыт алған «Камой» мұнай тасымалдағыш кемесінде аға офицер болып тағайындалды. Жапонияға оралғаннан кейін бірнеше штабтық лауазымдарға тағайындалды. 1924 жылы Әскери-теңіз колледжін үздік бітіріп, лейтенант-командир болып жоғарылатылды. «Ивате» крейсерінде бас навигатор қызметін атқарғаннан кейін, Жапон Императорлық Әскери-теңіз күштерінің Бас штабына қосылды және 1929 жылы командир болып тағайындалды. 1930 жылдар бойында бірқатар штабтық лауазымдарды атқара берді. 1933 жылы капитан болып жоғарылатылып, 1938-1939 жылдары «Нагато» линкорының капитаны болды. 1939 жылдың 15 қарашасында контр-адмирал дәрежесіне көтерілді.
Тынық мұхит соғысы
Фукудоме алғаш рет 1940 жылы, 1941 жылдың сәуіріне дейін Біріктірілген Флотқа тағайындалды (ол жерде 1940 жылдың басында адмирал Исороку Ямамотомен бірге Перл-Харборға жасалған шабуылды жоспарлап, әуедегі торпедалық жаттығулар өткізді), ол мәселе талқыланып жатқан кезде. 1942 жылы вице-адмирал шеніне көтерілгеннен кейін, 1943 жылдың мамырынан 1944 жылдың наурызына дейін адмирал Ямамотоның орнына келген адмирал Минеичи Коганың штаб бастығы қызметін атқарды. 1944 жылдың 31 наурызында Палаудан Мариана аралдарын қорғау үшін жапондық қарсы шабуыл жоспарын (кодты атауы "Z жоспары") Британдық Солтүстік Борнеоға жақын Даваодағы жапондық штабқа жеткізу үшін ұшып бара жатқанда, Фукудоме жауға (лейтенант-полковник Джеймс М. Кушинг басқаратын филиппин партизандарына) тұтқындалды – жапон тарихындағы алғашқы флагман офицері. (Адмирал Минеичи Кога, жеке ұшақта саяхаттап бара жатқан, сол түні қаза тапты). Жапондықтар адмирал мен құжаттарды іздеп жүргенде филиппиндіктерді өлтіріп, ондаған ауылды өртеп жатқан азаматтық жазалауды тоқтату үшін ол босатылды, бірақ шайқас жоспарлары американдықтардың қолына түсті. 1944 жылдың наурыз айында Коганың қазасынан кейін Фукудоме Кюсю-Окинава-Формоза аймағында орналасқан 1-ші Біріктірілген Әуе Күштерінің базасы мен 2-ші Әуе Флотының бас қолбасшысы болды. Кейін ол бұл тағайындама ыңғайлы болғанын айтты, өйткені теңіз авиациясымен тәжірибесі болмағандықтан, жаңадан құрылған әуе бөліміне тағайындалуы флагман шені бар офицердің шұғыл қажеттілігінен туындауы керек екенін мәлімдеді. 1944 жылдың 10 қазанында 2-ші Әуе Флотының штабы Чиба префектурасындағы Каториден Тайваньға көшірілді. Штабтың көшірілуімен бірге Тайваньдағы Жапон императорлық армиясының 200 ұшағы оның 100 ұшақтық флотын нығайту үшін оған берілді, содан кейін уақыт өте келе үнемі шағын күшейтулер келіп түсті. 1944 жылдың қазан айының соңында Филиппиндегі жапондық әуе күштерінің ауыр шығындарына байланысты Фукудоменің жауапкершілігі Филиппинге де кеңейтілді. 22 қазанда штаб-пәтерін Манилаға көшірді. Келесі екі күн ішінде Кларк Майдан аланына тағы 450 ұшақ келді, олар вице-адмирал Такижиро Онишидің басшылығымен болған 100 ұшаққа қосылды, ол оның штаб бастығы болды. 1945 жылдың қаңтар айында 2-ші Әуе Флоты таратылып, 1-ші Әуе Флотымен біріктірілді. Филиппиндегі екі әуе флотының бірігуінен кейін Фукудоме IJN 10-шы Аймақтық Флотына Сингапурға командирлік ету үшін ауыстырылды, ол сол кезде негізінен 13-ші Әуе Флотынан 450 ұшақтан (көбінесе оқушылық) және IJN 1-ші Оңтүстік Экспедициялық Флотынан (2 операциялық крейсер және басқа да кіші кемелер) тұрды. Ол 1945 жылдың 16 қаңтарында Сингапурға келді және соғыс аяқталғанға дейін осы қызметте болды. Филиппин кампаниясынан кейін американдықтардың әуе және теңіз бақылауына байланысты, ол соғыстың нәтижесіне елеулі әсер ете алмай, Сингапурда қалып қойды. Соғыстан кейін Фукудоме 1945 жылдың 9-12 желтоқсанында АҚШ Әскери-теңіз күштерінің контр-адмиралы Ральф А. Офстимен Токиода сұраққа алынды. Америкалықтармен ынтымақтастық сұрақ алудан басқа, Фукудоме Сингапур аймағынан жапон азаматтарын қайтаруды ағылшындардың тапсыруымен жүзеге асырды. Репатриациялау міндеті орындалғаннан кейін, Фукудоме американдық прокурорлардың талабымен тұтқындалып, соғыс қылмыстары бойынша айыпталды. Ол Сингапурда болған кезінде екі американдық ұшқышын өлімге кесіп жібергеніне байланысты Сингапурдағы әскери трибуналда сотталды және қызметтік міндеттерін орындаудағы немқұрайлылық үшін кінәлі деп танылды. 1950 жылы босатылғаннан кейін Фукудоме 1971 жылы қайтыс болғанға дейін Жапон өзін-өзі қорғау күштерін ұйымдастыру мәселесі бойынша Жапон үкіметіне кеңес беру үшін 12 адамнан тұратын комиссия мүшесі болды. Оның қабірі Токиодан тыс Фучудағы Тама зиратында орналасқан.
On 31 March 1944, while traveling by air from Palau to deliver plans for the Japanese counterattack in defense of the Marianas Islands (code named "Z plan") to Japanese headquarters at Davao near British North Borneo, Fukudome became the first flag officer in Japanese history to be captured by the enemy (Filipino guerrillas commanded by Lieutenant Colonel James M. Cushing) after his plane crash landed in a typhoon near Cebu. (Admiral Mineichi Koga, who had been traveling in a separate plane, was killed the same night). He was released to stop civilian reprisals that were killing Filipinos and burning dozens of villages as the Japanese searched for the Admiral and the documents, but the battle plans fell into the American hands. After Koga's death in March 1944, Fukudome became commander in chief of the 1st Combined Base Air Force and 2nd Air Fleet, based in the Kyūshū Okinawa Formosa district. He later noted that this appointment was out of convenience, arguing that since he had no experience with naval aviation, his assignment to a newly formed air unit must be because of the immediate need for an officer of flag rank. On 10 October 1944, the headquarters of the 2nd Air Fleet moved from Katori in Chiba Prefecture to Taiwan; at the same time as the headquarters move, the 200 Imperial Japanese Army aircraft present in Taiwan were assigned to him to bolster his 100 aircraft fleet, with additional reinforcements coming in later in smaller quantities over time. In late October 1944, because of the heavy losses of Japanese air units in the Philippines, Fukudome's responsibility was expanded to cover the Philippines as well. He moved his headquarters to Manila on 22 October. Another 450 aircraft reached Clark Field over the next two days to join the approximately 100 aircraft that were already there under Vice Admiral Takijirō Ōnishi, who became his chief of staff. In January 1945, the 2nd Air Fleet was dissolved and merged with the 1st Air Fleet. With the merger of the two air fleets in the Philippines, Fukudome was transferred to Singapore to command the IJN 10th Area Fleet, which at the time consisted mainly of the 13th Air Fleet with 450 aircraft (mostly trainers) and the IJN 1st Southern Expeditionary Fleet (2 operational cruisers and other smaller ships). He arrived in Singapore and took over command on 16 January 1945, and remained in this role until the end of the war. Because of the American control of air and sea after the Philippines campaign, he was effectively stranded in Singapore without the ability to affect the outcome of the war in a significant way. After the war, Fukudome was interrogated in Tokyo between 9–12 December 1945 by Rear Admiral Ralph A. Ofstie of the United States Navy. In addition to the cooperative interrogation with the Americans, Fukudome was also entrusted by the British to take charge of repatriating Japanese nationals from the Singapore area. Once the task of repatriation was accomplished, Fukudome was arrested at the instigation of American prosecutors and accused of war crimes; he was tried by a military tribunal in Singapore in connection with the execution of two downed American airmen during his tenure in Singapore, and found guilty of negligence in the performance of his duties. Following his release in 1950, Fukudome became a member of a 12 man commission to advise the Japanese government on the organization of the Japanese Self Defense Force before his death in 1971. His grave is at the Tama Cemetery in Fuchu, outside of Tokyo.
Фильмдегі сурет
Фукудоме 1970 жылғы америкалық-жапондық "Тора! Тора! Тора!" соғыс фильміндегі кейіпкерлердің бірі болды, оны жапон актері Кодзи Кавамура сомдады.