Жай Жао (393 ж.ө.) – Диңлиң басқарған Чжай Вэй әулетінің соңғы патшасы. Шығыс Цзиньге қарсы көтеріліс, соғыстар мен Кей Яньмен қарым-қатынасы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Чжао Чжао (; 393 жылы қайтыс болды) – Динлинг тайпасы басқарған қытай Чжао Вэй әулетінің екінші және соңғы монархы. Ол билік құрған кезде Аспан патшасы деген монархиялық атақты қолданды. 386 жылы Шығыс Цзинь әулетіне қарсы көтеріліс жасаған Чжао Ляоның әкесі, қазіргі Хэнань провинциясындағы Сары өзен маңындағы аумақты басып алды. 387 жылы ол Чжао Чжаоны Цзиньдің Чэнлиу (陳留, қазіргі Кайфэн, Хэнань) және Инчуань (潁川, қазіргі Сючан, Хэнань) округтеріне шабуыл жасауға жіберді, бірақ Цзинь генералы Чжу Сюй (朱序) оның шабуылын тойтарды. Сол жылы, Кейінгі Ян императоры Муронг Чуйдің қысымымен Чжао Ляо қысқа мерзімге Кейінгі Янға бағынды, бірақ 387 жылдың қысында қайтадан көтерілді. 388 жылы ол Кейінгі Янмен келісуге тырысты, бірақ Муронг Чуй оның ұсынысын қабылдамағаннан кейін, тәуелсіз Вэй мемлекетін жариялады. 390 жылы Цзинь генералы Лю Лаоцзи (劉牢之) Чжао Чжаоға шабуыл жасады, ол Хуанчэн қаласын (鄄城, қазіргі Пуян, Хэнань) қорғап тұрған еді. Бұл Чжао Чжаоны Хуанчэннен қашуға және әкесінің астанасы Хуатайға (滑台, қазіргі Анян, Хэнань) қайтуға мәжбүр етті. Лю содан кейін Чжао Ляоны да жеңді, бірақ Вэйді жойған жоқ. 391 жылы Чжао Ляо қайтыс болды, ал Чжао Чжао оның орнына Аспан ханзадасы атанды. Чжао Чжао көп ұзамай Кейінгі Янның маңызды қаласы Ечэнге (鄴城) шабуыл жасауға тырысты, бірақ Муронг Чуйдің ұлы Муронг Нонг оны кері қайтарды. 392 жылы Муронг Чуй жеке өзі Чжао Чжаоға шабуыл жасап, оның астанасы Хуатайға бет алды. Чжао Чжао Батыс Ян императоры Муронг Ённан көмек сұрады, бірақ Муронг Ён Чжаоның көмегінсіз Кейінгі Янның күші әлсіреп, жеңіліске ұшырайды деп сеніп, көмек көрсетуден бас тартты. Муронг Чуй Сары өзеннен өтуге дайындалып, сал жасап жатқандай көрінді, ал Чжао Чжао оның кемелеріне шабуыл жасауға тырысты. Осы кезде Муронг Чуйдің генералы Муронг Чжэнь (慕容鎮) өзеннен басқа жерден өтіп, лагерь құрды. Чжао Чжао екі жерге де шабуыл жасауға тырысты, бірақ оның әскері шаршап, толыққанды түрде күйреп кетті. Чжао Чжао өзі Батыс Янға қашып кетті. 393 жылы ол Муронг Ёнға қарсы төңкеріс ұйымдастыруға тырысты, бірақ өлтірілді.
Zhai Zhao (; died 393) was the second and last monarch of the Dingling led Chinese Zhai Wei dynasty. During his reign, he used the monarchical title of Heavenly King. Zhai Zhao's father Zhai Liao had, after rebelling against Eastern Jin dynasty in 386, held a swath of territory near the Yellow River in modern Henan. In 387, he sent Zhao Zhao to attack Jin's Chenliu (陳留, roughly modern Kaifeng, Henan) and Yinchuan (潁川, roughly modern Xuchang, Henan) commanderies, but Jin general Zhu Xu (朱序) repelled his attack. Later that year, under pressure from Later Yan's emperor Murong Chui, Zhai Liao briefly submitted to Later Yan, but in winter 387 again rebelled. In 388, he tried to reconcile with Later Yan, but after Murong Chui turned down his overture, declared an independent Wei state. In 390, the Jin general Liu Laozhi (劉牢之) attacked Zhai Zhao, who was then defending the city of Juancheng (鄄城, in modern Puyang, Henan), forcing Zhai Zhao to abandon Juancheng and flee back to his father's capital Huatai (滑台, in modern Anyang, Henan). Liu then defeated Zhai Liao in battle as well, but did not destroy Wei. In 391, Zhai Liao died, and Zhai Zhao succeeded him as the Heavenly Prince. Zhai Zhao soon attempted to attack Later Yan's important city Yecheng, but was repelled by Murong Chui's son Murong Nong. In 392, Murong Chui personally attacked Zhai Zhao, heading for his capital Huatai. Zhai Zhao sought aid from Western Yan's emperor Murong Yong, but Murong Yong, believing that Zhai Zhao could wear Later Yan out without his aid, refused. Murong Chui then pretended to build rafts to ready to cross the Yellow River, and Zhai Zhao tried to attack his flotilla—when Murong Chui's general Murong Zhen (慕容鎮) crossed the river at a different spot and camped in. Zhai Zhao tried to attack both places, but his army was worn out and completely collapsed. Zhai Zhao fled by himself to Western Yan. In 393, he tried to incite a coup against Murong Yong and was killed.