Кіріспе

Америкалық Азамат соғысы кезінде шығарылған әскери бұйрықтар. Арнайы далалық бұйрықтар, №15 (1865 жылғы сериясы) – АҚШ Миссисипи әскери бөлімінің қолбасшысы, генерал Уильям Текумсе Шерман 1865 жылдың 16 қаңтарында Америка Азамат соғысы кезінде шығарған әскери бұйрықтар. Олар Оңтүстік Каролина, Джорджия және Флорида штаттарының Атлантика жағалауындағы жерлерді тәркілеуді және оларды 18 мыңнан аспайтын учаскелерге бөлуді көздеді. Бұл учаскелерге бұрын құлдықтан босатылған шамамен 18 мың отбасы мен сол аумақта тұратын басқа да афроамерикалықтар қоныстандырылуға тиіс болды. Бұйрық Шерманның Теңізге жасаған жорылынан кейін шығарылды. Оның мақсаты – Шерманның жорылына қорғаныс іздеп қосылған ондаған мың афроамерикалық босқындардың мәселесін шешу және «операциялар аймағындағы әрекеттердің үйлесімділігін қамтамасыз ету» болды. Кейбір сыншылар бұл бұйрықтың уақытша шара екенін, босатылғандарға жердің меншігін беруді көздемегенін алға тартады, бірақ көптеген алушылар олай ойламады. Генерал Шерман бұл бұйрықты Грузияның Саванна қаласында жиырма афроамерикалық дін қызметкері және қоғамдық қайраткермен, сондай-ақ АҚШ Соғыс министрі Эдвин М. Стентонмен кездескеннен кейін төрт күн өткен соң шығарды. Бұрын Одақ армиясы үшін афроамерикалық сарбаздарды жұмылдыруды ұйымдастырған Массачусетс штатынан шыққан аболиционист, генерал Руфус Сакстон бұйрықтың орындалуын бақылауға тағайындалды. Босатылғандар Грузияда, әсіресе Саванна өзенінің бойында, Чатем округіндегі Огечи ауданында және Саванна жағалауындағы аралдарда қоныстанды. Ақырында бұйрық күшін жойды, себебі президент Эндрю Джонсон адалдық ант берген оңтүстік иелеріне жерді қайтару туралы жарлық шығарды. Джонсон көптеген бұрынғы Конфедерация мүшелерін кешірді және оларға жаңа үкіметтер сайлауға рұқсат берді. Бұл үкіметтер, көбінесе бұрынғы Конфедерация шенеуніктерінен құралған, жақында босатылған құлдарды бақылауға және қысымға салуға бағытталған «қара кодтарды» қабылдады. Генерал Сакстон және оның штабы Чарльстон, Оңтүстік Каролинадағы Босатылғандар бюросының кеңсесінде президент Джонсонның бұйрығын орындаудан бас тартты және жерді қайтару туралы барлық өтініштерді қабылдамады. Ақырында Джонсон және оның одақтастары генерал Сакстонды және оның штабын қызметтен шеттетуге мәжбүр болды, бірақ Конгресс кейбір отбасыларға жерлерін сақтауға көмектесетін заң қабылдауға үлкерді. Бұйрықта қашырлар туралы ештеңе айтылмаса да, «қырық акр және қашыр» деген сөз тіркесі осыдан туындады. Бұл бұйрықты еске алу үшін тарихи белгіні Джорджия тарихи қоғамы Саваннадағы Харрис және Булл көшелерінің қиылысына жақын, Мэдисон алаңында орнатты.

Ресми тіркелімде жариялау

Бұл бұйрық Америка Азамат соғысының ресми тізілімінің бір бөлігі. Оны I серия – "Әскери операциялар", XLVII том, II бөлім, 60–62 беттерде табуға болады. Том 1895 жылы жарық көрген.