Кіріспе

Америка саясаткері (1821–1880)

Амос Таппан Акерман (23 ақпан 1821 – 21 желтоқсан 1880) – 1870–1871 жылдары президент Улисс С. Гранттың басқармасында АҚШ Бас прокуроры қызметін атқарған американдық саясаткер. Нью-Гэмпширде туған Акерман 1842 жылы Дартмут колледжін бітіріп, Оңтүстікке көшіп, мансабының көп бөлігін сол жерде өткізді. Алғашқыда Солтүстік Каролинадағы мектеп директоры, ал кейін Джорджиядағы репетитор болып жұмыс істеді. Заңға қызығған Акерман 1850 жылы Джорджияда оқып, адвокаттық емтиханды тапсырды, содан кейін серіктесімен бірге заң кеңесшілігін ашты. Ол сондай-ақ ферманың иесі болды және он бір адамды құлдыққа ұстады. 1861 жылы Азамат соғысы басталғанда Акерман Конфедерация армиясына қосылып, полковник шеніне жетті. 1865 жылы соғыс аяқталғаннан кейін Акерман Қайта құру кезеңінде Республикалық партияға қосылды. Ол Джорджияда азат болғандардың азаматтық құқықтары үшін белсенді түрде қорғаушылық жасады. Президент Улисс С. Грант Акерманды АҚШ Бас прокуроры етіп тағайындады; Гранттың қолдауымен ол Атқару актілері бойынша Ку-Клукс-Кланға қарсы қатаң шаралар қолданды. Жаңадан құрылған Әділет министрлігінде Бас прокурор Бенджамин Бристоу Акерманға көмектесті. Бас прокурор Акерман сонымен қатар қарқынды дамып келе жатқан Батыстағы теміржолдарға қатысты маңызды жер беру істерін де қарады. Акерман президент Грант пен АҚШ Конгресі жүзеге асырған алғашқы федералды мемлекеттік қызмет реформасы заңына кеңес берді. Юнион Пасифик Темір жолына қарсы Акерманның шешімдеріне байланысты Грант оның кабинетінен кетуін сұрады деген болжам бар. Акерман Гранттың өтінішімен қызметтен кеткенімен, оны қолдауын жалғастырды. Ол Грузияға оралып, заңгерлікпен айналысып, штаттағы беделді тұлғалардың бірі болды.

Алғашқы жылдар

Акерман 1821 жылғы 23 ақпанда Нью-Гэмпшир штатының Портсмут қаласында Бенджамин Акерман мен оның әйелінің он екі баласының тоғызыншысы болып дүниеге келді. Ол Филипс Эксетер академиясының дайындық мектебінде және Ганноверде орналасқан Дартмут колледжінде оқыды, онда 1842 жылы Phi Beta Kappa құрметімен бітірді. Акерман Берриеннің кең заң кітапханасынан пайдаланып, осы салада қызығушылық танытты. Акерман бастапқыда генерал Роберт Тумбстың бригадасында, кейіннен квартирмейстер бөлімінде қызмет етті, онда оның міндеті әскерилерге киім-кешек, қару-жарақ және басқа да жабдықтарды сатып алу және тарату болды. Акерман 1864 жылы Шерманның Джорджия арқылы жасаған жорығы кезінде Одаққа қарсы әрекетке белсенді түрде қатысты.

Қайта құру

Акерман азаттық пен сайлау құқығы үшін республикалық партияға қосылды. Ол 1868 жылы Джорджия штатының конституциялық конвенциясының мүшесі ретінде және 1869 жылы Джорджия штаты бойынша АҚШ округтік прокуроры болып тағайындалғанда, Реконструкцияның белсенді жақтаушысы болды. Оның тағайындалуына Конгресс біраз уақыт бойы кедергі келтірді, себебі ол Конфедерация армиясында қызмет еткен еді. Акерман бұл лауазымда барлығы алты ай қызмет етті. Әңгімелерге тоқтас беру үшін, Эльбертоннан жолдаған хатында Акерман Юлисс С. Грантқа толық қолдауын білдірді. Ол Джорджиядан республикалық президенттік сайлаушы болып тағайындалды. Уайттың қарсыласы Уильям Джеймс Клемент, Шығыс Джорджия округтік сотының прокуроры Альфред Б. Смит арқылы, Уайттың қара нәсілді болғандықтан лауазымға сай еместігін мәлімдеді. Бұл мәселе Джорджия Жоғарғы сотына жетті, онда Акерман Уайттың сайлануын қорғап, оның тері түсі оның лауазымды болу құқығын жоққа шығармайтынын айтты. Акерман АҚШ-та қара нәсілділерге сайлау құқығы берілгендіктен, олардың мемлекеттік қызметке орналасуға құқығы бар екенін дәлелдеді. Акерман "Реконструкция кезінде Конфедерациядан шыққан және кабинеттік деңгейге жеткен жалғыз адам" болды. Жаңа Әділет министрлігі құрылғаннан кейін көп ұзамай бас прокурор болған Акерман, Ішкі істер министрлігінің құқықтық мәселелерін де қарады, мысалы, батыстағы жерлерді кеңейтілген көлік жүйесі үшін қай теміржол компаниясы лайықты екені туралы мәселені. Ол сондай-ақ "Кредит Мобильер" Америкасының жанжалдарымен де айналысты. Ол Ку-Клукс-Кланды (KKK) Оңтүстікте сот арқылы басуға күш салды, және оның зорлық-зомбылығын өз көзімен көрген еді. Ол KKK мүшелеріне қарсы 1100-ден астам қылмыстық іс жүргізіп, сот үкімдеріне қол жеткізді. Акерман Әділет министрлігін құрмағанмен, оның дамуында маңызды рөл атқарды. Ол мүшелерді тағайындауға және стандарттарды белгілеуге көмектесті, бірақ географиялық шектеулер, бұрынғы заңдар мен қаржылық қиындықтарға байланысты, тиімді Әділет министрлігін құруда қиындықтарға тап болды. Акерман 1871 жылдың 13 желтоқсанында лауазымынан кетті. Осы еншілес компаниялардың бірі Канзас арқылы теміржолды аяқтау үшін жеткілікті қаржылық ресурстарға ие болмағандықтан, Union Pacific федералдық көмекке, жер беру және облигациялар түрінде үміттенді.

Мемлекеттік қызмет туралы заңға қатысты шешім

1871 жылдың 7 қыркүйегінде Бас прокурор Акерман Конгресс 1871 жылдың 3 наурызында қабылдаған, ал президент Грант 4 наурызда заңға қол қойған жаңадан құрылған Мемлекеттік қызмет комиссиясы туралы шешім шығарды. АҚШ-та мемлекеттік қызмет реформасы бойынша алғашқы заң ретінде, мемлекеттік қызмет лауазымдарына ең лайықты үміткерлерді тағайындау үшін президент бекіткен ережелерді, емтиханды және регламенттерді әзірлеу үшін комиссия құрылды. Оңтүстіктің тереңдігіндегі Бостандық бюросына ақтар тарапынан қудаланған және шабуылға ұшыраған афроамерикандықтар жүздеген шағым жіберді. Кейінірек АҚШ прокурорының бірі осы Кланның қызметін "Америка тарихындағы ең ауыр ішкі зорлық-зомбылық оқиғасы" деп сипаттады. Қызметке кіріскеннен кейін Акерманның басты міндеті Оңтүстікте афроамерикандықтарға қарсы зорлық-зомбылықты тоқтату және кінәлілерді сотқа беру болды. Акерман Әділет министрлігінің өкілеттіктерін кеңейтіп, Оңтүстіктегі Клан ұйымын зерттейтін тергеу бөлімін құрды. Президент Грантқа ішкі істер министрі Колумб Делано, теміржол магнаттары Коллис П. Хантингтон мен Джей Гулдқа көңіл бөліп, Акерманның отставкасын талап еткен деген қауесет тарады. МакФилидің сөзіне сүйенсек, Акерманның отставкасымен "Республикалық партияның толыққанды нәсілдік теңдік принципіне негізделген ұлттық партия ретінде даму үміті жойылды".

Грузияға оралу және өлім

Оған тағы бір мемлекеттік қызмет ұсынылғанымен, ол Грузияға қайтып келді және 1880 жылдың 21 желтоқсанында Картерсвиллде қайтыс болғанға дейін заңгерлікпен айналысып тұрды. Ол қаладағы Оук Хилл бейіштеріне жерленді.

Отбасы

1864 жылы Америка Азамат соғысы кезінде Конфедерация армиясының қатарына түсуге бірнеше күн қалғанда Акерман Марта Ребекка Галлоуэйге үйленді. Олардың сегіз баласы болды, олардың біреуі ересек болардан бұрын қайтыс болды.

Маркер мәтіні

Амос Таппан Акерман Нью-Гэмпшир штатының Портсмут қаласында дүниеге келді, Дартмут колледжін бітіріп, оңтүстікке көшіп барды. АҚШ сенаторы және бұрынғы АҚШ Бас прокуроры Джон Макферсон Берриеннің балаларына Саваннада жеке сабақ берген кезде Акерман заң оқыды және алдымен Кларксвиллде, содан кейін Элбертонда адвокат болды. Акерман Америка Азамат соғысы кезінде Конфедерацияны қолдады, бірақ содан кейін Республикалық партияға қосылып, африкалық американдықтардың саяси құқықтарын жақтады. Президент Улисс С. Грант 1869 жылы Акерманды Джорджия штатының федералды округ прокуроры, ал 1870 жылы – АҚШ Бас прокуроры етіп тағайындады. Акерман жаңадан құрылған Әділет министрлігінің алғашқы тергеу бөлімін құрды, ол ФБР-дің алдағы үлгісі болды. 1871 жылы мәжбүрлі түрде отставкаға кеткенге дейін ол Ку-клукс-кланның афроамерикандықтарға қарсы саяси терроризм мен зорлық-зомбылық жасағаны үшін қатаң қудалады. Акерманның үйі осы жерде орналасқан, ол Картерсвилл қаласындағы Оук Хилл зиратында жерленген.