Кіріспе

АҚШ-тың 21-ші төртжылдық президенттік сайлауы

1868 жылғы АҚШ президенттік сайлауы – 3 қараша 1868 жылы сейсенбіде өткен 21-ші төртжылдық президенттік сайлау. Қайта құру дәуірінің алғашқы сайлауында республикалық кандидат Улисс С. Грант Демократиялық партиядан бақ таласқан Горацио Сеймурды жеңді. Бұл Американдық Азамат соғысы аяқталғаннан және құлдық жойылғаннан кейін өткен алғашқы президенттік сайлау болды. Бірінші қайта құру заңына сәйкес, бұл сайлауда оңтүстік штаттарындағы африкалық американдықтар алғаш рет дауыс берді. 1865 жылы республикалық президент Авраам Линкольн қаза болғаннан кейін президенттікке келген Эндрю Джонсон. Теннесси штатынан шыққан соғыс демократы Джонсон 1864 жылы республикалықтар мен соғыс демократтарын тарту мақсатымен құрылған Ұлттық одақ тізімінде Линкольннің кандидаттық серігі болды. Джонсон билікке келгеннен кейін қайта құру саясаты бойынша республикалық Конгресспен келіспеушіліктер туды, нәтижесінде ол импичментке ұшырап, қызметтен алынуға жақын болды. Джонсон 1868 жылғы Демократиялық ұлттық конвентте тағы бір мерзімге қолдау тапты, бірақ бірнеше дауыс беруден кейін бұрын Нью-Йорк штатының губернаторы болған Сеймур кандидат ретінде ұсынылды. 1868 жылғы Республикалық ұлттық конвент Азамат соғысының соңындағы ең жоғары шенді одақ генералы болған Грантты бірауыздан кандидат етіп тағайындады. Демократтар республикалықтардың қайта құру саясатын сынады және "қараларға қарсы, ақтарға басымдық беретін платформада" үгіт жүргізді, ал республикалықтар Гранттың танымалдылығы мен Азамат соғысындағы одақтың жеңісін насихаттады. Грант сайлау алдындағы дауыс беруде жеңіске жетті, бірақ халықтың дауыс беруі бойынша артықшылығы шамалы болды. Солтүстіктегі қолдауынан өзге, Грант оңтүстіктегі жаңадан бостандық алған азат етілгендердің дауысынан да пайда тапты, ал көптеген оңтүстік ақ адамдарының уақытша саяси құқықтары шектелді. Бұрынғы Конфедерация штаттарының үшi (Техас, Миссисипи және Вирджиния) әлі де Одаққа қайта қосылмағандықтан, олардың сайлаушылары сайлауда қатыса алмады. Бұл Миссури штатының республикалық кандидатты қолдаған соңғы реті болды, ал 1904 жылға дейін бұл жағдай қайталанбады. Бұл сондай-ақ демократтардың солтүстіктен (46) оңтүстіктен (34) көбірек сайлаушы дауысын алған соңғы реті болды, бірақ бұл ішінара қайта құрумен байланысты ерекше жағдайларға байланысты болды, ал 1912 жылы жағдай өзгерді, себебі демократтардың жалпыұлттық деңгейдегі жақсы көрсеткіштері және солтүстіктегі халық санының артуы осыған себеп болды. Бұл сондай-ақ республикалықтардың 1964 жылға дейін оңтүстікте халықтың дауысы бойынша солтүстіктен жақсы нәтиже көрсеткен соңғы реті болды, бұл Оңтүстік Каролина және Теннесси сияқты қайта құру штаттарындағы үлкен көпшілікке байланысты болды.

Өмірбаян

Азамат соғысынан кейін бұрынғы құлдардың азаматтық құқықтары Одақтағы қызу пікірталас тудырды. Грант Конгресстегі Радикалдық Республикашылдардың қайта құру жоспарларын қолдады, олар 14-ші түзетутің жақтаушылары болды, бұл азат етілгендерге толық азаматтық және құқықтық құқықтарды, соның ішінде бұрынғы құлдарға сайлау құқығын (дауыс беру құқығын) беруді көздеді. Демократтардың сайлау платформасы мұндай құқықтарды "негрлердің үстемдігі" деп қаралап, штаттардың құқықтарын қайта жаңартуды талап етті, оның ішінде оңтүстік штаттарының ересек азат етілгендерге сайлау құқығын беруге рұқсат етуіне байланысты өздері шешім қабылдау құқығын талап етті. Бұрынғы Конфедерация штаттары босатылған құлдардың азаматтық құқықтарын шектеуге ниеттенді және Демократтардың кандидаттарын қолдады.

Республикалық партияның кандидатурасы

1868 жылғы Республикалық партияның президенттікке және вице-президенттікке үміткерлер тізімі. АҚШ армиясының 6-шы бас қолбасшысы (1864–1869), Өкілдер палатасының 25-ші спикері (1863–1869).

1868 жылға қарай Республикалықтар Одақ партиясы атауын қабылдаудың қажеті жоқ деп санады, бірақ президенттік кандидаттары үшін халыққа танымал батырды ұсынғысы келді. Генерал Улисс С. Грант өзі Республикалық партия өкілі екенін жариялады және 1868 жылғы 20-21 мамырда Чикагода өткен Республикалық съезде партияның туын алып жүруші ретінде бірінші дауыс беруде бірауыздан ұсынылды. Өкілдер палатасының спикері, Индиана штатынан шыққан радикалды республикашыл Шкайлер Колфакс вице-президенттікке алтыншы дауыс беруде ұсынылды, бұл Огайо штатынан сенатор Бенджамин Уэйдтің басымдығын басып өтті. Республикалық партияның бағдарламасы 14-ші түзетудегі бұрынғы құлдарға толық азаматтық құқықтарды беру уәдесінің бір бөлігі ретінде афроамерикандықтардың сайлау құқығын қолдады. АҚШ облигацияларын өтеу үшін жасыл долларды пайдалануға қарсы болды, иммиграцияны ынталандырды, натурализацияланған азаматтардың толық құқықтарын бекітті және Президент Эндрю Джонсонның көңілді саясатынан өзгеше, Радикалдық қайта құруды қолдады.