Кіріспе

Испаниялық сериялы кісі өлтіруші Энрикета Марти и Риполес (1868 – 12 мамыр 1913) – испандық балаларды сериялы түрде өлтірген, сондай-ақ оларды ұрлаған, жезөкшелікпен айналысқан және бала сатумен шұғылданған әйел. Баспасөзде оны "Карьер Понент вампирі", "Барселона вампирі" және "Равал вампирі" деп атаған.

Ерте өмір

Энрикета Марти 1868 жылы Сант-Фелиу-де-Ллобрегат қаласында дүниеге келген. Жасы келгенде Марти туған қаласынан Барселонаға көшіп, үй шаруасының жұмыскері және бала күтуші болып жұмыс істеді.

Қара аңыз

1909 жылы Марти өзінің жезөкше үйін ашты, бұл Барселонаның кейбір байларын өзіне тартты. Олардың кейбіреулерінің ерекше қалаулары болды, ол оларды сыйлықпен қамтамасыз етті. Кейбіреулері балалы болуды қалайтынын айтты. Оларды сыйлау үшін ол күндіз кедейдейдей киініп, қаладағы кедейлер тұратын аудандарға жиі баратын. Ол еріп жүрмейтін балаларды кездестіргенде, оларды өзінің борделіне жегізу үшін ұрлап алып кететін. Ол қайыр сұрап, ең жалғыз қалған балаларды табу үшін монастырларда нан кезегіне тұрды. Түнде ол Эль Лисеу, Казино де ла Аррабассада және Барселонаның байлары жиналатын басқа да орындарға барады. Ол балаларды жезөкшелікке айналдырғанмен қатар, сиқыршы дәрігер ретінде де жұмыс істеді. Ол балалардың қанын ішкенде туберкулез ауруын емдейді деп, қартаюды тоқтатып, өмірді ұзартатын кремдер мен эликсирлерді ұсынды. Ол дәрі-дәрмектерін 5 жастан 15 жасқа дейінгі балалардың сүйектерімен жасайтын. Ол май, қан, шашты және сүйектерді қолданды. Осы себепті ол құрбандарын жоюда қиындық көрмеді. Марти бауырластарға майлар, майлар, сүзгілер, палитралар мен дәрілер ұсынды. Байлар бұл емдіктерге көп ақша төледі. 1909 жылғы Трагикалық аптада ол Барселонаның Минерва көшесіне орналасқан пәтерінен бай отбасының жас жігітімен бірге тұтқындалып, балаларды жыныстық қызмет көрсетуді ұсынатын жезөкшехананы жүргізуде айыпталды. Барселонаның жоғары қоғаммен байланыстары арқасында оның қызметіне жүгінген ол ешқашан сотталмаған. Келесі үш жылда тағы да көптеген балалар жоғалып кетті, бірақ олар кедей отбасылардан болғандықтан, олардың жоғалуы бойынша полиция тергеулері аз болды. Ол жиырма жыл ішінде көптеген балаларды ұрлаған деп күтілуде. Сот-медициналық сараптама 12 баланы ерекшелендірді, олар аз дәлелмен анықтады. Мартидің іс-әрекеті туралы мәлімет болмағандықтан, сарапшылар оның Испаниядағы ең қасіретке ұшыраған кісі өлтіруші болғанына сенімді емес. Оның көп жылдар бойы Барселонада өнер көрсеткені анық. Халық біреу нәрестелерді ұрлап алып жатыр деп күдіктенді, ал көптеген балалар із-түзсіз жоғалып кетті, бұл халық арасында қорқыныш тудырды. Конгост билік органдарына Мартидің оларды жалғыз қалдыруды әдетке айналдырғанын және бір күні олар Марти кіруді тыйым салған бөлмелерді барлау қаупіне ұшырағанын айтты. Олар қыздың киімдері қанға батқан қапты және қанға батқан сүйек кесу пышағын тапты. Конгост тұтқында болған кезінде пәтерден шықпаған. Екінші рет тексерілгенде, детективтер қанды киім мен пышақ салынған сөмкені тапты. Олар кірлі киімдер мен кем дегенде отыз кішкентай сүйектер салынған тағы бір қапты да тапты.

Қарсы теориялар

Барселона жазушысы Хорди Короминас өзінің 2014 жылы жарық көрген "Барселона 1912" кітабы үшін Энрикета Марти өмірін толыққанды зерттеді. Ол сол кездегі журналистік очерктерді қарап, көптеген мақалалардың алғашқы күндердегі шикі ақпаратқа негізделгенін, бірақ одан кейін жан-жақты тергеу жүргізілмегенін атап өтті.

Театр

La Vampira del Raval (Равалдың вампирі) — Альберт Гиноварттың 2013 жылғы мюзиклі. Ол осы туындының музыкалық қойылымы үшін Сахналық өнер саласындағы Макс сыйлығын (Los Premios Max de las Artes Escénicas, испан тілінде) жеңіп алды.

Фильмдер

Карлос Вермут режиссерлік жасаған "Diamond Flash" (2011) испан фильмінде Энрикета кейіпкері Энрикета Мартиден шабыт алған. Фильмде Энрикета балаларды ұрлаумен айналысатын ұйымды басқарады. "Барселонаның вампирі" немесе "La vampira de Barcelona" (2020), режиссері Ллуис Данес. ХХ ғасырдың басында Барселонада кішкентай Терезаның жоғалып кетуі елді дүрліктіреді. Полиция Энрикета Мартиді, "Равалдың вампирін" тергеуді бастағанда, олар одан да зұлматты істі жасырады.

Теледидар

2006 жылы эфирге шыққан Cuarto Milenio бірінші маусымның 20 және 35-ші серияларында «вампириза» деп аталатын тақырып талқыланды. Бұл кейіпкер испандық El ministerio del tiempo телесериалында (Мария Родригес ойнаған Separadas por el tiempo эпизоды) басты кейіпкерлердің бірінің бұрынғы қызметшісі ретінде көрсетілген. Ол ұрлық жасағаны үшін жұмыстан босатылып, уақыт саяхаты арқылы балаларды қанаумен айналысатын сериялық кісі өлтірушіге айналатынын білмей, тағдырынан қашуға тырысады. Соңында, оның жас нұсқасы тарихты бұдан артық өзгертпеуді ұсынады және тарихта оның қандай әйел болғанын қабылдауға келіседі, бірақ бұрын түрмеде айтылғандай, қиналыссыз өлімге ие болу шартымен.