Кіріспе

Opera Intolleranza 1960 (Intolerance 1960) - Луиджи Нононың екі бөлімді бір актілік операсы (azione scenica in due tempi), ол оның қайын атасы Арнольд Шёнбергке арналған. Итальяндық либреттоны Ноно Анджело Мария Рипеллиноның идеясы негізінде жазды, оған Джулиус Фучиктің "Reportage unter dem Strang geschrieben" ["Қаңтарып тұрғанда жазылған репортаж"]; Анри Аллегтің "La question" ("Сұрақ"); Жан-Поль Сартрдың Аллег поэмасына жазған кіріспесі; Пол Элуардтың "La liberté" ("Бостандық") поэмасы; Владимир Маяковскийдің "Біздің маршымыз"; және Бертольд Брехттің "Келер ұрпаққа" (lt="An die Nachgeborenen") шығармалары қолданылды. Сюжет Оңтүстік Италиядан жұмыс іздеп сапарлаған мигранттың басынан өткен оқиғаларды қамтиды. Саяхаты барысында ол наразылықтарға, қамауға және азаптауларға ұшырайды. Соңында ол концлагерьге түсіп, адамның барлық түрлі сезімдерін басынан өткізеді. Өзенге жеткенде ол барлық жердің өзіне үй екенін түсінеді. Операның тұңғыш көрсетілісі 1961 жылдың 13 сәуірінде Венециядағы Ла Фенице театрында өтті. Оның ұзақтығы шамамен бір сағат он бес минутты құрайды.

Негізгі мәліметтер және жұмыс тәжірибесі

Intolleranza 1960 Луиджи Нононың опера сахнасы үшін жазған алғашқы туындысы болды және төзімсіздік пен қанаушылыққа, сондай-ақ адамдық қадір-қасиеттің бұзылуына қарсы айқын наразылық білдірді. Атауындағы жыл – туындының жарық көрген кезеңін көрсетеді. Ноно өзі бұл туынды туралы: «Бұл мен үшін жаңа бастама болды, бірақ ол өзімді тазалау немесе «құдайдан шабыттанған» жауап емес» деді. Оны 1961 жылғы Венеция биенналесінің директоры Марио Лаброка тапсырыс берген. Алғашқы қойылымды Бруно Мадерна 1961 жылдың 13 сәуірінде Венециядағы Ла Фенице театрында жүргізді. Сахналық безендіруді Нононың досы, радикалды суретші Эмилио Ведова жасады. Премьераны неофашистер бұзды, олар азаптау көрінісінде «Viva la polizia» деп ұран салды. Нононың қарсыластары оны итальян музыкасын улаумен айыптады. (Ноно 1974 жылғы қойылым үшін туындыны бір актілік нұсқаға өңдеді.) 1964 жылы Бостон операсының қойылымын Джон Берч қоғамы және басқа да оңшыл жақтастар тоқтатты. Бірақ ол келесі жылы қайта қойылды, дирижерлік Бруно Мадернаның жетекшілігімен Сара Колдуэллдің қойылымы болды, ал актерлік құрамында Беверли Силс өнер көрсетті. Фабрис Фич бұл туындының «мұндай сюжеті жоқ» екенін, оның орнына төзімсіздіктің түрлі жақтарын көрсететін көріністерден тұратынын айтты. Ноно өзінің туындысының мәнін былай түсіндірді: Intolleranza 1960 – қажеттіліктің талаптарына қарсы шыққан, көшпелі кеншінің адамдық сезімдерінің оянуы, ол өмірдің мәнін және «адамдық» негізін іздейді. Төзімсіздік пен үстемдікке бірнеше рет тап болғаннан кейін, ол басқа адамдармен бірге су тасқынына ілесіп, адамдармен қарым-қатынасын қайта жаңарта бастайды. Ол «біреу саған көмектескім келетін уақытта» деген сенімге толы. Символ ма? Баяндама ма? Құбылыс па? Бәрі де – біздің заманымыздың тарихында. Баспасөз қызметі Шотттың мәлімдемесіне сәйкес, «туындының уақыттан тыс екенін көрсету үшін атауы Intolleranza 1960-тан Intolleranza деп өзгертілді».