Кіріспе
Манитоба провинциясының паркі, Канада.
Парк Бореалдық қалқан экозонасындағы Орман көлі экорегионын көрсететін аймақтарды қорғайды. Парктің қорғауы ерекше Тей-Крик бассейніне, ізгі түпкі халықтар үшін зор рухани маңызға ие аймаққа да таралады.
Тарих
Уайтшелл провинциялық паркі 1961 жылы Манитоба үкіметімен провинциялық парк деп жарияланды. Бұл аймақты бастапқыда оджибвай халқы және олардан бұрынғы басқа да тайпалар мекендеген. Оджибвайлар, немесе анишинаабелер, алғаш рет аймақтың бір бөлігін қайың қабығына түсірген. Парктің аты анишинаабе тайпаларының, оның ішінде оджибвайлардың және мидевивин дәстүрлерін сақтаушылардың рәсімдерінде қолданған сиыр қабығынан (коври) алынған. Парк арқылы өтетін басты өзендер – тарихи Виннипег және Уайтшел өзендері. Мыңдаған жылдар бойы жергілікті халықтар бұл аймақты жабайы күріш жинау, аң аулау, балық аулау, сауда жасау, рәсімдер өткізу, білім беру және тұру үшін пайдаланған. 1734 жылы Ла Верендри Батыс теңізіне жол іздеу кезінде бұл аймақты зерттеген алғашқы еуропалық болды. Бірінші халықтар, тері саудагерлері және аңшылар Виннипег және Уайтшел өзендерін осы аймақ арқылы саяхаттаудың негізгі жолы ретінде пайдаланған. Уайтшелл провинциялық паркінде көптеген қызғылт гранитті жоталар, жартастар және бірінші халықтардың петроглифтер жасау үшін пайдаланған жалпақ гранитті алаптар бар. Сондай-ақ, археологиялық зерттеулер бұл жерде ежелгі мыс саудасы, тарихи кварц кеніші және тас құралдар жасалғанын көрсетіп тұр. Мыс саудасы шамамен 6000 жыл бұрын Супериор көліне дейін созылған. Уайтшелл провинциялық паркінде көптеген артефакттар мен тарихи лагерьлер табылған және Манитоба мұралық заңымен қорғалады. Парк жергілікті халықтар тарапынан күріш жинау және рәсімдер өткізу үшін бүгінгі күнге дейін пайдаланылуда. 1920 жылдар шамасында жолдардың салынуы Уайтшелл аймағына туристерді әкелді. Алғашқы жазғы коттедждер Канадалық Тынық мұхиты темір жолы мен Канадалық Ұлттық темір жолының жанында салынған. 1922 жылы Бреретон көлінің доминион паркі құрылды. Он жыл өткен соң, 1930 жылы парк Манитоба провинциясына беріліп, Уайтшелл орман қоры құрылды. Жолдардың құрылысы жалғасты, ол қорықты шығыстағы Онтариомен және солтүстегі кемпингтер мен демалыс алаңдарымен байланыстырды. Манитобаның тарихи тақтасы Фалькон-Лейк қауымдастығында Манитоба тарихындағы Доусон жолының рөлін еске алу үшін провинция тарапынан орнатылды.
География
Парк арқылы үш өзен ағып, көлдер тізбегін құрайды. Виннипег өзені парктің солтүстік шетін Eaglenest көлінен бастап, Манитоба-Онтарио шекарасын кесіп өтеді, Нуамо көлі, Нутимик көлі, Дороти көлі, Маргарет көлі арқылы батысқа қарай ағып, парктің солтүстік-батыс шетіндегі Натали көліне жетіп саяды. Уайтшель өзені оңтүстік-шығыс бұрышынан кіріп, Батыс Хок көлі, Кэдди көлі, Оңтүстік Крос көлі, Солтүстік Крос көлі, Саяу көлі, Маллард көлі, Лон Айленд көлі, Джессика көлі, Уайт көлі және Бетула көлін байланыстырып, содан кейін Нутимик көлінде Виннипег өзенімен қосылады. Ренни өзені үшінші көл тізбегін құрайды, ол парктегі Шиаро көлінен басталып, Жан көлі, Бреретон көлі, Райс көлі, Харт көлі арқылы ағып, Бетула көлінің төменгі жағында Уайтшель өзенімен қосылады. Falcon Lake Трансканада тас жолының оңтүстігінде жатыр. Үлкен Уайтшелл көлі – Уайтшель өзенінің солтүстігінде орналасқан көптеген көлдердің арасындағы ең ірісі.
Паркка бару
Парк Оңтүстік Манитобаның шығыс жағында, Онтарио шекарасында орналасқан. Манитобаға шығыстан Транс-Канада тас жолымен кіргенде, бұл парк – алғашқы аймақ. Аталған тас жол паркі арқылы шығыстан батысқа қарай өтеді. 44-провинциялық магистраль Батыс Хок көлін Реннимен қосады. 309 провинциялық жол Уайт-Лейктегі 307 провинциялық жолды Лон-Айленд көлімен және Үлкен Уайт-Шелл көлімен байланыстырады. Манитоба провинциялық парктерінде көлік құралына рұқсат алу жыл бойы қажет болады. Рұқсаттар барлық кемпингтерде және аудандық кеңселерде қолжетімді, сондай-ақ оларды онлайн сатып алуға болады. Облыс паркінде мамырдан қазанға дейін он қызмет көрсетілетін кемпинг жұмыс істейді. Бұл кемпингтерге бронь жасау Манитоба парктерінің резервациялық қызметі арқылы жүзеге асырылады. Бағалар ұсынылатын жабдықтар мен қызметтерге байланысты өзгеріп отырады.
Жазғы
Қайықпен саяхат – Әртүрлі көлдерде қайық түсіру орындары бар, ал көптеген курорттар қайықтарды жалға береді. Каноэ және каяк спорты – Паркте 325 км-ге дейін каноэ маршруттары орналасқан. Кадди көлінің каноэ маршрутымен жүретіндер бұл аймақтан бір ғасырдан астам бұрын теміржол өткен кезде пайда болған тас қабырғадағы туннельдерден өтеді. Желкенмен жүзу және виндсерфинг – Falcon Lake және West Hawk Lake көлдерінде желкенмен жүзу клубтары бар. Балық аулау – Балық аулаудан ләззат алуға болатын оннан астам балық түрі бар. Жүзу – Көптеген қоғамдық жағажайларда жүзуге рұқсат етіледі, сондай-ақ көл жағасындағы көптеген коттедждер жағалау аймағында жүзуге мүмкіндік береді. Жайау серуендеу – Маршруттардың ұзындығы қысқа 1,5 км-ден бастап, күрделі 60 км-лік Мантарио жолына дейін жетеді, ол Кадди көлін Биг Уайтшел көлінің 2-ші бөлігімен байланыстырады. Транс-Канада жолының бір бөлігі паркте орналасқан, бірақ құрылысы толыққан жоқ. Велосипедпен жүру – Betula Lake көлінде 307 провинциялық жолда 4,2 км-лік айналма жол, ал Big Whiteshell көлінде 309 провинциялық жолда 9 км-лік жол бар. Оңтүстік Уайтшелл жолы – велосипедшілерге арналған көп мақсатты жол жүйесі. Бұл жол Falcon Lake және Caddy Lake көлдерін байланыстырады және шамамен 29 шақырымды құрайды.
Солтүстік Уайтшель
Парктің солтүстік бөлігіне батыстан PR 307 тас жолымен Жеті әпкелер сарқырамасы арқылы немесе Реннидегі 44 тас жолымен бара аласыздар. Pointe du Bois-қа PR 313 тас жолымен жетуге болады.
Альфред Хоул қаз қорығы
Альфред Хоул қазды қорғау орталығы және ақпараттық-таныстыру кешені Ренниден шамалы шығысқа қарай, 44 тас жолында орналасқан. Орталық әр көктемде ұялайтын канадалық қаздарды қорғауға арналған. Ақпараттық-таныстыру кешені қаздардың биологиясы және орталықтың тарихы туралы мәліметтер ұсынады, сондай-ақ көлге қарап тұруға арналған галереясы мен таныстыру бағдарламалары бар.
Уайтшель аң аулаушылар мұражайы
Уайтшель аң аулаушылар мұражайы Альфред Хоул қаз қорығының жерінде орналасқан. 1997 жылы салынған мұражай, тері аңшының үйіне ұқсайды. Мұражай қызметкерлері тері аң аурудың тарихы, аң ауру тәсілдері және жергілікті жануарлар туралы айтады.
Оңтүстік Уайтшель
Паркке оңтүстік жағынан Транс-Канада тас жолындағы (1-ші тасжол) шығу арқылы кіруге болады, мұнда келушілер батыс жағындағы Фалькон көліне немесе шығыстағы Уэст Хоук көліне кіре алады. Парктің негізгі кіреберісі Транс-Канада тас жолының оңтүстігінде, Фалькон көлінде орналасқан. Бұл Манитоба провинциялық 301 жолының батыс басында, ол шығысқа қарай Фалома, Тониата және Стар-Лейк арқылы Уэст Хоук-Лейк қауымдастығына дейін созылады.
Батыс Хок мұражайы
Вест-Хок көлінде орналасқан Вест-Хок мұражайы аймақтың геологиясы, алтын кенін өндіру және Вест-Хок кратерін жасаған метеориттің соққысынан көлдің қалыптасуы туралы көрмелерді ұсынады.
Whiteshell Fish Hatchery Interpretive Centre (Уайтшелл балық ұрығыстыру орталығы)
Whiteshell Fish Hatchery Interpretive Centre – бұл балық шаруашылығы орталығы, келушілерге көл есеуі, форель және шабақ балықтарын өсіру қызметімен танысуға мүмкіндік береді. Шаруашылық Уайтшел өзенінің жағасында, Батыс Хоук көлінің солтүстігінде орналасқан. Шаруашылықта өсірілген балықтар Манитобаның көлдерін балықпен толтыруға жәрдемдеседі. Ол жаз айларында жұмыс істейді.
Фауна
Уайтшелл провинциялық паркі қара аю, лось, аққұйрықты елік, жыртық қасқыр және сілеусін сияқты әртүрлі ірі сүтқоректілерге мекен етеді. Өзен сусар, мартен, балықшы, қызыл түлкі, норка, қоян, бобр, жартарғанаттар, скунк, енот, суотыр және қызыл сорғыш сияқты кішірек сүтқоректілер де паркте кездеседі. Парктегі құстарға сүңгірлер, ақбас бүркіттер, қызыл тамақталған колибрилер, чиждер, көк қарғалар, ірі мұқаралар, индейка қарғалары, қызылқұйрықтар, тоқылдақтар, балықшыл бүркіттер, қара қаз, жақсылықтар, үйректер және канадалық үйректер кіреді. Паркте жыландар, тасбақалар және көптеген түрлі жәндіктер табады. Көлдер мен өзендерде шабақ, судақ, шоқыр, көл стергеоны, қара краппи, бубот, ақ балық, форель, ақ бас, кішкентай ауызды бас және ай көзі бар. Қуырылған ай көзінің еті жоғары бағаланады және "Виннипег алтын көзі" деп сатылады.