Кіріспе

1980 жылдар Оңтүстік Африка қорғаныс күштерінің әскери операциясы

"Қалпақ" операциясы (немесе "Weldmesh" операциясы) – Ангола азамат соғысы және Оңтүстік Африка шекаралық соғысы кезінде Оңтүстік Африка қорғаныс күштерінің (SADF) жүргізген әскери операциясы. 1985 жылдың қыркүйегінде Мавинга маңында SADF және Анголаның толық тәуелсіздігі үшін ұлттық одақ (UNITA) күштері, Анголаның азат ету үшін халық қозғалысы (MPLA) атынан соғысқан Куба және Анголаның азат ету үшін халық қарулы күштерінің (FAPLA) әскерлерінен құралған коалицияны жеңді. SADF-тың жеңісі кейіннен UNITA жауынгерлеріне Ломба өзенінің бірінші шайқасында MPLA әскерлерін жеңуге көмектесті. Операцияның мақсаты – UNITA күштерін бөліп, оларды екі бағытта күресуге мәжбүр ету арқылы олардың қорғаныс қабілетін әлсірету болды. UNITA Мавинганы жоғалтса, FAPLA-ға UNITA-ның Джамбадағы штаб-пәтеріне тағы бір шабуыл жасау мүмкіндігі туар еді.

Әуе көмегі

SAAF Мавингаға қарай жылжып келе жатқан Куба және FAPLA әскерлерінің коалициясына қарсы SADF күштері мен UNITA-ға логистикалық қолдау көрсетуде маңызды рөл атқарды. SAAF 310 сағат түнгі уақытта ұшып, негізінен «Валкири» көптүрлі зымырандық жүйесін (MLRS) және оның 127 мм зымырандарын, оқ-дәрілерін, азық-түлігін тасымалдады, сондай-ақ жараланғандарды эвакуациялау (Casevac) жұмыстарын жүзеге асырды. SAAF Lockheed C 130 Hercules, Transall C 160 және Douglas C 47 Skytrain ұшақтары пайдаланылды.

Салдары

Операция соңында оңтүстік африкалықтар UNITA күштерінің анголалық және кубалық күштерді тоқтатуға шамасы келмейтінін, ал Мавинга САДФ көмегі болмағанда құлап қалатын еді деген қорытындыға келді. Ангола күштері өз базаларына қайтып, жаңбырлы маусым бітіп, "Конгресс II" операциясын жаңадан бастауды күтті. Оңтүстік Африка жағынан бір әскер қаза тапты, 500 UNITA әскері қаза болып, 1500-і жараланды, ал басқа дереккөздерде қаза және жараланғандардың саны 2500-ге жетеді деп хабарланды. Ангола әскерлерінен 1589-дан 2500-ға дейін, тіпті 4719 әскер қаза тапты. Кеңес Одағынан 10 адам қаза болып, 9-ы жараланды, ал кубалықтар 56 әскерін жоғалтып, 60-ы жараланды.