Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық заңгер және кәсіпкер Теодор М. Дэвис (7 мамыр 1838 – 23 ақпан 1915) – американдық заңгер және кәсіпкер. Ол 1902 және 1913 жылдар аралығында Мысырдың Патшалар қабырғасындағы қазба жұмыстарымен ең көп танылды.
American lawyer and businessman
Theodore M. Davis (May 7, 1838 – February 23, 1915) was an American lawyer and businessman. He is best known for his excavations in Egypt's Valley of the Kings between 1902 and 1913.
Өмірбаян
Теодор Монтгомери Дэвис 1838 жылдың 7 мамырында Нью-Йорк штатының Спрингфилд қаласында дүниеге келген. Ол Айова қаласына қоныстанды, заңгер мамандығын алғаннан кейін Вашингтонға, сосын Нью-Йоркке көшті. Заң және бизнес саласында байлыққа ие болғаннан кейін, 1882 жылы Род-Айленд штатының Ньюпорт қаласына көшіп, Оушен даңғылында "Риф" (кейін "Жыңғырлар") аталған сарай салды. Үйленгенімен, Дэвис 1887 жылдан өмірінің соңына дейін Эмма Эндрюспен бірге тұрды. Эндрюс оның әйелі Эннидің туысы еді. Ол қыстарын Еуропада және Мысырда (1900 жылдан бастап) археологиялық қазбалармен айналысты. 1915 жылғы қысында денсаулығына байланысты Мысырға бара алмады, орнына Флоридадағы Уильям Дженнингс Брайанның үйін жалға алды, ол кездегі Мемлекеттік хатшы. Ол 1915 жылдың 23 ақпанында 76 жасында қайтыс болды, Дэвис Мадоннасын және оның жеке мысырлық артефактілер жинағын Метрополитен өнер мұражайына сыйлады. Осы кезеңде Жоғарғы Мысырдың ежелгі заттар инспекторы (Ховард Картер 1902-1904 жылдары, Джеймс Э. Куибелл 1904-1905 жылдары) оның атынан қазба жұмыстарын жүргізді, сондай-ақ жеке археологты жұмысқа алуға мүмкіндік берді. Осы жаңа жағдайларда Эдвард Р. Айртон (1905-1908), Э. Гарольд Джонс (1908-1911) және Гарри Бертон (1912-1914) қазба жұмыстарын жүргізді. 1913 жылы Дэвис KV54, Тутанхамонды бальзамалау кэші немесе KV57, Хоремхебтің қабірінің, шын мәнінде Тутанхамон патшасының қабірі екеніне көз жеткізді. 1912 жылғы "Хармаби мен Тутанхамон қабірлері" есебінде, 1908 жылғы маусымдағы табылған заттар туралы айта келіп, ол "Мен қабірлер аңғарының енді толып қалғанынан қорқамын" деді. Концессия 1914-1915 жылдар аралығында басталса да, 1915 жылға дейін ресми түрде бекітілмеді. Дэвистің демеушілігімен жүргізілген қазба жұмыстары Патшалар аңғарындағы ең маңызды қазбалардың бірі болып саналады: 12 жыл ішінде оның атынан 30-ға жуық қабір ашылды және/немесе тазартылды, олардың ең танымалдары KV46 (Юя мен Тжую қабірі), KV55 (Амарна кэші), KV57 (Хоремхеб қабірі) және KV54 (Тутанхамонды бальзамалау кэші). Табылған заттардың көп бөлігі Каир мұражайына жеткізіліп, онда "Теодор Дэвис залы" деп аталған галереяда қойылды, ал қалғандары Метрополитен өнер мұражайына және басқа американдық мұражайларға сыйланды. 1922 жылы Картер KV62 – Тутанхамон қабірін тапқаннан кейін, Дэвистің "аңғар толып қалды" деген пікірінің дұрыс еместігі дәлелденді. Бертон кейіннен Дэвис аңғардағы соңғы қазбаларын аяқтағанда, жақын маңдағы қабірлер мен жолдарды зақымдамас үшін, KV62 кіреберісіне бар-жоғы екі метр қашықтықта болғанын еске алды. Луксорда, Род-Айлендтен келген Чарльз Уилбур 1890 жылы Ніл өзеніне жасаған алғашқы сапарында Дэвисті антиквариат саудагері Мұхаммед Мохассибпен таныстырды. Уилбур жылдар бойы Мохассибтен заттар сатып алып, Дэвис үшін сенімді серік болды. Көптеген адамдар жылдар бойы одан маңызды заттарды сатып алды.
Theodore Montgomery Davis was born in Springfield, New York on May 7, 1838. He settled in Iowa City, where he qualified as a lawyer, later moving to Washington DC, then to New York City. After becoming wealthy in a career in the law and business, he moved to Newport, Rhode Island in 1882 where he built a mansion known as "The Reef" (later "The Bells") on Ocean Avenue, on property which is now Brenton Point State Park. Although married, Davis had a live in mistress, Emma Andrews, from 1887 until his death. Andrews was the cousin of his wife Annie. He spent his winters in Europe and on digs in Egypt (from 1900). In the winter of 1915 he did not go to Egypt for health reasons and instead rented the Florida home of William Jennings Bryan, then Secretary of State. He died there on February 23, 1915 aged 76, leaving the Davis Madonna and his private collection of Egyptian artifacts to the Metropolitan Museum of Art. During this period excavations were conducted in his name by the inspector general of antiquities for Upper Egypt (Howard Carter from 1902 to 1904, and James E. Quibell for the 1904 1905 season). and to employ his own archaeologist. Under these new conditions excavations were conducted by Edward R. Ayrton (1905 1908), E. Harold Jones (1908 1911) and Harry Burton (1912–1914). By 1913, Davis was convinced that either KV54, the Tutankhamun embalming cache, or KV57, Horemheb's tomb, were in fact the tomb of King Tutankhamun. In the 1912 site report, The Tombs of Harmhabi and Touatânkhamanou, which was about the finds from the 1908 season, he stated “I fear the Valley of the Tombs is now exhausted.” The concession then passed on to Lord Carnarvon. Although excavation commenced during the 1914–1915 season, the concession was not formally signed until 1915. The excavations carried out under Davis's sponsorship are among the most important ever undertaken in the Valley of the Kings: in the course of 12 years about 30 tombs were discovered and/or cleared in his name, the best known among them are KV46 (tomb of Yuya and Tjuyu), KV55 (the Amarna cache), KV57 (tomb of Horemheb) and KV54 (Tutankhamun embalming cache). Most of the objects discovered went to Cairo Museum, where they were displayed in a gallery named ‘Salle Theodore Davis’, with further items presented to the Metropolitan Museum of Art and other American museums. With Carter's discovery of KV62, Tutankhamun's tomb, in 1922, Davis's opinion that the "valley had been exhausted" was proved wrong. Burton later recalled that when Davis terminated his last excavation in the valley, out of fear of undercutting nearby tombs and pathways, he was only two metres away from discovering the entrance to KV62. In Luxor, fellow Rhode Islander Charles Wilbour introduced Davis to antiquities dealer Muhammad Mohassib on their first trip up the Nile in 1890. Wilbour had bought from Mohassib for years, and he became a trusted dealer for Davis. Many people bought a number of important pieces from him over the years.
Танымал мәдениетте
Дэвисті 2005 жылы BBC-нің «Египет» деректі фильмінде Уильям Хоуп сомдады. Дэвисті 2016 жылғы «Тутанхамон» мини-сериалында Энтони Хиггинс сомдады. Дэвис және Тьи патшайымның қабірі Елизавета Петерстің «Тартуылды сақтайтын маймыл» романында маңызды рөлде бейнеленеді, онда ол қабірлерді қазу және олардың ішіндегілерді қорғаудың орнына, жаңа қабірлерді табуға көбірек қызығушылық танытатын, бірақ тәжірибесіз хоббиші ретінде көрсетілген.
Davis was portrayed by William Hope in the 2005 BBC docudrama Egypt. Davis was portrayed by Anthony Higgins in the 2016 miniseries Tutankhamun. Davis and the tomb of Queen Tiyi also feature prominently in The Ape Who Guards the Balance by Elizabeth Peters, where he is portrayed as a clumsy dilettante more interested in discovering tombs than excavating them and protecting the contents.