Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австралиялық академик және тарихшы (1943–2024)
Australian academic and historian (1943–2024)
Линдалл Райан (14 сәуір 1943 – 30 сәуір 2024) – Австралиялық академик және тарихшы. Ол Гриффит университеті мен Флиндерс университетінде австралиялық зерттеулер және әйелдер зерттеулері салаларында қызмет етті. 1998 жылдан 2005 жылға дейін Ньюкасл университетінде австралиялық зерттеулер кафедрасының алғашқы профессоры және Гуманитарлық ғылымдар мектебінің меңгерушісі болды. Кейіннен Ньюкасл университетінің Зорлық-зомбылық тарихы орталығында бірлескен профессор болып жұмыс істеді.
Lyndall Ryan, (14 April 1943 – 30 April 2024) was an Australian academic and historian. She held positions in Australian studies and women's studies at Griffith University and Flinders University and was the foundation professor of Australian studies and head of the School of Humanities at the University of Newcastle from 1998 to 2005. She was later a conjoint professor in the Centre for the History of Violence at the University of Newcastle.
Ерте өмір
Райан 1943 жылғы 14 сәуірде Сиднейдегі Әйелдерге арналған Корольдік ауруханада дүниеге келді. Ол Эдна Минна Райан мен Джон Фрэнсис Эдвин Майкл Райанның үш баласының бірі еді. Райанның ата-анасы солшыл белсенділер, Австралия Коммунистік партиясының бұрынғы мүшелері болды; оның әкесі кәсіби қасапшы болған. Райан Сиднейдің Уоллахра және Канли Хайтс қалашықтарында өсті. Ол орта білімін Фэрфилд қыздар орта мектебінде аяқтамас бұрын Вуллахра мемлекеттік мектебінде және Канли Вейл мемлекеттік мектебінде оқыды. 1958 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін ол бірнеше жыл бойы анасымен жалғыз өмір сүрді, оның үлкен бауырлары үйден шығып кеткен болатын. Райан Роберт Манннің 2003 жылы жарық көрген «Whitewash: On Keith Windschuttle Fabrication of Aboriginal History» еңбегіндегі «Кім жалғаншы?» атты мақаласында Виндшатлдың талаптарына қарсы шықты және 2012 жылы жарық көрген «Тасмания аборигендері: 1803 жылдан бергі тарих» кітабында осы мәселені одан әрі қарастырды.
Ryan was born on 14 April 1943 at the Royal Hospital for Women in Sydney. She was one of three children born to Edna Minna Ryan and John Francis Edwin Michael Ryan. Ryan's parents were left wing activists who were former members of the Communist Party of Australia; her father was a butcher by profession. Ryan was raised in the Sydney suburbs of Woollahra and Canley Heights. She attended Woollahra Public School and Canley Vale Public School before completing her secondary education at Fairfield Girls' High School. After her father's death in 1958 she lived alone with her mother for several years, her older siblings having left home. Ryan contested Windschuttle's claims in an essay entitled 'Who is the fabricator?' in Robert Manne's Whitewash: On Keith Windschuttle Fabrication of Aboriginal History published in 2003 and further addressed them in her book, Tasmanian Aborigines: A History Since 1803, published in 2012.
Колониялық шекарадағы қырғындар жобасы
2017 жылы Райан және Ньюкасл университетіндегі оның командасы Шығыс Австралиядағы 150-ден астам қырғын орындарын көрсететін онлайн картаны жариялады. Алты айдың ішінде сайтқа алпыс мыңнан астам рет кіріліп, Австралияда және халықаралық деңгейде кеңінен таралды. Онлайн құрал, мәлімделген қырғындардың шамамен орналасқан жерлерін, күндерін және басқа да егжей-тегжейлі ақпаратты ұсынады, сонымен қатар оны растайтын дереккөздерді де келтіреді. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, жоба 1794 жылдан бастап 140 жыл ішінде кем дегенде 270 шекаралық қырғын болғанын көрсетті. Райан бұл картаның Австралия тарихындағы жергілікті халыққа қарсы қолданылған кең ауқымды зорлық-зомбылықты мойындау үшін маңызды қадам екенін атап өтті.
In 2017, Ryan and her team at the University of Newcastle released an on line map showing more than 150 massacre sites in Eastern Australia. Within 6 months, the site was accessed more than sixty thousand times and has received coverage in Australia and also internationally. The on line tool provides approximate locations, dates and other details of claimed massacres and provides corroborating sources. as of 2019, the project claimed at least 270 frontier massacres had occurred over a period of 140 years starting in 1794. Ryan has suggested the map is an important step in acknowledging the extensive violence used against indigenous people in Australia's history.
Тану
Райанға 2018 жылғы Жылдық Тарих марапаты "әйелдер және жергілікті халықтар тарихы саласындағы зерттеу және оқыту қызметі, сондай-ақ Австралия тану және Әйелдер тану ғылымдарының дамуына қосқан үлесі үшін" NSW Тарих кеңесі тарапынан табысталды. 2018 жылдың қараша айында Австралия Гуманитарлық академиясының мүшесі болып сайланды және 2019 жылғы Австралия күні құрмет көрсету шараларында "жоғары білім саласына, әсіресе жергілікті халықтар тарихы мен әйелдер тануға қосқан маңызды үлесі үшін" Австралия орденінің мүшесі болып тағайындалды.
Ryan was awarded the 2018 Annual History Citation by the History Council of NSW for "her research and teaching in women's and Indigenous history, and her service to the profession in contributing to the development of Australian Studies and Women's Studies". She was elected a Fellow of the Australian Academy of the Humanities in November 2018, and appointed a Member of the Order of Australia in the 2019 Australia Day Honours in recognition of her "significant service to higher education, particularly to Indigenous history and women's studies."
Өлім
Райан 2024 жылғы 30 сәуірде 81 жасында Ньюкасл қаласында рактан қайтыс болды.
Ryan died in Newcastle of cancer on 30 April 2024, at the age of 81.