Кіріспе

Малкольм Хью Маккеррас АО (26 тамыз 1939 жылы туған) – Австралияның ең белгілі саяси деректерді зерттеушісі және сарапшысы, сондай-ақ Австралия және Америка саясаты бойынша лекция оқыған адам.

Білім беру және жұмыс

Малкольм Маккеррас 1939 жылы тамызда Сиднейдегі Туррамура қаласында дүниеге келген. Ол әйгілі дирижер сэр Чарльз Маккеррас пен Қытайды зерттеу саласындағы жетекші маман профессор Колин Маккеррастың егіз інісі. Нейл Маккеррас есімді тағы бір бауырласы партияның алғашқы жылдарында белсенділік танытқан. Ал тағы бір бауырласы, Алястер Маккеррас, 1969 жылдан 1989 жылға дейін Сидней грамматикалық мектебінің директоры болды. Сент-Алойзиус колледжінде (1947–1951) және Сидней грамматикалық мектебінде (1952–1956) оқығаннан кейін Малкольм 1957 жылдан 1960 жылға дейін BHP компаниясында жұмыс істеді. Осы кезеңде ол Сидней университетінде экономика бакалавры дәрежесін алу үшін кешкі уақытта оқыды (1962 жылы аяқтады). Маккеррас 1960 жылдардың соңында ACT Жастар либералдарының мүшесі болды. Оның екінші жұмыс берушісі – Австралия либералдық партиясының Федералдық хатшылығы, онда ол зерттеуші ретінде жұмыс істеді (1960–1967). Ұйым оны Канберраға көшірді, онда ол 1965 жылдан бері тұрып келеді. Ол бірнеше жыл министрдің көмекшісі болып жұмыс істеді, ал үш жыл Экономикалық палатада экономист ретінде қызмет етті (1968–1970), «Австралияның өңдеу өнеркәсібін қорғау үшін аргументтер келтіруге тырысты». 1974 жылы Маккеррас Жаңа Оңтүстік Уэльс университетінің Дантрондағы Корольдік әскери колледжінің Үкіметтік бөлімінде жұмыс істеді. Кейіннен ол 1999 жылы Канберрадағы Австралия қорғаныс күштері академиясының Гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдар мектебінде саясаттану бойынша доцент болды. 2004 жылы Нью-Саут Уэльс университетінен зейнеткерлікке шықты. Қазіргі таңда Маккеррас Австралия католик университетінің Канберра кампусындағы құрметті ғылыми қызметкер. Ол сайлаулар мен сайлау жүйелеріне ерекше қызығушылық танытады. Оның бірнеше кітабы мен көптеген мақалалары осы салаларға арналған. Ол осы тақырыптар бойынша The Australian және The Canberra Times газеттеріне көптеген мақалалар жазды. Ол мүмкіндігі болғанда сайлау кезінде елдерді аралауды ұнатады. 1999 жылы Оңтүстік Африкаға сол елдің екінші демократиялық сайлауында бақылаушы ретінде барды (1999 мамыр-маусым). Ол, әсіресе, АҚШ-та президенттік сайлауға қатысуды ұнатады, себебі бұл оның американдық оқытуын жақсартады. 2000 жылдың қараша-желтоқсанында АҚШ-та болған кезде Канадада «күтпеген» сайлау өтті, ол оған барып, Канада саясаты туралы білімін кеңейтті. Маккеррас австралиялық саясатты зерттеу бойынша алғашқы жұмысы – «Австралия сенаты 1965–1967: Кім бақылауда болды?». Одан кейін «1968 жылғы Федералдық аудандарды қайта бөлу» (1969) атты еңбегі жарық көрді. Оның маңызды жұмысы – «Австралияның жалпы сайлауы» (1972), онда ол екі партиялық көпшілік және екі партиялық серуендеу тұжырымдамаларын енгізді, сондай-ақ «маятникті» ұсынды – федералды сайлау округтерінің тізімі, екі партиялық көпшілік бойынша реттелген, қазір Маккеррас маятнигі деп белгілі. Одан кейін ол әрбір федералды сайлау алдында «1975 жылғы сайлау», «1980 жылғы сайлау», «Маккеррас 1990 жылғы Федералды сайлау нұсқаулығы» және «Малкольм Маккеррас 1993 жылғы Федералды сайлау нұсқаулығы» сияқты кітаптар сериясын жариялады. Ол көбінесе «сайлауларды зерттейтін адам» деп сипатталады, яғни псефолог. Алайда ол саяси ғылымға деген қызығушылығы одан да кең екенін айтады. Шындығында, 2000 жылдың қараша-желтоқсанында Солтүстік Америкаға сапар жасауының бір себебі – 20 ғасырдың жалғыз «шешілмейтін» президенттік сайлауына байланысты барлық заңдық маневрлерді зерттеу болды. 2004 жылдың қыркүйегінде ол Чикагода өткен Америка саяси ғылымдар қауымдастығының жылдық мәжілісіне қатысу үшін АҚШ-қа тағы да барды. 2002, 2003 және 2004 жылдары ол Австралияның штаттық сайлауларына маманданған. Ол 2002 жылдың ақпанында Оңтүстік Австралияға, 2002 жылдың қараша-желтоқсанында Викторияға және 2003 жылдың наурыз айында Жаңа Оңтүстік Уэльске сол штаттардағы сайлауға барды, бұл газет мақалаларын жазу және теледидарда сөйлеуді қамтыды. Ол Квинсленд штатында 2004 жылдың 7 ақпанында өткен штаттық сайлауда да солай істеді. Ол Австралияның 2004 жылғы 9 қазандағы федералды сайлауында да солай істеді.

Жарияланымдар

Оның ең соңғы екі кітабы – «Австралиялық саяси фактілер: Екінші басылым» (Macmillan, 1997), оны Иан МакАллистер және Кэролин Браун Болдистонмен бірге жазды, сондай-ақ жақында жарық көрген «Конституциялық саясат: Республика референдумы және болашақ» (Куинсленд университеті баспасы, 2002) кітабы, оны Австралия Ұлттық университетінің профессоры Джон Уорхерстпен бірге редакциялады. Бұл екі адам 1999 жылғы Австралия республикасы туралы референдумдағы пікір таласына қарама-қарсы тұрғанмен, енді осы оқиғаны тарихқа түсіру үшін біріккен.

Сайлау туралы түсініктеме

Маккеррас Австралиядағы сайлаулар туралы баспасөзде, радио мен теледидарда, көптеген федералды және штаттық сайлауларда тұрақты сарапшы болды. Ол сайлау нәтижелерін болжауымен кеңінен танылды. Ол өзінің "жеңіс" көрсеткіші үштен екіге жетеді деп мәлімдейді және былай дейді: "кем дегенде, мен көңілді емеспін. Болжамдар жасайтын сайлау сарапшысы, болжам жасамайтыннан гөрі әлдеқайда қызықты. Ал егер мен қатыстыққа ұшырасам, болсын". Оның қате болжамының бір мысалы – 2004 жылғы 1 қарашада «The Australian» газетінде жасаған болжамы: ол Джон Керридің ертеңгі күні АҚШ президенттік сайлауында Джордж Бушты үлкен артықшылықпен жеңетінін айтты және Керри Флорида, Огайо, Невада және Миссури штаттарын жеңетінін нақты болжады.