Кіріспе
1936 жылы Артур Рэнсомның балалар кітабы, көгершіндер арқылы хабар алмасу
the transmission of messages by pigeons
"Көгершін почтасы" – Артур Рэнсомның 1936 жылы Джонатан Кейп баспасында жарық көрген ағылшын балаларға арналған оқиғалы романы. Бұл "Құдалар мен Амазонкалар" сериясы бойынша Рэнсом аяқтаған он екі кітаптың алтыншысы (1930-1947 жылдар). Ол Кітапхана қауымдастығының алғашқы Карнеги медалін жеңіп алды, бұл кітап британдық автордың жазған жылдың ең үздік балалар кітабы деп танылды.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
"Қарлығаш", "Амазонка" және "Д" тобы Блэкеттер отбасының Бакфут бағында орналасқан. "Салаң" қайығы теңізге шығуға жарамсыз. Джеймс Тернер (капитан Флинт) Оңтүстік Америкаға алтын іздеуге барған экспедициясынан оралғанын және "Тимотиді" алдын ала жібергенін хабарлады. Оны кабинетте босатуға болатындықтан, "Амазонкалар" мен "Д" тобы Тимотидің армадилло екенін түсінді, ал Титти, Дик және Пегги оған қорап жасады, бірақ ол келмеді. Ескі шифер кеншісі Слейтер Боб оларға тауларда жоғалған алтын кені туралы әңгіме айтты. Капитан Флинт алтын іздеу сапарында сәтсіз болғандықтан, балалар Флинтке күтпеген сый ретінде Биік Топтарда алтын іздеуді жоспарлады. Миссис Блэкет күмән білдіргенде, балалар кітапқа атын берген пошталық қабыланды пайдаланып, Бакфутпен байланыста бола алатындарын дәлелдеді және кен іздеуге жақын болу үшін Тайсонның шаруашылығына лагерьді көшіруге рұқсат алды. Олар миссис Тайсонның құрғақшылық жағдайы мен өрттен қорқуына байланысты лагерьте отпен тамақ пісіруге рұқсат бермегеніне көңілі қалды, сондықтан олар оның тамақтану кестесіне сәйкес болуы керек болды. Титти соңында сауалнама арқылы бұлақ тапты және олар Топтарға жақындады. Олар күн сайын үйлеріне пошталық қабылан арқылы хабар жібереді. Жерді зерттеу кезінде олар "Жұмсақ Қалпақ" деп аталатын бәсекелес кеншіге назар аударды. Көп күндік іздеуден кейін Роджер ескі кен қазбасынан алтын түстес минерал тапты және оны көмір пешінде алтын құймасын жасау үшін жеткілікті ұсатты. Айыныштысы, ыдыс сынығы сынғанда ол жоғалып кетті, ал экспедицияның профессоры Дик тек аз ғана мөлшерін сынауға болатын. Сонымен қатар, Жұмсақ Қалпақ ескі шифер кеншісімен кеңесіп, ескі шахта арқылы құлап жатыр. Оны көріп, кіші үш бала құлаған жерге кірді, нәтижесінде Титти оларды іздеу үшін соңынан еріп кіруге мәжбүр болды, мұнара олардың артынан құлағанда, олар өлімге ұшырар еді. Бақытымызға орай, олар туннельдің екінші жағынан шыға алды. Кристина Хардимент "Ескі деңгейге" кіру Рэнсом кейіпкерлерінің жасаған ең ақымақтық әрекеті болды деп жазды. Капитан Флинт үйге оралып, Дик зертханасында алтынға химиялық сынақ жасап жатқанын көрді. Дик алтынның царская водкада еритінін оқыған, бірақ капитан Флинт: "Царская водка кез келген нәрсені ерітеді. Алтынның ерекшелігі – ол басқа ештеңеде ерімейді" деді. Ол Дикке басқа сынақтар арқылы олар мыс пиритін тапқандарын, ол бай мыс кені екенін көрсетті. Бұрын "сенімсіз" деп атаған Сапфо есімді пошталық қабылан кенеттен Титтиден шұғыл хабармен келді: "ӨРТ, ЖАРДЫМ ҚАЖЕТ!". Капитан Флинт полковник Жолисқа қоңырау шалды, ол өз ерікті өрт сөндірушілерін жинады және олардың бәрі Топтарды құтқаруға асықты. Өрт сөнгеннен кейін (ересектер балалар өрттің себебі болмағанын, олардың отты дұрыс пайдаланғанын және өртті жолдың жанында тоқтаған және сөніп қалмаған темекіні тастаған сақтықсыз жүргізушілер бастағанын көрді), Жұмсақ Қалпақ капитан Флинттің досы Тимоти екені анықталды, ол балалармен танысуға ұялды. Капитан Флинт мыс тапқанына қуанды, өйткені ол Тимотимен Оңтүстік Америкадағы Пернамбукода тауларда мыс іздеудің жаңа әдістері туралы әңгімелесіп, "ескі кеншілерге" белгісіз жаңа әдістерді қолдана отырып, мыс іздеуді жоспарлады. Шын мәнінде, Оңтүстік Америкада алтын іздеу сәтсіз аяқталғанда, олардың екінші жоспары Топтарда мысты іздеу болды. Тау-кен жобасы "Құпия су" кітабында қысқаша айтылса да, жобаның өзі кейінгі "Пикттер мен шейіттер" кітабында қайталанады, Слейтер Боб шифердің орнына металл өндіруге оралады.
A pigeon named Sappho, whom they had previously labeled as "undependable", suddenly arrives with an urgent message from Titty, FIRE HELP QUICK. Captain Flint rings Colonel Jolys, who musters his volunteer fire fighters, and they all rush to help save the Topps. After the fire on the fells is extinguished (and the grownups see that the children had indeed been entirely responsible with their campfire and therefore had not caused the prairie blaze; it had actually been started a while earlier by some careless motorists who had stopped beside the road for lunch and had dropped a still lit cigarette), Squashy Hat is revealed to be Captain Flint's friend Timothy, who has been too shy to introduce himself to the children. Captain Flint is pleased to find copper, as he had talked with Timothy above Pernambuco in South America about new ways of prospecting for copper on the fells, and planned to look for copper using new methods not known to the "old miners". Indeed, when the search for gold in South America was unsuccessful, their second plan was to look for the copper in the Topps. Whilst the mining project is briefly mentioned in Secret Water, the project itself recurs in the later book The Picts and the Martyrs, with Slater Bob turning back to mining for metal instead of slate.
Сыни қабылдау
Британ кітапханасы қауымдастығы 1936 жылғы маусымда өткен жылдық конференциясында Рэнсомға алғашқы Карнеги медалін табыс етті. "Нью-Йорк Таймс" газетінде жарияланған хабарламалар оны американдық Ньюбери медалімен теңестірді. Келесі айда Филадельфиядағы Липпинкотт баспасы АҚШ-тағы алғашқы басылымын шығарды, оны газетте Элен Льюис Бьюэлл тамыз айында шолудан өткізді. Ол балалардың "ойынды шынжырлы жұмысқа айналдырған жарқын ұжымдық қиялын" атап өтті және: "Осы рухты бейнелеу ойынды қатты тілекпен, бірақ әдемі қызығушылықпен байланысты мәселеге айналдырады, бұл Мистер Рэнсомның кітаптарына ерекше ерекшелік береді. Ол жастың шын жүректілігін түсінеді, сондықтан ол жас Роджердің үнді скауты сияқты уақытша тәжірибені нағымен күдік тудыратын жағдайға енгізе алады."
Арналу
Рэнсом өзінің досы Оскар Гносспелиустың кен өндіру және іздеу саласындағы білімін пайдаланды. Ол кітапта "Скваши Hat" кейіпкері ретінде бейнеленген және осы еңбек оған арналған.