Сарықарны бақа (Bombina variegata) туралы мәліметтер
Yellow-bellied toad
Сары ішті бақа (Bombina variegata) – Еуропада таралған, құрғақ жерде тіршілік ететін амфибия. Түсі, популяциясы азаю себептері, сақтау шаралары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қоңырбақалар түрі
Species of amphibian
Сарыішкі қоңырбақа (Bombina variegata) – қаңқабас тәртібінің (Anura), қоңырбақа тұқымдастығының (Bombinatoridae) және отішкі қоңырбақалар туысының өкілі. Бұл қоңырбақа негізгі ареалы Батыс Еуропа, сондай-ақ Шығыс Еуропаның бірнеше елінде кездеседі. Қоңырбақаның саны уақыт өте келе азайып бара жатқанмен, оның саны қауіпті немесе жойылған деп санауға жеткіліксіз. Германияда оның азаятын санына қарсы шаралар қабылдануда, себебі жағдай нашарлауы мүмкін. Бұл қоңырбақа жарқын «сары ішкі» бөлігімен және қара қоңыр және жасыл дорсальды денесімен ерекшеленеді. Жыртқыштардан қорғану үшін қоңырбақа крипсис көрсетеді, яғни қоршаған ортамен үйлеседі. Сонымен қатар, ол қауіп төнген кезде сары түсін көрсетеді. Дорсальды бөлігіндегі тегістер қоңырбақаға қажет болған жағдайда уын тез шығаруға мүмкіндік береді. Сарыішкі қоңырбақа өте қызықты түр, себебі оның көбею таңдауы ерекше; ол көбею үшін селкілдеп, болжамсыз жерлерді таңдағанда есептелген тәуекелге барады. Оның көбею және жұмыртқа салу мінез-құлқына байланысты климаттың өзгеруі және ортаның фрагментациясы осы түрге күшті әсер етеді.
The yellow bellied toad (Bombina variegata) belongs to the order Anura, the family Bombinatoridae, and the genus of fire bellied toads. The toad is distributed mainly across western Europe as well as a handful of countries in eastern Europe. While the population of the toad is steadily decreasing over time, its numbers are not critical enough to be considered threatened or extinct. Conservation efforts in Germany are taking place to remedy the declining population before it is too late. The toad is characterized by its bright ‘yellow belly,’ and has a dark brown and green dorsal body. The toad displays crypsis to camouflage itself from predators. It also positions itself to display yellow coloration when facing a threat. The warts found on the dorsal side allow for the toad's toxins to be readily excreted when needed. The yellow bellied toad is a fascinating species to study because of its breeding choices; it chooses calculated risk when deciding to breed in shallow, unpredictable locations. Due to its breeding and egg laying behavior, climate change and habitat fragmentation strongly affect this species.
Сипаттама
Үлгілердің мөлшері 28–56 мм аралығында, ал салмағы әдетте 2,3 және 12 г аралығында болады. Бұл оларды 7 см-ге дейін өсетін Bombinatoridae тұқымдасының кіші өкілдерінің қатарына қосады. Олардың үстіңгі жағы сұр қоңыр түсті, көбінесе ақсыл, жарқын дақтармен. Астыңғы жағы, соның ішінде аяқ-қолдардың, саусақтардың және бақайшаның ішкі беттері, сұр көк немесе қара көк түсті, әдемі, ашық сарыдан қызғылт сарыға дейінгі дақтармен немесе жамаулармен жабылған, әдетте астыңғы жағының жартысынан астам бөлігін қамтиды. Сары ішті бақалардың денесі тығыз, бірақ еуропалық от ішті бақаға қарағанда сондай жаппай емес, және дөңгелек мұрыны бар. Көздің қарындасы жүрек пішіндес, ал құлақ қабығы көрінбейді. Үстіңгі жағында көтеріңкі спиральдармен көптеген тегіс бөртпелер бар. Brill Academic Publishers баспасынан шыққан зерттеушілердің жүргізген зерттеуі нәтижесінде, бұл түрлерде жыныстық диморфизмнің бар екені анықталды. Бұл түрдің еркектерінің иық сүйегі ұзынырақ, нәтижесінде алдыңғы аяқтары да ұзынырақ болады; олардың жұптасу кезінде және өз тегінің басқа еркектерімен күрескенде үстемдік танытуы мүмкін деп саналады.
Specimens range from 28–56 mm, typically weighing between 2.3 and 12 g. This places them among the smaller members of the family Bombinatoridae, which can reach sizes of 7 cm. Their top side is grey brown, often with washed out, bright spots. Their under side, including the inner sides of the limbs, fingers, and toes, is grey blue to black blue with striking, bright yellow to orange spots or patches, usually covering more than half of the underside. Yellow bellied toads have compact bodies though not so flat as the related European fire bellied toad and a rounded snout. The pupils are heart shaped, with the eardrums not visible. The overside has numerous warts with raised swirls. A study conducted by researchers from Brill Academic Publishers had concluded that there are sexually dimorphic differences noted within the species. Males of the species have notably longer humerus length resulting in a longer forelimb length; It is believed to give them an advantage while coupling and while fighting other males of the same species.
Түрлілігі
1968 жылы Богдан Стугрен мен Стефан Вансеаның Румыния мен КСРО-дағы сары ішті бақалар (жабыққұйрықтар) туралы жүргізген зерттеуі B. variegata-ның сегіз түрлі пішінін анықтады, бұл 1958 жылы Михаловский ұсынған үш пішіннің негізін кеңейтті. Бұл пішіндердің әрқайсысы бақаның ішкі жағындағы сары және қара белгілердің арақатынасын көрсетеді, ол дерлік толығымен сарыдан (1-пішін) дерлік толығымен қараға дейін (8-пішін) ауысады. Стугрен мен Вансеаның тапқанынша, солтүстік аймақтардан алынған B. variegata үлгілерінің ішкі жағы оңтүстік аймақтардан алынғандарына қарағанда қара белгілермен көбірек жабылған.
A study conducted by Bogdan Stugren and Stefan Vancea in 1968 on yellow bellied toads in Romania and the USSR established eight different forms of B. variegata, expanding on the three forms previously posited by Michalowski in 1958. Each of these forms represents a ratio of yellow to black markings on the underside of the toad, ranging from nearly completely yellow (Form 1) to nearly completely black (Form 8). Stugren and Vancea found that the undersides of B. variegata specimens from northern regions typically had greater coverage by black markings than those that were found in southern regions.
Тіршілік ету ортасы және таралуы
Сары ішті бақа көбінесе Батыс Еуропадағы таулы аймақтарда кездеседі. Еуропа ішінде екі түрі бар: Bombina variegata және Bombina bombina. Соңғы түрінің мұздықтан кейінгі кеңеюіне байланысты, Bombina variegata саны аз. Франция, Германия, Бельгия және Нидерланды – осы бақаны кездестіретін ең көп таралған жерлер. Орта тұрақтылығының бұзылуы салдарынан сары ішті бақалардың қоныстану аймақтары айтарлықтай қысқарды.
The yellow bellied toad is found in mountainous regions, typically in Western Europe. Within Europe, two species of Bombina exist, Bombina variegata and Bombina bombina. Due to postglacial advance of the latter, Bombina variegata has been found in lower numbers in comparison. The yellow bellied toad is also found in a much smaller, more isolated, region. France, Germany, Belgium, and the Netherlands are the most common locations in which the toad would be found. Due to habitat disturbances, the areas of occupancy for the yellow bellied toads have seen a significant decrease in size.
Қорғау
Климаттың өзгеруіне байланысты факторлар, оның ішінде мекендеу ортасының жойылуы, генетикалық әртүрліліктің азаюы және аурулардың таралуының күшеюі – сарықарны бақаның қырынуына зор үлес қосты. Халықты жергілікті, аймақтық және құрлықтық деңгейде мазалап жүрген нақты мәселелер туралы дәл ақпарат алу маңызды. Әр деңгейге әртүрлі шешім қажет, ал түрді жойылу қаупінен шығару үшін бірнеше сақтау шараларын жүзеге асыру қажет. Соңғы жылдары түрдің көп бөлігі мекендеу ортасының қиындықтары, оның ішінде фрагментация салдарынан оқшауланған. Генетикалық әртүрліліктің төмендеуі белгілі фрагментациядан немесе мұздықтан кейінгі таралудан туындаған, нәтижесінде туыс көбейіп, генофондтың деңгейі жоғарылауы мүмкін. Екеуіне де ұшыраған популяцияларда генетикалық әртүрліліктің төмендеуі айқын байқалады. Қазіргі сақтау жұмыстары генетикалық әртүрлілікті арттыру мақсатында мекендеу ортасын жақсартуға бағытталуы керек. Кейбір жекелеген бақаларды басқа мекенге қоныстандырумен байланысты туындайтын тағы бір мәселе – аурудың таралуы. Бұл ересектердің тіршілік ету мүмкіндігі жоғары болғанда және ұрпақтың тіршілік ету ықтималдығы өте өзгергіш болғанда ұрпақ беруге ынта жоқтың артық болуына байланысты. 2016 жылы «Canadian Journal of Zoology» журналында жарияланған зерттеуде жылы судағы шабақтар салқын климаттағыларға қарағанда жылдам дамитыны көрсетілді, бұл орманды аймақтар мен күнге толы карьерлерде кездесетін әртүрлі ортаны имитациялауға бағытталған.
Factors associated with climate change, including habitat loss, loss of genetic variation and increase in disease spread have all greatly contributed to the decline of the Yellow bellied toad. It is important to obtain accurate information about the exact issues plaguing the population at a local, regional, and continental scale. Each level requires a different solution and multiple conservation efforts must be performed to get the species outside of endangered. The species has been largely isolated in recent years due to habitat complications, the largest of which is fragmentation. The reduced genetic diversity can arise from the known habitat fragmentation or the result of post glacial dispersal, resulting in high levels of inbreeding. In populations that are affected by both, the decline in genetic diversity is evident. Current conservation efforts must focus on the improvement of habitat in an effort to increase genetic diversity. Another issue arising with the relocation of some individuals to another habitat is the spread of disease that can come with it. This is because there is little incentive to produce offspring in conditions when adult survival is high and offspring have a more variable likelihood of survival. A study published in 2016 in the Canadian Journal of Zoology indicated that tadpoles in warmer water develop more quickly than those in cooler climates, meant to mimic the differing environments found in forested areas and sunny quarries.
Жұп іздеу жүріс-тұрысы
Еркек жыныстық қатынасты барынша арттыру үшін кейбір сарықарны бақалар су толқындарын тудыратын мінез-құлық көрсетеді. Олар артқы аяқтарымен кішкентай су қоймасын шалып, толқын тәрізді үлгі жасайды. Бұл үлгі әйел бақаларды тартады және еркектің аумағын белгілеуге мүмкіндік береді. Сарықарны бақалар көбейетін жерлері өте ерекше және көбінесе қауіпті болғандықтан, аумаққа ие болу өте маңызды, себебі балапандардың тірі қалу ықтималдығы ұзақ сақталатын тоғандарда жоғары болады. Барлық еркек бақалар осы толқын тудыру қабілетіне ие емес, өйткені бұл мінез-құлық белгілі бір тереңдіктегі тоғандарға ғана тән.
To maximize mating for a male, some yellow bellied male toads will engage in water wave producing behavior. This is where a male will kick its hind legs into a small body of water, generating a wave like pattern. This pattern not only attracts females but is a mechanism of making a male’s territory known. Since yellow bellied toads have very specific, typically risky, breeding sites, having a territory is very important since the highest chance of offspring survival occurs ponds that last longer. Not all males can exhibit this wave generating behavior because it is exclusive to ponds of a specific depth.
Ерлер мен ерлердің өзара әрекеттесуі
Егер аумақтың иесі біреудің енуімен бетпе-бет келсе, иесі сол енушіге қарай жылжып, төбелес бастайды. Бұл төбелесте әр еркек бақа екіншісінің арқасына шығуға тырысады, ал жеңімпаз екінші бақаны аяқтарынан ұстап, арқасына мінеді. Жеңімпаз дереу өте жоғары жиілікте толқындар тудыратын мінез-құлық көрсете бастайды, осылайша аумағын белгілейді. Сары ішті бақа белгілі бір температурада және белгілі бір мерзімге дейін тоғандарда жұмыртқалайды. Егер бақаға жылы немесе салқын тоғанды таңдау мүмкіндігі берілсе, ол жылы тоғанға жұмыртқалайды, себебі жылу жұмыртқаның сау өсуі мен дамуына жағдай жасайды. Сондықтан жылы тоғанға жұмыртқа салу бақаның көбею мүмкіндігін арттырады. Бақа сондай-ақ белгілі бір уақытқа сақталатын тоғандарды да жақсы көреді, себебі ұзақ сақталатын тоғанға жұмыртқа салу жұмыртқаларға көптеген жыртқыштардың келуіне әкелу қаупін тудырады, ал аз сақталатын тоғандарда олардың саны жеткіліксіз болады және құрғап қалу қаупі де бар. Орынды таңдаудың маңызды факторы – жылдам дамуға мүмкіндік болуы. Орынды таңдау және жылдам даму – тірі қалудың кілті, өйткені өлім-жітімнің көп бөлігі осы кезеңде болады.
In the instance where the owner of a territory comes into contact with an intruder, the owner will move towards the intruder and engage in a fight. The fight consists of each male trying to climb the other’s back, with the winner eventually holding the other frog down through its legs while climbing its back. The loser immediately swims away while the winner begins exhibiting wave producing behavior at very high frequencies, marking its territory. The yellow bellied toad lays eggs in ponds of a particular temperature and duration. When given the choice between a warm pond, or a cooler one, the frog will lay its eggs in the warmer pool because of heat being conducive for healthy egg growth and development. Therefore, laying in warmer ponds increases the reproductive fitness of the frog. The frog would also prefer ponds that persist for an intermediate period of time because laying eggs in a pond that persists for a long time risks the introduction of a large number of predators to the eggs while short lived ponds have too few as well as carrying the risk of desiccation. A key component of site selection is the ability for rapid development to occur. Site selection and rapid development are key to survival because most deaths occur at this stage.