Кіріспе

Сотық түйгін (Strix ocellata) – Үндістан мен Непалда кездесетін ірі сотық құстың бір түрі. Олар бақтарда және құрғақ тікенді ормандарға немесе егістік жерлерге жақын жұқа жапырақты ормандарда таралған. Оларды таңертең және кешке ерекше дірілдеп, құлқылы дауыстарымен оңай тануға болады. Олардың ерекше дауысы – еркек және әйелдің біріккен шақыруы, ал басқа да дыбыстары – төменгі үн мен сыңғырлау. Олардың ірі денесі, "құлақ" тобыршықтарының болмауы және бетіндегі концентрлі жолақтары оларды анықтауды жеңілдетеді.

Сипаттама

Бұл ірі соудың құлақтарында түк шоқтары жоқ, және оның реңі қызғылт қоңыр мен ақ түсті ұсақ дақтар мен жолақтармен өрнектелген. Бет дискісінде жұқа концентрлі қарама-қарсы қара және ақ жолақтар бар. Еркек және ұрғашылары бірдей. Төбесі ақ. Құйрығы қоңыр және қара түсті тар жолақтармен белгіленген. Бетіндегі концентрлі жолақтар мен дақты тәжі оны Оңтүстік Үндістандағы қоңыр ағаш соуынан ажыратады. S. o. ocellata (Lesson, 1839) Оңтүстік Үндістанда таралған, ал еркектерінің қанаттары (333–338 мм) grandis-ке қарағанда қысқа. S. o. grisescens Koelz, 1950 Гималайдың оңтүстігіндегі Солтүстік Үндістанда, батыста Пәкістанға және шығыста Бихарға дейін кездеседі. Жоғары жағындағы белгілері ақшыл, еркектерінің қанат ұзындығы 338–346 мм. S. o. grandis Koelz, 1950 Гуджараттан еркектерінің қанат ұзындығымен (360–372 мм) ерекшеленеді.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Бұл түр далаларда, бақтарда және жеңіл орманды жерлерде кездеседі. Күндіз олар ағаштарда демалады, тығыз жапырақтары бар бұтақтарды таңдайды. Лахордан алынған ескі үлгісі бар, бірақ Пакистаннан соңғы кезде жазбалар жоқ. Таралу аймағы шығысқа қарай Батыс Бенгалияға дейін созылады. Олар сонымен қатар Үндістанның түрлі аймақтарында да көріледі. Жақында Праяграж қаласында тұратын Арпит Бансал деген дәрігер оның суретін түсірді. Сондай-ақ, Азамгарх ауданының Касимпур ауылында Сачин Ядав есімді ынталы фотограф оны байқап, суретке түсірді. Олардың дауысы қараша айында, көбейе бастаған кезде жиірек естіледі. Көптеген ұялар ақпаннан сәуірге дейін табылады. Малаялам тілінде осы түрді Калан кожи деп атайды.