Кіріспе

Вест-Бромптон – Англияның батыс Лондонындағы аудан. Ол Хаммерсмит және Фулхэм қалалық округі мен Кенсингтон және Челси корольдік округінің шекарасында орналасқан. Ғасырлар бойы сақталған бұл шекара бұрын Контерс-Крик ағысымен белгіленген, қазір ол Батыс Лондон теміржол желісінің астында қалған.

Тарих

Атауы шығыстағы ескі Бромптон жерімен байланысты, ол батыс аталысымен Ерл соты және Оңтүстік Кенсингтон аудандары арқылы Ескі Бромптон жолымен қосылған. 19 ғасырдың екінші жартысындағы қарқынды қала құрылысынан бұрын, Бромптон Фулхэм жолы мен бұрынғы Кішкентай Челси және батыстағы Каунтерс-Крик арасындағы аумақты да білдірді, ол Темзаға қарай созылған. Аймақтың ең танымал нысаны – I санаттағы Бромптон зираты, 1837-1839 жылдар аралығында салынған, тамаша катакомбалары мен сәулетші Бенджамин Бодтың күмбезді шіркеуі бар. Бұл аймақ негізінен бақша шаруашылығына арналғандықтан, Джеймс Вейч және ұлдары сияқты жетекші балабақшалар болды, сондықтан Лондонға жақын ауруханалар ашуды көздеген қайырымдастар Бромптонды денсаулыққа жарамды орын деп таңдады. Осылайша, кеуде ауруларына арналған Корольдік Бромптон ауруханасы құрылды. Он жыл өткен соң Марсден әйелінің естелігі үшін жаңа қатерлі ісіктер ауруханасын салуға шешім қабылдады, ал оның құрылысына арналған жер Бромптондағы Фулхэм жолының бойында табылды. Сәулетшілер Джон Янг және ұлы жобалап, 1859 жылы Лоренс компаниясы салған, ол кейіннен әлемдік деңгейде танымал болды – Корольдік Марсден ауруханасы. Аймақтың белгілі тұрғыны – жазушы және суретші Беатрикс Поттер.

Құрылыс барысында жол мен канал пайда болды

19-ғасырдың басында "Вест-Бромптон" жерінің ең белгілі иелері Джеймс Гюнтер (1731-1819), сэр Джон Скотт Лилли (1790-1868) және Эдвардс болды. Аймақтағы алғашқы емес шаруашылық қызмет 1828 және 1859 жылдар аралығында қысқа ғұмырлы, алты мильдік Кенсингтон каналына айналған Контерс-Криктің батысында орналасты. Батысқа қарай Солтүстік Енд Лейнмен шектелген бұл шаруашылық жерлері сол кезде Фулхэм ауданындағы Солтүстік Енд деп аталды және Эрмитаж сияқты бірнеше сәнді үйлермен, сондай-ақ суретші Эдвард Берн-Джонстың Грандж үйімен көркейді. Жаңа Хаммерсмит көпіріне қосылатын Норт-Энд пен Кенсингтон аудандарын байланыстыратын жаңа жолды жарым арал соғысының қатысушысы, жол салушы және канал компаниясына инвестиция салған сэр Джон Скотт Лилли салдырды. Лилли Бромптон зиратында жерленген. 1826 жылы канал үстінен Гунтер көпірі салынғаннан кейін, екі жақтағы жол Ричмонд жолы деп аталды. Канал көпірінің қалдықтарын Батыс Бромптон станциясының 4-ші платформасынан көруге болады. Фулхэмдегі алғашқы ғимараттар жүк тасымалымен байланысты болды, мысалы, бүгінгі Рикетт көшесі мен Роксби Плейс, Лилли Роудтың оңтүстігіндегі кемежайлар, сондай-ақ каналға, баржаларға және кейінірек теміржол жұмыскерлеріне, жақын маңдағы Вестминстер және Бромптон компаниясының 1840 жылы ашылған 40 акрлық жаңа зиратын салғандарға қызмет көрсету үшін сыра қайнатушылықтар. Ең көне сақталған ғимарат – Лили Лэнгтри пабы, бұрынғы Лили Армс (1833), Лилли Роудтағы ескі сыра зауытының бөлігі. Теміржолдармен өркендеген Темзаға және Үлкен Одақ каналына қосылуға тырысқан қолдаушылары үшін Кенсингтон каналы қаржылық сәтсіздікке ұшырады. Олар батысқа және солтүстікке қарайғы дамудан пайда табу үшін теміржол құрылысына көшті, ал канал 1840 жылы Батыс Лондон (тармақ) желісіне жол ашу үшін толтырылды. Бромптондағы ең алғашқы тұрғын үйлер Ричмонд жолының (қазіргі Лилли Роуд) оңтүстік жағында салынды. 1853 жылы Лансдаун, Виерас және Бофорт виллалары – алдыңғы және артқы бақшалары бар, палладиан стиліндегі жартылай жеке үйлер тобы, қазір толығымен бұзылған. 1864 жылы олардың солтүстік жағында теміржолға тікелей жапсарласқан шағын террассалық тұрғын үйлер салынды, басты жолға бірнеше сауда орындары ашылды, бұл даму Ричмонд Плейс деп аталды, қазіргі Императрица Плейс (биік ғимараттар салу үшін бұзылатын күйде), ал 1866 жылы Ричмонд жолы бойындағы үлкен үйлердің террассасы салынды, екеуі де Лондон қаласының сәулетшісі Джон Янгтың жобасы бойынша салынды, ол өзінің әшекейлі кірпіш өрнектерімен танымал. Бұл үйлер көбейіп келе жатқан көлік және құрылыс салаларына қызмет көрсету үшін Лондонға келген әртүрлі деңгейдегі мамандықтарға ие адамдар, шеберлер және жұмысшылар үшін салған. Шындығында, осы Фулхэм тұрғын үй кешенінің иелері мен тұрғындары 1872 жылдан бастап Эдвардс және Гюнтер отбасыларының Лилли көпірінен тыс жердегі шаруашылық жерлерін кең ауқымды қалалық құрылысқа қатыстырды. Бромптон зиратында жерленген.

Көңіл көтеру индустриясының өрлеуі

Джон Робинсон Уитли өзінің Earl's Court көрмесі мен жәрмеңке алаңын 1887 жылы ашты, кіреберісі батыс Бромптондағы Richmond Place түбіндегі Richmond Gardens-те орналасты, ал кейіннен бұл алаң королева Викторияның сапары құрметіне Императрица Плейс деп аталды. Оның алғашқы жобасы – американдық «Жабайы Батыс» шоуы болды, ол королеваның алтын мерейтойымен бірге өтті және Уильям Коди, яғни Буффало Билл, Энни Оукли және бірінші халықтардың кортежімен бірге ұсынылды. 9 мамырда королева Викторияның жеке қатысуынан кейін шоу үлкен сәттілікке ие болды. Шоу трагедиясыз болмады, өйткені үш артист гастрольдік сапарлары кезінде қаза тапты. Осының салдарынан екі Оглала Сиук тайпасының өкілі, «Дұшпанмен қоршалған» және «Қызыл тиын» Бромптон зиратына жерленді. Қызыл тиын – Кішкентай Басшы мен Жақсы Киімнің он сегіз айлық ұлы еді. Бруле тайпасынан Пол Игл Стар 1891 жылғы 24 тамызда, 27 жасында Шеффилдте аттан құлаудан туған жарақаттардың салдарынан қайтыс болды. Оглала Сиук тайпасының 59 жастағы өкілі Ұзын қасқыр 1892 жылғы 13 маусымда «Жабайы Батыс» шоуының гастрольдік сапарында пневмониядан көз жұмды. Екі айдан кейін, Ақ Жұлдыз атты екі жасар қыз анасының қолынан түсіп, атпен жүргенде қаза тапты. Лакота тайпасының осы үш өкілі Бромптон зиратына жерленді. 1990-шы жылдардың соңында Ұзын қасқыр, Ақ Жұлдыз және Пол Игл Стардың табыттары олардың тайпалық ұрпақтарымен бірге Пайн Ридж және Роузбуд, Оңтүстік Дакотаға қайта жерленді. Уитли бұл жобасынан пайда таппады және 1894 жылы оны халықаралық деңгейде танымал венгр импресариосы Имре Киралфи алмастырды, ол алаңды қайта жаңартып, 5000 көрерменге арналған зал салып, мұзда спектакльдер қойды. Бұл Императрицалар залы деп аталды, кейде театр ретінде де танылды және 1959 жылға дейін сақталды.

Суфражистер

1913 жылы Пэнкхерст ханым жергілікті Императрица залында митингінің бірін өткізді, ол Earls Court көрме орталығынан және бұрынғы көрме алаңдарынан батысқа қарай орналасқан. Ол да Бромптон зиратында көмілген. Императрица залы 1950-ші жылдардың аяғында бұзылып, 1961 жылы 30 қабатты, қатаң сәулет стиліндегі Императрица мемлекеттік ғимаратымен ауыстырылды.

Бүгінгі Вест-Бромптон

Бүгінде Уэст-Бромптон солтүстікте Уэст-Кенсингтон және Эрлс-Корт, шығыста Челси, оңтүстікте Фулхэм-Бродвей және батыста Фулхэммен шектеседі. Аймақта тарихи "Лилли Энклавы" орналасқан, ол қала әкімі Борис Джонсонның қолдауымен батыс жағында үш әлеуметтік тұрғын үй кешенімен бірге амбициялы биік құрылыспен алмастырылуға тиіс. Бұл жоба төрт жаңа "ауыл" ретінде ұсынылып, аймақтың қазіргі биологиялық әртүрлілігі мен тарихының көп бөлігін жоюға бағытталған. Сондай-ақ, аймаққа ескі Фулхэм (Жылу) ауруханасының аумағындағы Бромптон Парк Крессент және оған бұрынғы Фулхэм жедел жәрдем станциясы қарасты. Аурухананың бір ғимараты сақталған және "Лилли Бридж Хаус" деп аталған, бірақ ол көпірден шамамен 400 метрдей қашықтықта, Сегрев жолы бойында орналасқан. Сол жолда Лондон ораториялық мектебі (Бромптон ораториясымен байланысты), Седлескомб қорғалатын аймағы және кеш викториандық кезеңге тән stucco облицовкасы бар бірнеше көшелер бар. Бұл көшелер енді бұрынғы жеңіл атлетика алаңының орнында, кейіннен Эрлс-Корт көрмесінің автотұрағы болған, жаңа биік Лилли Сквер құрылысына қарап тұр. Бұл құрылыс тыныш, адамдарға ыңғайлы және шамалы ауылдық сипаттағы бұл аймаққа "заманауи қалалық өмір салтын" енгізуге тырысады, соның салдарынан Редклиф сквері мен Болтон шіркеулерінің мұнаралары мен Бромптон зиратының ағаштары көрінеуі қиындап жатыр. Лилли Бридж компаниясының 150 жылдық тарихы бар сауда орындарын сатып алып, жабуынан (бұзу жоспарланған) кейін, ең жақын маңызды жергілікті сауда орталықтары – батыста Норт-Энд-роуд (көше базары бар), оңтүстікте Фулхэм-Бродвей және солтүстікте Эрлс-Корт болып табылады.