Тұрақты мекенжай: Экологиялық тепелділік және болашақ қадамдары
Sustainable habitat
Тұрақты мекенжай – ресурстарды таусылмайтын, қалдықсыз өмірді қамтамасыз ететін экожүйе. Табиғатты ұстанып, адам интеллектуалды құрылыс жасауға көмектеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тұрақты мекендеу ортасы – адамдар мен басқа да тірі организмдерге ресурстарды тоздырмай және сыртқы қалдықтар тудырмай, тамақ пен баспананы қамтамасыз ететін экожүйе. Осылайша, мекендеу ортасы сырттан қосымша ресурстар келмейтін жағдайда да болашақта дамып, сақталуы мүмкін. Мұндай тұрақты мекендеу ортасы табиғи жолмен қалыптасуы немесе адамның әсерінен тууы мүмкін. Адамның зиялы күшімен құрылған тұрақты мекендеу ортасы, табысқа жету үшін табиғатты үлгі етіп алуға тиіс. Оның құрамындағы барлық элементтер организмдердің, физикалық ресурстардың және функциялардың күрделі желісімен байланысты. Әртүрлі биомдардан алынған организмдер әрқилы экологиялық орындарды толтыру үшін біріктірілуі мүмкін.
A Sustainable habitat is an ecosystem that produces food and shelter for people and other organisms, without resource depletion and in such a way that no external waste is produced. Thus the habitat can continue into the future tie without external infusions of resources. Such a sustainable habitat may evolve naturally or be produced under the influence of man. A sustainable habitat that is created and designed by human intelligence will mimic nature, if it is to be successful. Everything within it is connected to a complex array of organisms, physical resources, and functions. Organisms from many different biomes can be brought together to fulfill various ecological niches.
Анықтама
Тұрақты мекендеу ортасы – адамдардың мекендеу ортасының экономикалық және әлеуметтік дамуымен бірге қоршаған ортаны қорғау, баспана, негізгі қызметтер, әлеуметтік инфрақұрылым және көлік арасындағы тұрақтылыққа қол жеткізуді білдіреді. Флорида мен Флорида-Кейлердегі тарихи түрде қарқынды коммерциялық және демалыс балық аулау қысымы нәтижесінде "50-ден астам түрді қамтитын, негізінен нағыз шоқтар мен лақтардан тұратын шоқтар кешенінің 70% пайдаланудың тұрақсыз деңгейіне жетті". Экожүйелік қызметтерге қатысты тәсіл, экожүйелік тауарлар мен қызметтер, экожүйелік процестер және адамның әл-ауқаты арасындағы байланыстарды ескеру арқылы тұрақтылықты талдаудағы кемшіліктерді жояды. Гүлденген мұхит жүйесіне өту үшін барлық секторлар мен деңгейлерде басқару жүйесін өзгерту қажет. "Нәтижесінде ортақ ресурстар мен мұхит кеңістігін басқаруға қабілетті полицентрлік басқару нысаны пайда болады". Мұхит жартастарының негізін құрайтын тас жартастардың карбонатты қаңқалары жағалауды дауыл толқындарынан қорғайды. Олар сондай-ақ демалыс жағажайлары мен аквариумдар үшін құмды өндіруге көмектеседі. Коралл рифтері көбінесе өзін-өзі қамтамасыз ететін экожүйе болып табылады, ал кораллдың 90%-ға дейін қоректік заттары симбиоздық қарым-қатынастары арқылы түседі. Коралл рифтеріндегі коралл полиптері мен микроскопиялық балдырлар зооксантеллалары симбиоздық қарым-қатынаста болады, онда балдырлар коралл полиптеріне тіндерінің ішіндегі қоректік заттарды жеткізеді.
A sustainable habitat is achieving stability between the economic and social development of human habitats together with the defense of the environment, shelter, basic services, social infrastructure, and transportation. Historically intense commercial and rising recreational fishing pressures have resulted in "unsustainable rates of exploitation for 70% of the snapper grouper complex, which consists of over 50 species, mainly of groupers and snappers" in Florida and the Florida Keys. The ecosystem services approach fills gaps in a sustainability analysis by demanding the account for the linkages between ecosystem goods and services, and ecosystem processes and human wellbeing. Transformation to a thriving ocean system requires changes in governance across sectors and scales. "The end result would be a form of polycentric governance that can manage shared resources and ocean space." The coral reefs' foundation is made up of stony corals with calcareous skeletons that protect shores from storm surges. They also help produce sand for recreational beaches and aquariums. Coral reefs are a largely self sustaining ecosystem and up to 90% of the corals' nutrients may come from their symbiotic relationships. The coral polyps and microscopic algae zooxanthellae in coral reefs have a symbiotic relationship wherein the algae provide nourishment to the coral polyps from within their tissue.
Саябақтар
Парк – жануарлар дүниесінің қорғалған аймағы. Ол – табиғи, тұрақты тіршілік ортасы. Парктер айналасындағы қоғам мүшелерін тартатын және салауатты, белсенді өмір салтын қалыптастыратын денсаулық мәдениетін дамытады. Парктерде ерікті болып жұмыс істеушілер осы тұрақты тіршілік ортасын қолдап, оны сақтауға көмектеседі. Парктер қоғам үшін демалыс орны болып табылып, адамдарды табиғатта уақыт өткізуге ынталандырады. Қалалық парктер қала ішінде орналасып, қала тұрғындарына пайдалы табиғи кеңістік құрайды. Бұл, қоршаған ортаға өз әсерін сезінетін және оған жауапкершілікпен қараушы қалалардың құрылуына әкеледі. Жер сілкінісіне бейім аймақтардағы тұрақты қалалар құрылыс инженерлері, сәулетшілер және қала құрылысшыларының бірлескен еңбегімен салынады. Олар апаттарға төтеп бере алатын қауіпсіз архитектураны жобалайды. Бұл, қалдықтарды азайтуға және ғимараттардың көп жылдар бойы берік болуын қамтамасыз етеді. Табиғаты мен мәдени мұрасы қорғалатын аймақтарда, осы мұра құрылыс материалдарын таңдауда және ғимараттардың дизайнында көрініс табуы мүмкін. Бұл мәдениетті сақтауға көмектеседі. Сонымен қатар, құрылыс материалдары мен ғимараттардың орналасуы климаттың өзгеруінің салдарына қарсы күресу үшін таңдалуы мүмкін. Қалалар жасыл желектер мен ағаштарды қамтитындай етіп жоспарлануы мүмкін, бұл ыстыққа төзімділікті азайтуға көмектеседі.
A park is a protected area of wildlife. It is a natural sustainable habitat. Parks promote a culture of wellness that engages members of their surrounding communities and promotes healthy and active lifestyles. People who volunteer at parks may support these sustainable habitats and help to maintain them. Parks may serve as recreational areas for communities, encouraging people to spend time in nature. Urban parks are in urban areas, creating a natural space that benefits those living in cities. This leads to the creation of mindfully built cities that are aware and conscious of their impact on the environment. Sustainable cities in earthquake prone areas are built with input from civil engineers, architects, and urban planners who collaborate on safe architecture that can withstand disasters. This reduces waste and ensures that buildings will last for many years to come. In areas that are protected because of nature and cultural heritage, this heritage may be reflected in the choice of construction materials and the design of the buildings. This helps to preserve culture. Additionally, construction materials and building orientation may be chosen with the intent to mitigate the effects of climate change. Cities may also be planned to include green spaces and trees that reduce heat stress.
Энергиясы оң ғимараттар
Қазіргі уақытта "ғимараттар жаһандық көміртегі шығарындыларының шамамен 40 пайызын құрайды". Энергияны өндіретін ғимараттар өздеріне қажетті энергиядан артық энергия шығарады, бұл жалпы көміртегі шығарындыларын азайтуға ұмтылған көптеген елдер үшін маңызды талап. Hydro және Zero Emission Resource Organisation (ZERO) – Норвегияда энергияны өндіретін ғимараттарды салған арнайы компания. Олардың ерекше тәсілі бар, ол материалдарды жинау және ғимаратты салудың барлық кезеңінде жұмсалатын энергияны қамтиды, яғни кіріктірілген энергияны ескереді. Мысалы, ағаш немесе ағаштан бірдеңе жинау, кесу және құрастыру үшін бетонға қарағанда аз энергия қажет. Ал қайта өңделген материалдың кіріктірілген энергиясы ең төмен. Бұл компания ғимараттарын өздігінен желдетуге, максималды күн сәулесін пайдалануға және тағы да басқа мүмкіндіктерге ие етіп жобалады. Дегенмен, бұл құрылыс материалдарының тұрақты ресурсы емес, себебі ол уақыт өте келе жарылып, тозуы мүмкін. Ағаш АҚШ-та ең көп қолданылатын құрылыс материалы болып табылады. Экологиялық жоспарлаудың маңыздылығының бір себебі – туризм. Адамдар жаңа орынға келгенде көп ақша жұмсайды, бұл ақша қала экономикасына инвестиция ретінде құйылады, әсіресе көптеген туристер келген кезде.
Currently, "buildings account for almost 40 percent of global carbon emissions." Energy positive buildings produce more energy than the energy they demand, this is a demand for most countries that are focused on total carbon emissions. Hydro and the Zero Emission Resource Organisation (ZERO) is a specific company that has created energy positive buildings in Norway. They have an interesting approach that includes embodied energy, which means that the total energy with every step of collecting materials and constructing the building. For example, timber or wood takes less energy to collect, cut, and construct into something than concrete. Whereas recycled material contains the lowest embodied energy. This company has engineered its buildings to self ventilate, have maximum daylight, and more. However, this is not a sustainable resource for building materials because it can crack and degrade over time. Wood is the most commonly used building material in the United States. One topic why environmental planning is so important is tourism. When people visit a new place they spend a lot of money, this money goes to the economy of the town with several tourists.
Тұрақты көлік
Көлік экономиканың қоғамның сәттілігіне көмектесетін маңызды жолы болып саналады. Көлік әлемдегі көміртегі шығарындыларының 23 пайызын құрайды. Сонымен қатар, әлемдегі мұнайдың 64 пайызы осы салаға тиесілі. Үндістан ел ішінде 59 күн энергиясы паркін құрды. Үндістандағы ең ірі парктегі бірі – 30 ГВт қуатты күн және жел энергиясын біріктіретін гибридтік парк. Үндістандағы барлық парктері экономиканың жалпы жұмыс істеуін өзгертіп, табиғи энергияны пайдалану арқасында қызыл отынға кететін қаржыны азайтты. Олар өздері салған күн энергиясы парктерінде күн панельдерін тазартатын автоматты құралды да енгізді. Күн панельдері ауа райының салдарынан ластанады. Бұл құрал күн панелінің бетін тазалап, энергия өндірісінің максималды деңгейін қамтамасыз етеді.
Transportation can be considered an important way that an economy can help society succeed. Transportation actually produces 23% of the carbon emissions in the world. Also, it accounts for 64% of the world's oil use. India has created 59 solar parks in the country. One of the largest parks in India has a capacity of 30 GW for a solar wind hybrid park. All of the parks in India have changed the way the economy works overall. They have decreased the amount of money it cost using fossil fuels because they are using natural energy. They have also implemented a self cleaning tool that cleans the solar panels in the solar parks they created. Solar panels can get dirty from weathering. This tool cleans the top of the solar panel so that the maximum amount of energy is produced.
Парктерді қалпына келтіру және қорғау
Парктерді қалпына келтіру және қорғау, бұл қадамдар қажеттігін мойындаудан басталады. Үкімет немесе мемлекет осы тұрақты орталарды қалпына келтіру, қорғау және құру қажеттілігін білгеннен кейін, нақты іс-қимылдар жасалады. Парктерді қорғау және қалпына келтіру үшін қаржыландырудың болуы – ең маңызды кедергі. Қаржыландыруды мемлекеттік заңдар арқылы және қолдау көрсетіп тұратын ұйымдар ұйымдастырған қайырымдылық шаралары арқылы алуға болады. Бұл қаржы жүйелі түрде парктерді қорғау және қалпына келтіруге бағытталған іс-шараларды қолдауға жұмсалады. Мұндай іс-шараларға парктерді қоршаумен қоршау, парк қауіпсіздігін қамтамасыз ету, сондай-ақ ортаның өсуін және дамуын қолдау үшін парктерге қажетті қоректік заттарды жеткізу және толықтыру кіреді, бірақ олармен ғана шектелмейді.
The restoration and protection of parks begins with the acknowledgement of the need for actions. After a government or state is aware of the need for restoration, protection, and the creation of these sustainable habitats, action takes place. The need for funding creates the foundational roadblock in protecting and restoring parks. Funding can be received by state legislations and fundraising projects hosted by supporting organizations. This funding can then be systematically distributed to encompass movements that make a significant stride towards protecting and restoring parks. These movements include but are not limited to setting up fences around parks, establishing park security, and supplying and resupplying proper nutritional elements to the parks to sustain and promote growth of habitats.
Мұхиттарды басқару
Мұхиттарды басқару – мұхит ортасын қорғау, жағалау және теңіз ресурстарын тұрақты пайдалану, сондай-ақ оның биологиялық әртүрлілігін сақтау мақсатында әлемдік мұхиттарға қатысты саясатты, іс-қимылдарды және істерді үйлесімді жүргізу деп анықталады.
Ocean Governance is defined as the “integrated conduct of the policy, actions, and affairs regarding the world’s oceans to protect ocean environment, sustainable use of coastal and marine resources as well as to conserve its biodiversity.”
Мұхиттарды басқару процесі көлденең және тік интеграцияланған болуы тиіс. Көлденең интеграция процесі "мемлекеттік институттардың, жеке сектордың, үкіметтік емес ұйымдардың, ғалымдардың және ғылыммен айналысатындардың" қатысуын қамтамасыз етеді, ал тік интеграция процесі таңдалған мемлекеттік институттар мен басқа да қатысушы агенттіктер арасындағы маңызды коммуникацияны, ынтымақтастықты және үйлестіруді талап етеді.
Ocean governance as a process is recommended to be integrated horizontally and vertically. Integrating a process horizontally entails requiring the participation of “governmental institutions, the private sector, NGOs, academics, [and] scientists”, while integrating a process vertically entails essential communication, collaboration, and coordination between the chosen governmental institutions and other participatory agencies.
Жасыл ғимарат
Жасыл құрылыс – бұл тұрақтылық тұрғысынан бұрынғы ғимараттардан өзгешеленетін ғимараттарды салу және пайдаланудың негізгі жаңа тәсілі. Жасыл құрылыс бастамасы және АҚШ Жасыл құрылыс кеңесі қаржылаған ғимараттар «экологиялық және әлеуметтік жауапкершілікке, денсаулыққа және өркендеуге ие ортаны» қамтамасыз етеді, бұл өмір сапасын жақсартады.
Green building is a foundationally different mode of building and operating a series of buildings that contrast to those built in the past in their aspects of sustainability. The buildings funded for by the Green Building Initiative and the United States Green Building Council enable access to “environmentally and socially responsible, healthy, and prosperous environment[s] that improve[s] the quality of life.”
LEED деп аталатын жүйе қазірге дейін 100 000-нан астам ғимарат қатысқан «әлемдегі ең көп таралған жасыл құрылыс жүйесі» болып табылады. Жасыл құрылыс бастамасы және LEED жүйесі арқылы қаржыланған ғимараттардың қаржылық, экологиялық және тиімділік тұрғысынан адамдар үшін пайдалы екені дәлелденген. Көміртегі шығарылымының төмендеуі, денсаулыққа жағымды тұру орындары және тиімділіктің артуы – бұл АҚШ Жасыл құрылыс кеңесінің LEED арқылы салынған және пайдалануға берілген жұмыстарының нәтижесі.
A system by the name of LEED, is “the world’s most widely used green building system with more than 100,000 buildings participating” to date. Buildings that are funded by the Green Building Initiative and LEED have been proven to be financially, environmentally, and efficiently healthier for individuals. Lower carbon emissions, healthier living spaces, and improved efficiency are all the reap of the crop of the USGBC’s remedial efforts that are “constructed and operated through LEED.”