Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Германияның нацистер мен Холокостты зерттеу орталығы
German centre for research on Nazis and the Holocaust
Арольсен мұрағаттары – Нацистік қудалау жөніндегі халықаралық орталық, бұрынғы Халықаралық іздеу қызметі (ITS), неміс тілінде Internationaler Suchdienst, француз тілінде Service International de Recherches, Германияның Бад-Арольсен қаласында орналасқан. Бұл орталық нацистік Германия мен оның оккупациялаған аймақтарындағы нацистік қудалау, мәжбүрлі еңбек және Холокостқа қатысты құжаттама, ақпарат және зерттеулер жүргізеді. Мұрағатта концлагерьдерден алынған 30 миллионға жуық құжат, мәжбүрлі еңбек туралы деректер және көші-қонға ұшыраған адамдар туралы іс қағаздары сақталған. Қазіргі таңда Zooniverse көпшілік қатысу платформасы арқылы мұрағаттар цифрлық форматқа көшіріліп, жазылуда. 2022 жылдың қыркүйегіне дейін мұрағаттың шамамен 46 пайызы жазылып бітірілген.
The Arolsen Archives – International Center on Nazi Persecution formerly the International Tracing Service (ITS), in German Internationaler Suchdienst, in French Service International de Recherches in Bad Arolsen, Germany, is an internationally governed centre for documentation, information and research on Nazi persecution, forced labour and the Holocaust in Nazi Germany and its occupied regions. The archive contains about 30 million documents from concentration camps, details of forced labour, and files on displaced persons. The archives are currently being digitised and transcribed through the crowdsourcing platform Zooniverse. As of September 2022, approximately 46% of the archives have been transcribed.
Тарих
1943 жылы Британдық Қызыл Кресттің халықаралық бөліміне Достасқан күштердің штабы жоғалған адамдарды тіркеу және іздеу қызметін құру туралы өтініш түсті. Ұйым 1944 жылдың 15 ақпанында Одақтас экспедициялық күштердің Бас штабының құрамында ресми түрде құрылып, Орталық Іздеу бюросы деп аталды. Соғыс барысында бюро Лондоннан Версальге, содан кейін Франкфурт-на-Майнеге, ал соңында Одақтас әскерлері басып алған аймақтардың орталық орны саналған және соғыстан зардап көрмеген инфрақұрылымы бар Бад-Арольсен қаласына көшірілді. 1947 жылдың 1 шілдесінде Халықаралық босқындар ұйымы бюроның басқаруын өз қолына алды, ал 1948 жылдың 1 қаңтарында оның атауы Халықаралық Іздеу қызметі болып өзгертілді. Қызметтің күнделікті жұмысын МКҚК тағайындаған, Швейцария азаматы болуға тиіс директор басқарды. Біраз талқылардан кейін, 1990 жылы Германия Федеративтік Республикасы ITS қызметін қаржыландыруға берген уәдесін жаңартты. ITS мұрағатындағы құжаттар 2007 жылдың 28 қарашасында жалпы қолжетімділікке ашылды. ITS құрылғаннан бері өтеу және зейнетақы мәселелері бойынша көмек көрсету – оның басты міндеттері болды. Мұрағат ашылғаннан бері іздеу және тағдырларын анықтау жұмысына қатысты жаңа міндеттер, мысалы, зерттеулер мен білім беру, сондай-ақ құжаттардың мұрағаттық сипаттамасы маңыздырақ атанды. Аталған жаңа қызметтер гуманитарлық миссиясының құрамына кірмегендіктен, МКҚК 2012 жылдың желтоқсанында ITS басқарудан бас тартты. ITS екінші дүниежүзілік соғыс кезінде соғыс, қуғын-сүргін немесе мәжбүрлі еңбек салдарынан жоғалған, отбасы мен достарынан айырылған адамдарды табуға бағытталған ұйым ретінде құрылды. ITS-те шамамен 240 қызметкер жұмыс істейді. Аталған мекемені Германия Федеративтік Үкіметінің Мәдениет және БАҚ жөніндегі комиссары (BKM) қаржыландырады.
In 1943, the international section of the British Red Cross was asked by the Headquarters of the Allied Forces to set up a registration and tracing service for missing people. The organization was formalized under the Supreme Headquarters Allied Expeditionary Forces and named the Central Tracing Bureau on February 15, 1944. As the war unfolded, the bureau was moved from London to Versailles, then to Frankfurt am Main, and finally to Bad Arolsen, which was considered a central location among the areas of Allied occupation and had an intact infrastructure unaffected by war. On July 1, 1947, the International Refugee Organization took over administration of the bureau, and on January 1, 1948, the name was changed to International Tracing Service. The daily operations were managed by a director appointed by the ICRC, who had to be a Swiss citizen. After some discussion, in 1990 the Federal Republic of Germany renewed its continuing commitment to funding the operations of the ITS. The documents in the ITS archives were opened to public access on November 28, 2007. also for compensation and pension matters, have been the principal tasks of the ITS since its beginning. Since the opening of the archives, new tasks such as research and education and the archival description of the documents gain more importance in relation to the tasks of tracing and clarifying fates. Since these new activities are not part of its humanitarian mission, the ICRC withdrew from the management of the ITS in December 2012. ITS was founded as an organization dedicated to finding missing persons, typically lost to family and friends as a result of war, persecution or forced labour during World War II. There are about 240 staff employed by the ITS. The institution is funded by the German Federal Government Commissioner for Culture and the Media (BKM).
Өтініш нысандары
2007 жылдың 28 қарашасында ITS мұрағаттары жалпы қоғамға кеңінен қолжетімді болды. ITS жазбаларымен жеке келіп танысуға болады, сондай-ақ пошта, телефон, факс немесе электрондық пошта арқылы да сұраныс жіберуге болады; мекенжайлар мен байланыс телефондары ITS веб-сайтында жарияланған. Сұрауларды ITS-ке ұйымның веб-сайтындағы онлайн нысан арқылы жолдауға болады. Мұрағаттар зерттеу мақсатында да ашық.
On November 28, 2007, the ITS archives were made broadly available to the general public. The ITS records may be consulted in person, or by mail, telephone, fax or e mail; addresses and contact numbers are available on the ITS website. Inquiries can be submitted to the ITS using the online form on the organization's website. The archives are also open for research.
Жаңа міндеттемелер
Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін ITS-тің негізгі міндеті бастапқыда нацистік қуғын-сүргіннен аман қалғандарды және олардың отбасы мүшелерін іздеу болды. Бүгінде бұл жұмысының үш пайызынан аспайды. Дегенмен, ондаған жылдар бойында көптеген жаңа міндеттер жүктелді. Оларға қуғын-сүргіннің қандай нысанда болғанын куәландыру, зейнетақы және өтемақы төлеулерін растау, құрбандар мен олардың отбасы мүшелеріне бастапқы құжаттардың көшірмелерін қарауға рұқсат беру және келер ұрпақтарға олардың ата-бабаларының тағдыры туралы білуге мүмкіндік беру кіреді.
After the end of the Second World War the main task of the ITS was initially to conduct a search for the survivors of Nazi persecution and their family members. Today, this accounts for no more than about three percent of its work. However, a large number of new obligations have been taken on over the course of the decades. These include certification of the forms persecution took, confirmation for pension and compensation payments, allowing victims and their family members to inspect copies of the original documents and enabling the following generations to find out what happened to their forebears.
Жауаптар
Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанына 70 жылдан астам уақыт өткен соң, ITS-ке әлемнің түкпір-түкпірінен әй сайын 1000-нан астам сұрау келіп түседі. Олардың көп бөлігі – өз отбасы мүшелерінің тағдыры туралы ақпарат іздеп жүрген жас ұрпақтан. 2015 жылы ITS 21 909 адамның тағдырына қатысты 15 500-ге жуық өтініш алды, оларды құрбан болғандардың, отбасы мүшелерінің немесе зерттеушілердің өзі жіберген. 2000-2007 жылдар аралығында "Естелік, жауапкершілік және болашақ" қоры арқылы Шығыс Еуропалық мәжбүрлі жұмысшыларға өтемақы төленген кезде, іздеу қызметіне шамамен 950 000 сұрау жіберілді. Сұраулардың осы көптігі ITS-тің мүмкіндігінен асып түсуіне әкелді. Осының салдарынан, институттың беделіне уақытша елеулі зиян келтіретін үлкен қалыптасу пайда болды. Әсіресе, қормен тікелей байланысы жоқ сұраулар қарастырылмады.
More than 70 years after the end of World War II, the ITS receives more than 1,000 inquiries every month from all around the world. Most of them now come from younger generations who are seeking information about the fate of their family members. In 2015, the ITS received around 15,500 requests regarding the fate of 21,909 persons from survivors, family members or researchers. During the compensation phase of Eastern European forced labourers through the "Remembrance, Responsibility and Future" Foundation between 2000 and 2007, around 950,000 enquiries were sent to the Tracing Service. As a result of this flood of enquiries, the ITS was tremendously over extended. Consequently, this created a gigantic backlog, which temporarily did considerable damage to the standing of the institution. Especially enquiries, which had no direct bearing on the foundation, remained unprocessed.
Сақтандыру
ITS-тің жалпы қоры нацистік дәуірдегі және соғыстан кейінгі кезеңдегі 26 000 линейлік метрді құрайтын түпнұсқа құжаттар, 232 710 метр микрофильм және 106 870-нен астам микрофиштен тұрады. Құжаттарды іздеуді жеңілдету және тарихи жазбаларды сақтау мақсатында оларды цифрлық форматқа көшіру жұмыстары жүргізілуде. 2015 жылдан бері цифрланған материалдар архивтің Digital Collection Online платформасында кезең-кезеңімен жарияланып келеді. Қор үш негізгі салаға бөлінеді: тұтқындалу, мәжбүрлі еңбек және көшірілген адамдар. Құжаттардың әртүрлілігі зор. Оларға тізімдік материалдар мен жеке құжаттар кіреді, мысалы, тіркеу карточкалары, көлік тізімдері, қайтыс болғандар туралы жазбалар, сауалнамалар, еңбек кітапшалары, денсаулық сақтану және әлеуметтік қамсыздандыру құжаттары. Құжаттардың арасында Анна Франк және Эли Визель сияқты нацистердің қуғын-сүргініне ұшыраған белгілі құрбандардың мысалдары да бар. Бұдан өзге, іздестіру қызметінің жұмысына қатысты шағын бөлімдер де бар: әліпбилік фонетикалық орталық есімдер тізімі, балаларды іздеу архиві және хат алмасу файлдары. Орталық есімдер тізімі құжаттарға кіріс кілт рөлін атқарады. 17,5 миллионнан астам адамның тағдыры туралы 50 миллион сілтеме бар, құжаттарды сипаттау процесі бірнеше жылға созылады.
ITS's total inventory comprises 26,000 linear metres of original documents from the Nazi era and post war period, 232,710 meters of microfilm and more than 106,870 microfiches. Work is under way to digitize the files, both for purposes of easier search and for preserving the historical record. Since 2015, the digitized material is gradually being published on the archive's Digital Collection Online platform. The inventory is split up into three main areas: incarceration, forced labour and displaced persons. The variety of documents is enormous. They include list material and individual documents, such as registration cards, transport lists, records of deaths, questionnaires, labour passports, health insurance and social insurance documents. Among the documents are also examples of prominent victims of Nazi persecution like Anne Frank and Elie Wiesel. In addition to this there are smaller sections associated with the work of a tracing service: the alphabetical phonetic Central Name Index, the child search archives and the correspondence files. The Central Name Index represents the key to the documents. With 50 million references on the fate of over 17.5 million people, In view of the volume of the documents to be described, this process will take some years.
Қолжетімді көшірмелері
Халықаралық комиссия 2007 жылғы мамырдағы отырысында АҚШ Холокост мемориалдық мұражайының материалды ресми түрде ашу туралы келісімді ратификациялау процесі аяқталғанға дейін, материал цифрлық форматқа ауыстырылған сайын, белгіленген сақтау орындарына алдын ала таратуға рұқсат беру туралы ұсынысын мақұлдады. 2007 жылдың тамызында USHMM жазбалардың бірінші бөлігін алды, ал 2007 жылдың қарашасында Орталық есімдер тізілімі алынды. Материалдар цифрлық форматқа ауыстырыла беретін болады, және олар да қабылданады. Архивтің бір көшірмесін алу үшін 11 елдің әрқайсысына бір мекеме тағайындалды. Төменде көрсетілген орындар тиісті елдермен анықталды.
The International Commission at its May 2007 meeting approved the US Holocaust Memorial Museum's proposal to permit advance distribution of the material, as it is digitized, to the designated repository institutions prior to the completion of the agreement ratification process officially opening the material. In August 2007, the USHMM received the first installment of records and in November 2007, received the Central Name Index. Materials will continue to be received as they are digitized. One institution is designated for each of the 11 countries to receive a copy of the archive. The following locations have been designated by their respective countries.
Басқа да арнайы мұрағаттар
Жауынгерлік тұтқындардың тағдыры туралы мұрағаттар Женевадағы Халықаралық Қызыл Крест Комитетінің (ICRC) Орталық Іздеу Агенттігінде сақталады. Сұраулар бойынша көмек көрсетіледі. Басқа мұрағаттар қашу мен қуғын-сүргін кезінде жоғалған немістер және жоғалған неміс Вермахтының әскерлері туралы мәліметтерді қамтиды. Неміс Қызыл Кресті нацистік режимнің қудалауына ұшырағандарды қоспағанда, жоғалған неміс азаматтарын іздейді. Kirchlicher Suchdienst Германияның бұрынғы шығыс аймақтарының халқы туралы ақпаратқа ие. Deutsche Dienststelle (WASt) әрекет барысында қаза тапқан Вермахт әскерлерінің мұрағаттарын сақтайды. Германияның соғыс қабірлері жөніндегі комиссиясы соғыс қабірлерінің онлайн тізімін ұсынады.
Archives on the fate of prisoners of war exist in Geneva at the ICRC, Central Tracing Agency. Inquiries are dealt with. Other archives deal with missing Germans on occasion of flight and expulsion and with missing German Wehrmacht soldiers. German Red Cross searches for German missing persons except those who were prosecuted by Nazi regime. Kirchlicher Suchdienst has knowledge on population of former eastern regions of Germany. Deutsche Dienststelle (WASt) has the archives of Wehrmacht soldiers killed in action. German War Graves Commission has an online inventory of war graves.
Дау
2008 жылға дейін ITS өзінің мұрағаттарын көпшілікке ашудан бас тартқаны үшін сыналып келді. Германия үкіметінің қолдауымен, ITS өз позициясын негіздеу үшін неміс архивтік заңнамасына сілтеме жасады. Заңдар жеке өмірді қорғау мақсатында деректерді жариялау арасында 100 жылдық кезеңді міндеттейді. Дегенмен, сыншылар ITS-тің өзі неміс заңдарына бағынбайтынын алға тартты. Германия мен ITS-тің қарсыластары мұрағаттың жабық болуының себебі Холокост туралы ақпаратты жасыру ниетінен туындағанын айыптады. Сыншылар ITS Халықаралық комиссиясына кіретін барлық он бір үкіметтің 2000 жылғы қаңтардағы Стокгольм халықаралық форумының декларациясын қолдағанын, онда Холокост кезеңіне қатысты түрлі мұрағаттарды ашуға шақырылғанын атап өтті. Алайда, Декларация қабылданғаннан бері ITS, ХҚЖК және түрлі еврей және Холокосттан аман қалғандардың қолдау топтары арасындағы көптеген келіссөздерге қарамастан, ITS қызметінде елеулі өзгерістер болған жоқ. 2006 жылғы наурыз айында АҚШ Холокост мемориалдық мұражайы жасаған сыншыл баспасөз хабарламасында «Іс жүзінде ITS және ХҚЖК Халықаралық комиссиямен ынтымақтасудан үнемі бас тартып, мұрағатты жабық ұстап келді» делінген. 2006 жылдың басында бірнеше газеттер ITS басқару сапасы және қазіргі кездегі үлкен кешігудің себептері туралы сұрақтар көтерді. 2006 жылғы мамыр айында ITS Халықаралық комиссиясы мұрағаттар мен құжаттарды зерттеушілерге қолжетімді етуге және сұраныс бойынша ITS мұрағаттары мен құжаттарының бір данасын әрбір мүше мемлекетке беруге шешім қабылдады. Бұл жаңа ITS протоколының барлық 11 ел тарапынан ратификацияланғаннан кейін іске асты. 2007 жылғы 28 қарашада Грекия, мүше елдердің соңғысы ретінде, ратификациялық құжаттарын Германия Сыртқы істер министрлігіне тапсырғаны туралы хабарланды. Одан кейін мұрағаттағы құжаттардың көпшілікке ашық екені жарияланды.
The ITS had been criticized before 2008 for refusing to open its archives to the public. The ITS, backed by the German government, had cited German archival law to support their position. The laws mandate a 100 year gap between releasing records in order to protect privacy. However, their critics argued that the ITS as such is not subject to German law. One accusation raised against Germany and the ITS by critics was that the archive was kept closed out of a desire to repress information about the Holocaust. Critics cited the fact that all eleven governments sitting on the International Commission of the ITS endorsed the Stockholm International Forum Declaration of January 2000, which included a call for the opening of various Holocaust era archives. However, since the Declaration was made, there had been little practical change in the operations of the ITS, despite repeated negotiations between the ITS, ICRC, and various Jewish and Holocaust survivor advocacy groups. A critical press release from the United States Holocaust Memorial Museum written in March 2006 charged that "In practice, however, the ITS and the ICRC have consistently refused to cooperate with the International Commission board and have kept the archive closed." In early 2006, several newspaper articles also raised questions about the quality of the ITS' management and the underlying reasons for the existing backlog. In May 2006, the International Commission for the ITS decided to open the archives and documents for researchers use, and to transfer, upon request, one copy of the ITS archives and documents to each one of its member states. This took place once all 11 countries ratified the new ITS Protocol. On November 28, 2007, it was announced that Greece, as the last of the member countries, filed its ratification papers with the German Foreign Ministry. It was then announced that the documents in the archive were open to public access.
Салқын соғыстағы жасырын рөлі
Associated Press (AP) агенттігінің журналистері ITS файлдарына қол жеткізген кезде, Трумэн әкімшілігі жүргізген қашқындар бағдарламасына қатысты құжаттар жиынтығын тапты. AP журналистері осы файлдарды және құпиясы ашылған АҚШ құжаттарын пайдаланып, АҚШ-тың ITS-тен Шығыс Еуропадан қашқан адамдардың тексеруін қалай сұрағанын сипаттады. Орталық барлау агенттігі олардың өміржауы туралы мәліметтерді қарап, кейбіреулерін өз елдеріне қайтару арқылы АҚШ үшін тыңшылық етуге тартты. Бұл бағдарлама көп пайдалы ақпарат әкелмеді, себебі бұл жалдамалы тыңшылар өздерін көрсету үшін сенімсіз ақпарат берді, сондай-ақ 1952 жылға қарай кеңестіктер бұл әрекеттердің көбін ашып тастады. Көптеген тыңшылар жоғалып кетті, олардың қаза тапқаны болжануда.
Associated Press (AP) reporters who were given access to ITS files found a carton of documents related to an escapee program run by the Truman Administration. The AP reporters used these files and declassified US documents to describe how the United States asked the ITS to run background checks on escapees from Eastern Europe. The Central Intelligence Agency reviewed their histories and then recruited some of them to return to their countries of origin, to spy for the United States. The program did not return very much useful intelligence, because these recruits, motivated to impress their handlers, supplied information that was not reliable, and because by 1952, the Soviets had largely exposed these efforts. Many recruits disappeared, presumed dead.
Мектеп жобалары
2013-2014 жылдары студенттер тобы мектепте "DENK MAL – Erinnerung im öffentlichen Raum" жобасына қатысты. Студенттер, оның ішінде автор Тарик Або Гамра, нацистік Германияда өлтірілген және қуғынға ұшыраған еврей студенттерін еске алу үшін мектеп кіреберісіне ескерткіш тақта орнатты. 2014 жылдың 10 қарашасында естелік шара өтті. Жобаға Германия канцлері Ангела Меркель мен Германия президенті Йоахим Гаук құттықтау хаттарын жолдады. Жобаны Халықаралық іздестіру қызметі қолдады.
A group of students participated from 2013 to 2014 in the project "DENK MAL – Erinnerung im öffentlichen Raum" at the school. The students, including the author Tariq Abo Gamra, erected a plaque at the entrance of the school in remembrance of the murdered and prosecuted Jewish students in Nazi Germany. A commemoration ceremony took place on November 10, 2014. The project received letters from German Chancellor Angela Merkel and the German President Joachim Gauck congratulating them. The project was supported by the International Tracing Service.