Кіріспе

Корнелиус Иди (Cornelius Eady, 1954 жылы туған) – нәсіл және қоғам мәселелеріне негізгі назар аударатын американдық ақын. Оның өлеңдері көбінесе джаз бен блюз, отбасылық өмір, зорлық-зомбылық және нәсіл мен әлеуметтік жағдайға байланысты туындайтын қоғамдық проблемалар төңірегінде болады. Оның поэзиясы әдетте қарапайым және түсінікті тілімен жоғары бағаланады.

Өмірбаян

Корнелиус Иди Нью-Йорк штатының Рочестер қаласында дүниеге келді және жеті томдық поэзия жинағының авторы. Идидің көптеген өлеңдерінде блюз бен джаз музыкасынан алынған әуенділік сапа бар. Жақында алған наградалары: Prairie Schooner журналының Строусс сыйлығы, Lila Wallace Reader's Digest сыйлығы, сондай-ақ Рокфеллер қоры, Джон Саймон Гуггенхайм қоры және Ұлттық өнер кеңесінен жекелеген стипендиялар. Иди сонымен қатар джаз композиторы Дирдре Мюрреймен бірлесіп, музыкалық театрдың бірнеше туындысын жасады, олардың ішінде "You Don't Miss Your Water", "Running Man", "Fangs" және "Brutal Imagination" бар. Идидің туындылары "Blackbird" әдебиет және өнер онлайн журналында да жарияланған. 1996 жылы Иди және ақын Toi Derricotte бірлесіп, қара нәсілді ақындарға арналған коммерциялық емес Cave Canem Foundation ұйымын құрды. Иди Сара Лоуренс колледжінде, Нью-Йорк университетінде, The Writer's Voice бағдарламасында, Уильям мен Мэри колледжінде, Нотр-Дам университетінде және Sweet Briar колледжінде оқытумен айналысты. Бұрын Нью-Йорк штатының мемлекеттік университетінің ағылшын тілі кафедрасының доценті және Поэзия орталығының директоры, Нью-Йорк қалалық колледжіндегі тұрақты жазушы, сондай-ақ Миссури университетінің поэзия кафедрасының Миллер профессоры болды. Қазіргі уақытта ол Теннесси штатының Ноксвилл қаласында тұрады және Теннесси университетінің Ноксвилл бөлімшесіндегі үздік кафедра төрағасы қызметін атқарады. Ол романшы Сара Миклемге үйленген.

Шығармалары

1980 жылы Идидің алғашқы поэзия кітабы "Картаун" жарық көрді, одан кейін бірнеше өлең кітабы жарық көрді. Ол сондай-ақ 1985 жылы Америка ақындары академиясының Ламонт поэзия сыйлығын жеңіп алған "Соңғы би трендінің құрбандары" кітабының авторы; BOOM, BOOM, BOOM: A Chapbook (1988); Менің атымның жиналуы; Судың құндылығын сезінбеу; және музыкалық автоматтың өмірбаяны (Карнеги Меллон, 1997). Идидің соңғы өлеңдер жинағы "Брутальді қиял" 2001 жылғы Ұлттық кітап сыйлығының финалисі болды. Оның ең танымал туындыларының бірі – Идидің "Брутальді қиял" (2001) кітабында екі өлең циклі бар, олардың әрқайсысы бір тақырыпты зерттейді: ақ американдық қоғамдағы қара нәсілді адам. Кітаптың атауын алған бірінші циклді негізінен "Сьюзан Смит екі баласын ұрлағаны үшін кінәлаған ойдағы қара адам" баяндайды, бірақ шындығында ол өз балаларын отбасылық машинаның артқы орындығына байлап, машинаны Джон Д. Лонг көліне итеріп жіберіп, оларды суға батып кетуіне рұқсат берді. Билік органдары – ФБР және шериф оның жасырын әрекетін анықтауға тоғыз күн жұмсады, сондықтан бұл тоғыз күн бойы ол адам тірі және біздің арамызда жүрді, ал егер ол сөйлей алса не болар еді? Егер ол сөйлей алатын болса, ол бізге не айтар еді?" деген сұрақ туындайды. Екінші цикл, "Жүгіруші адам", афроамерикалық отбасы және түр-түс пен әлеуметтік жіктелудің тудырған кедергілеріне назар аударады. Басты кейіпкер осы кедергілерге соқтығысқан әрбір афроамерикалық еркек бейнесін көрсетеді.