"Мың тұмар" – Ясунари Кавабатаның 1949-51 жылдардағы романы. Жапон әдебиеті, махаббат, өткен қарым-қатынастар, дәстүрлер тақырыбында. Кітап туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1949–1951 жылдары Ясунари Кавабатаның романы «Мың тұзбұлт» (千羽鶴) – Жапон жазушысы Ясунари Кавабатаның 1949 және 1951 жылдар аралығында бөлім-бөлім жарияланған, ал 1952 жылы кітап түрінде жарық көрген романы.
1949–1951 novel by Yasunari Kawabata
Thousand Cranes (千羽鶴) is a novel by Japanese author Yasunari Kawabata which first appeared in serialised form between 1949 and 1951 and was published as a book in 1952.
Сюжет
Роман бес тараудан тұрады: "Мың журавль", "Кешкі күндегі тоғай", "Шино суреті", "Анасының ерінгіші" және "Қос жұлдыз". 28 жастағы Токио кеңсе қызметкері Кикудзи, қайтыс болған әкесімен қысқа ғасырлық қарым-қатынасы болған Чикако Куримото ханымның шай рәсімі сабағына қатысады. Ол бала кезінде көрген оның кеудесіндегі үлкен айнекшені әлі де жақсы есінде сақтайды. Кикуджи Куримото ханымның шәкірттерінің бірі Юкико Инамураның сұлулығына тәнті болады, ол роман атауындағы мың журавльдің суреті салынған фурошикиді алып жүреді. Шай рәсімі сабағына 45 жастағы жесір Ота ханым, әкесінің көп жылдық сүйіктісі, және оның қызы Фумико да қатысады. Куримото ханым Ота ханымды сынап, сонымен бірге Кикуджидің Инамураға деген қызығушылығын оятуға тырысады. Кикуджи мен Ота ханым құмар түн өткізеді, және Кикуджи Ота ханымның өзінде әкесін көретінін ойлайды. Ол оған көп уақыттан кейін қайта келгенде, Фумико онымен кездесуіне тыйым салғанын біледі. Ұятқа қарамастан, ол Кикуджимен тағы да бірге жатады. Сол түні Фумико оған анасының өзін-өзі өлтіргенін айту үшін қоңырау шалады. Ол Фумиконың атын сақтап қалу үшін анасының өзін-өзі өлтіргенін жасыруға көмектесуге келіседі. Куримото ханым бірнеше рет Кикуджидің үйіне келіп, Ота ханымды жамандап, сонымен бірге оған Инамураны еске салады. Кикуджи оның тікелей араласуына ашуланып, ол жас әйелге қызығушылық танытпайтынын жауап береді. Фумико оған анасының шино ыдысын, кейіннен анасының ерінгішінің іздері бар екендігі айтылатын шино шай ыдысын сыйлайды. Кикуджи Фумикоға қызығушылық танытады, ол өзінен анасын көретінін ойлайды. Кикуджи Нодзири көлінен оралғанда, Куримото ханым оған Инамура мен Фумиконың екеуі де басқа еркекке үйленгенін хабарлайды. Ол оның әңгімесі өтірік екенін біледі, өйткені Фумико оған жұмысқа орналасып, одан алысрақ пәтерге көшетінін хабарлайды. Фумико кешке қарай оның үйіне келіп, анасының шай ыдысының құны аз екенін және оны жою керектігін айтады. Кикуджи әкесінің шай ыдысын Ота ханымның ыдысының қасына қояды, екеуі де бұл ыдыстарды әкесі мен оның анасы қарым-қатынастарында қолданғанын біледі. Фумико соңында анасының ыдысын тас табаққа ұрып сыңдырады. Кейін Кикуджи мен Фумико түнді бірге өткізеді. Келесі күні Кикуджи Фумиконың жұмысына қоңырау шалып, ол әлі келмегенін біледі. Ол оны жаңа пәтерінде көруге барады, онда ол доспен демалуға кеткенін естіп біледі. Кикуджи Фумиконың анасы сияқты өзін-өзі өлтіргенін болжайды.
The novel consists of five chapters, titled "Thousand Cranes", "The Grove in the Evening Sun", "Figured Shino", "Her Mother's Lipstick" and "Double Star". 28 year old Tokyo office worker Kikuji attends the tea ceremony lesson of Miss Chikako Kurimoto, with whom his deceased father once had a short lived affair. He still vividly remembers a large naevus on her chest, which he once saw as a child. Kikuji is impressed by the beauty of one of Miss Kurimoto's pupils, Yukiko Inamura, who carries a furoshiki which bears a pattern of the thousand cranes of the novel's title. The tea ceremony lesson is also attended by Mrs. Ota, a 45 year old widow and long time mistress of his father, and her daughter Fumiko. Miss Kurimoto speaks disparagingly of Mrs. Ota, while at the same trying to awaken Kikuji's interest in Miss Inamura. Kikuji and Mrs. Ota spend a passionate night together, and Kikuji wonders if Mrs. Ota sees his father in him. When she visits him again after a long pause, he learns that her daughter Fumiko tried to keep her from meeting him. Despite her deep sense of shame, she sleeps with Kikuji again. Late that night, Fumiko rings him to tell him that her mother committed suicide. He agrees to help Fumiko with covering up her mother's suicide to maintain her reputation. Miss Kurimoto repeatedly shows up in Kikuji's house, speaking badly of Mrs. Ota while at the same time reminding him of Miss Inamura. Kikuji, annoyed by her intrusiveness, replies that he is not interested in the young woman. Fumiko bequests him a shino ware jar of her mother, and later a shino tea bowl, which allegedly bears an unremovable trace of her mother's lipstick. Kikuji develops an interest in Fumiko, asking himself if he sees her mother in her. When Kikuji returns from a trip to Lake Nojiri, Miss Kurimoto brings him the news that both Miss Inamura and Fumiko have married another man in his absence. He learns that her story was a lie when Fumiko rings him to inform him that she will start a job and move into a flat farther away from him. Fumiko visits him later that evening and insists that her mother's tea bowl is of little value and should be destroyed. Kikuji places his father's tea bowl next to Mrs. Ota's, and they both are aware that these were the bowls his father and her mother drank from while they had their affair. Fumiko eventually shatters her mother's bowl on a stone plate. Later, Kikuji and Fumiko spend the night together. The next day, Kikuji tries to ring Fumiko at her work, but she hasn't shown up. He goes to see her at her new flat, where he is told that she announced to go on a holiday with a friend. Kikuji speculates if Fumiko committed suicide like her mother.
Тақырыптар
2015 жылы The Japan Times газетінде жарияланған шолуында Стивен Мэнсфилд романның "әдемі тілі, құштарлыққа ұрындыратын сексуалдық және дәуірге деген жек көрушілік" сипаттамаларын, сондай-ақ "құмарлықсыздық пен жалғандық" бейнелерінің сұлулықпен қайта-қайта қатар қойылуын атап өтті. Оны "өнердің, әдебиеттің, тіпті шай ішу рәсімінің идеалды әлемді құрудағы сәтсіздігінен туған жалғыздық пен бағдарсыздыққа толы туынды" деп сипаттады. Бойд Тонкин The Independent газетінде "лирикалық және сырттай қарапайым сыртқы жамылғысының" артында "хаотикалық құштарлықтар" қызмет ететінін, ал шай ішу рәсімінің ғұрыптары мен ыдыстары кейіпкерлердің "күнәсін, қайғысын және сағынышын" символдық түрде бейнелейтінін анықтады. Дэвид Поллак "Мың журавль" ромалын талдағанда Кавабата мен француз жазушысы Маргарита Дюрас арасындағы параллельдіктерді анықтады, олардың екеуінде де "тағдырмен байланысты жазмыш, арман тәрізді және толыққанды емес шындық, сондай-ақ өмірдің ең маңызды мағынасын қабылдайтын белгілі бір тағдырға лирикалық мойынұсыну" сезімі ортақ екенін айтты. Куримото ханымның кейіпін талқылағанда, ол оның қолындағы шай ішу рәсімінің "бұзылған және ойсыраған" және "қуат пен кек алу рәсіміне" айналғанын көрсетеді. Поллак үшін Куримото ханымның теріс бейнесі Кавабатаның және көптеген жапон жазушыларының "еркектік" мүдделеріне ие әйел және оларды іске асыруға дайындығы мен қабілеті бар" идеясына деген қарсылығының белгісі болып табылады. Кавабата өзінің романын "шай ішу рәсімінің формалды және рухани сұлулығын бейнелеу" деп қарастыруға келіспеді, оны "жағымсыз туынды, шай ішу рәсімінің құлдырауына күмән мен ескерту" деп түсіндірді.
In his 2015 review for The Japan Times, Stephen Mansfield pointed out the novel's "beautiful language, obsessive sexuality and contempt for the era", and the repeated juxtaposition of the "ugly and venal" with images of beauty, calling it "a work suffused with loneliness and disorientation at the failure of art, literature and even the tea ceremony to create a more ideal world". Boyd Tonkin in The Independent found "chaotic passions" at work behind "a lyrical and understated surface", with the rituals and vessels of the tea ceremony symbolically enacting "the guilt, grief and longing" of the protagonists. In his analysis of Thousand Cranes, David Pollack drew parallels between Kawabata and French writer Marguerite Duras, finding "a similar sense of fated destinies, of dreamlike and inchoate realities, of lyrical resignation to some steadily encroaching fate in terms of which [ ] life seems to take on its most important meaning". Commenting on the character of Miss Kurimoto, he sees the tea ceremony in her hands having become "perverted and grotesque" and "a ritual of power and revenge". For Pollack, the thoroughly negative portrayal of Miss Kurimoto is a sign of Kawabata's, and most male Japanese writers', antagonism to the idea of "a woman with 'masculine' interests and the willingness and ability to act on them". Kawabata himself rejected the idea to see his novel as "an evocation of the formal and spiritual beauty of the tea ceremony", explaining, it was "a negative work, and expression of doubt about and warning against the vulgarity into which the tea ceremony has fallen".
Марапаттар
Мың кран – Ясунари Кавабатаға әдебиет бойынша Нобель сыйлығын беруде Нобель комитеті атаған үш романның бірі, ал қалған екеуі – «Қарлы ел» және «Ескі астана». Бұл роман ЮНЕСКО-ның өкілдік туындылар жинағына аударылып қосылды.
Thousand Cranes is one of three novels cited by the Nobel Committee in awarding Yasunari Kawabata the Nobel Prize for Literature, the other two being Snow Country and The Old Capital. The novel was selected for translation and inclusion in the UNESCO Collection of Representative Works.
Бейімделулер
"Мың тұзбұрқақ" романы 1953 жылы Козабуро Йошимура, ал 1969 жылы Ясузо Масумураның толық метражды фильмдеріне бейімделді.
Thousand Cranes was adapted into a feature film in 1953 by Kōzaburō Yoshimura and in 1969 by Yasuzo Masumura.