Кіріспе

Канадалық-американдық дін сауықтырушы және миссионер (1870–1935)

Джон Грэм Лейк (18 наурыз 1870 жыл – 16 қыркүйек 1935 жыл) – 20 ғасырдың басында басталған Пятидесятничество қозғалысының канадалық-американдық көшбасшысы. Ол дін сауықтырушы, миссионер ретінде белгілі және Томас Хезмалхалхпен бірге Оңтүстік Африканың Апостольдық Дін Миссиясын құрған. 1908–1919 жылдардағы Африкадағы миссионерлік қызметі арқылы Лейк Оңтүстік Африкада Пятидесятничествоның таралуына шешуші рөл атқарды, бұл 20 ғасырдағы Оңтүстік Африкадағы ең табысты діни қозғалыс болды. Африкадағы миссионерлік жұмысын аяқтағаннан кейін Лейк 10 жыл бойы, негізінен АҚШ-тың батыс жағалауында «сауықтыру бөлмелерін» және сауықтыру науқандарын ұйымдастырып, шіркеулер құрды. Лейк Джон Александр Доуидің және Чарльз Пархэмнің сауықтыру қызметіне ықпал етті. Ол 16 бауырдан тұратын үлкен отбасында дүниеге келген (соның сегізін жас кезінде қайтыс болған). Мичиганға көшіп кетер алдында Сент-Мэри орта мектебін бітірді және жиырма бір жасында методист пасторы болып тағайындалғанын мәлімдеді. Сондықтан Лейк теологиялық білімі болмаған болуы мүмкін. 1890 жылы Лейк Чикагоның Харви қаласына көшіп барды, онда 1896 жылы туған қаласына оралғанға дейін шатыр төлеуші және құрылысшы болып жұмыс істеді. Лейктің айтуынша, ол жақсы кәсіпкер болып, екі газетті шығарды: Харви, Иллинойс штатындағы «Харви Citizen» және Саулт-Сте. Мари, Мичиган штатындағы «Soo Times». «Soo Times» газетін Джордж А. Феррис бастап, Феррис & Скотт баспасы меншігінде болды. Мортон одан әрі Лейк өзінің бизнес мансабын асыра көрсеткенін айтады және «нақты дәлелдер» Лейк кішкентай мердігер, шатыр төлеуші және «үй сатушы» ретінде жұмыс істегенін көрсетеді. 1900 жылғы халық санағында Лейктің кәсібі «ағаш шебер» деп көрсетілген. Лейк 1905 жылдары жаңа жұмыс тапты. Кейіннен ол өзінің замандас әйгілі тұлғаларымен, соның ішінде теміржол магнаты Джеймс Джером Хилл, Сесил Родс, Махатма Ганди, Артур Конан Дойл және басқалармен байланыста болғанын мәлімдеді. Ол уағыз айтуын бастаған кезде жылына 50 000 долларлық жалақыдан (2007 жылғы АҚШ долларымен шамамен 1,25 миллион доллар) және Чикаго тауар биржасындағы орынынан бас тартқанын мәлімдеді. Лейктің өмірбаянын жазған Бурпо Лейктің осы бай қаржыгерлер мен өнеркәсіпшілермен байланысы туралы Лейктің өзінен басқа ешқандай дәлел жоқ екенін хабарлады. Мортонның сөзіне қарағанда, қазіргі заманғы құжаттар Лейк Чикагода танымал болған кезде Сион қаласынан ешқашан шықпағанын көрсетеді; оның орнына ол жақын маңдағы Уокеган қаласында «қарапайым, шағын қалалық сақтандыру сатушысы» ретінде жұмыс істеді. Лейк 1907 жылға дейін қазіргі заманғы газеттерде пайда болмады, онда ол тілдерде сөйлеу тәжірибесі туралы айтқан. Пархамиттер ұйымсыздыққа ұшырады. Көптеген адамдардың жын-шайтанға билік бағынды деп сенгендіктен, қатыгездікпен жүргізілген бірнеше жын-шайтанды қуу оқиғалары болды, соның салдарынан кем дегенде екі адам қайтыс болды. Қамауға алулар мен халықтың наразылығына тап болған Пархамиттер Иллинойстан жаппай қашуға мәжбүр болды. Лейк пен Хезмалхалх Индианаполиске кетті. Олар сол жерге жеткен соң Оңтүстік Африкаға Пятидесятничество миссиясын қаржыландыру үшін 2000 доллар жинады.

Африкадағы миссионерлік қызмет

Томас Хезмалхалхпен бірге Лейк 1908 жылы Оңтүстік Африканың Апостольдық Иман Миссиясын (АФМ) құрды және 1908 жылдан 1913 жылға дейін миссионерлік жұмыс жүргізді. Лейк пен Хезмалхалх Оңтүстік Африкаға келген алғашқы Пентикостшыл миссионерлер болғандықтан, олар тіл білуді (тілдерде сөйлеуді) таныстырды. Олардың шіркеуіне қосылған көптеген адамдар бұрын Доуи ұйымымен байланысты болған және сеніммен емделуге сенген сионистер болған. Мортон былай деп жазады: "АФМ-нің ақ мүшелерінің сегрегациялық ұмтылыстарының салдарынан, оның африкалық мүшелерінің көп бөлігі ажырасып, көптеген түрлі сионисттік христиан секталарын құрды." Лейктің Оңтүстік Африкаға келгеннен кейін алты ай өткен соң, оның бірінші әйелі Дженни 1908 жылдың 22 желтоқсанында қайтыс болды.

Кейінгі өмірі мен діни қызметі

1913 жылы 1 ақпанда Америкаға оралып, 1913 жылы қыркүйекте Флоренс Свицерге үйленді. Лейк екінші неке туралы былай деді: "Бүгінгі күні адамдар өмірінде бір рет бақытты үйленеді деп есептейді. Ал мен екі рет бақытты үйлендім, осыған өте ризамын". Осы некеден бес бала дүниеге келді. Бір жыл көшпенді уағыздықтан кейін Лейк 1914 жылдың шілдесіне қарай Споканға (Вашингтон штаты) көшіп, "Ақиқат шіркеуінде" қызмет етуді бастады. Ол "Жаратушының құдіретті емдеу институты" деген ұйым құрып, "Лейктің құдіретті емдеу бөлмелері" деп аталатын орындар ашты. Лейк 1915 жылдан 1920 жылдың мамырына дейін "емдеу бөлмелерін" басқарды, содан кейін Портлендке (Орегон штаты) көшіп, сол сияқты қызметті тағы бес жыл жалғастырды. Ол Калифорния жағалауы бойында шіркеулер мен "емдеу бөлмелерін" ашып, 1927 жылы Хьюстонға (Техас штаты) дейін жетті, ал 1931 жылы Споканға қайтып оралды. Споканға оралғаннан кейін ол ескі шіркеу сатып алып, соңғы шіркеуі мен емдеу бөлмесін ашты. 1935 жылы 16 қыркүйекте 65 жасында дүние салды.