Кіріспе

1964 жылы П. Г. Вудхаус жазған роман

"Қалқып қалған активтер" – П. Г. Вудхаус романы, алғаш рет 1964 жылдың 14 шілдесінде АҚШ-та, Нью-Йорктегі Simon & Schuster, Inc. баспасында "Биффеннің миллиондары" деген атпен, ал Ұлыбританияда 1964 жылдың 14 тамызында Герберт Дженкинс, Лондон баспасында жарық көрді. Баспа саласында өтетін "Қалқып қалған активтер" – ағылшын редакторы Джерри Шусмит пен американдық журналист Кей Кристофердің арасындағы романтикалық комедия. Джерри досы, Кейдің бейжауап ағасы Биффтің бастырғандықтарынан сақтауға тырысады. Романның тұрақты кейіпкерлері – баспа магнаты Лорд Тилбери және оның хитропаз адал қызметшісі Перси Пилбим. Екінші дәрежелі кейіпкерлердің қатарында Монти Бодкиннің екі романында, сондай-ақ "Анонимді бакалаврлер" және "Банктегі ақша, жатын бөлмедегі мұз" романдарынан таныс болатын заңгер Джон Шусмит бар. Тилберидің қызы Линда Рим "Бір нәрсе күдікті" тобының Леонард Гишпен жұмыс істейді.

Сюжет

Париждегі демалыс күнінің соңғы күні Society Spice басылымының редакторы Джеральд "Джерри" Шусмит кілттері бар әмиянін жоғалтады. Оны тым бюрократиялық полиция сержантына әкеледі, ол оны үш күнге дейін қайтарып бермейді. Американдық журналист Кэтрин "Кей" Кристофер Генри Блейк Сомерсеттің пәтерінде ұйықтауын ұсынады, бірақ Генри суық және оңаша. Генри Кейдің күйеу жігіті екені белгілі болды. Джерри Кейге онымен үйленгісі келетінін айтады, бірақ ол Генримен қалады. Кейдің ағасы және Джерридің досы Эдмунд Биффен "Бифф" Кристофер мас болған кезде ішіп-жеп, ұрысқа түседі. Ол полиция қызметкеріне соққы берген соң Парижден Лондонға қашып кетті. Баррибольт қонақ үйінде Бифке официант Уильям "Уилли" Пилбэм қызмет көрсетеді, оның ұлы Перси жеке детективтік агенттік жүргізеді, ал оның немересі Гвендолин Гиббс Джерридің қожайын лорд Тилберидің хатшысы. Биф өзінің құдасы Эдмунд Бифен Пайкеден миллиондаған ақша мұра еткенін біледі, бірақ алдағы хатта түсіндірілетін шарттармен. Осы арада Бифтің қаражаты аз болып, ол Джерридің Халси Корттағы қарапайым пәтеріне көшіп келеді. Бір кезде Тилберидің немересі Линда Римге арлы болған Бифф оны қайтарып алуға үміттеніп отыр. Тилбери қайтыс болған Пайктің ағасы еді, Бифтің мұрасын алғысы келеді. Тилбери Гвендолинді де жақсы көреді. Биф Гвендолиннің сұлулығына таңғалады және Гвендолин мен Персимен бірге кешкі асқа барады. Биф мас болып, қызыл шашы бар полиция қызметкеріне ұрып-соғуды жоспарлайды, сондықтан Джерри Бифті өз бөлмесіне қамап қояды. Келесі күні Бифф ризашылық білдіреді; ол ақшасының ысырапшылдыққа арналған тресті құрайтынын және отызға толғанға дейін оған берілмейтінін біледі, егер ол сол кезге дейін тұтқындалса, ештеңе алмайды. Бифтің отызыншы туған күні бір аптадан кейін. Джерри ушак газетінің редакторы болуды жек көреді, сондықтан Биф бай болғанда, ол интеллектуалды "Thursday Review" газетін сатып алып, Джерриді редактор етеді. Тилбери Джерриді жұмыстан шығарады. Джерри портфелін алу үшін қысқа уақытқа Парижге оралады және Кейден Биффке қарауды сұрайды. Биф Линдамен татуласып, онымен қарым-қатынасын қалпына келтіргісі келеді. Тилбери Персиді Бифті тұтқындауға жалдаған. Биф Гвендолинге сыпайылық үшін түскі ас береді. Перси Биффті Джо Мерфи есімді орыс тыңшысымен ішуге жалдамақшы (ол шын мәнінде тек еркін журналист және көп ішетін адам). Биф бұдан бас тартады, бірақ Линда оны Гвендолинмен көргеннен кейін олардың келісімін аяқтаған кезде ойынан айнып қалады (бірақ Перси кейін Бифке төлеуден бас тартады). Перси Гвендолинге Биф бай болмайтынын ескерту үшін бәрін айтады. Кей Лондонға келеді, ол Джерримен Бифтің мас күйінде және көзін сылап пәтерге оралғандығын көреді. Джерри Бифтің шымылдықтарын ұрлап, оны сыртқа шықпауға және барлық қосалқы шымылдықтарын оның ағасы Джон Шоусмитпен қалдыруға шешім қабылдайды. Генри Кейдің Джерриді жақсы көретінін сезінеді. Тилбери таңертең Джерридің пәтеріне барып, Бифке, яғни ұйқы киімінде жүрген Бифке, ақшаны тең бөліп алуын айтады, әйтпесе ол сотта марқұм Пайктің ақыл-ой жағынан өсиет жазуға қабілетсіз екенін айтады. Тилбери кетеді, ал Джерри Бифке келіспеуді кеңес береді. Джерри Бифтің шымдарының жоғалғанын білгеннен кейін кетеді. Тилбери қайтып келеді, ал Бифф Линданы көруге асығады, оған шалбарларын беруге қорқытады. Тилбери Персиге шалдырады, бірақ Перси оны дұрыс түсінбейді және Гвендолиннің иті Тоузерді алып келеді. Тилбери Персиге бір жұп шалбар алу үшін үйінің кілтін береді, бірақ Перси Тилберидің қорлауынан ренжіді және оның орнына өзінің шалбарларын Тилбериге жоғары бағаға сатады. Тилбери жуырда чекті тоқтатады. Тилбери газеттерінде жарнама үшін көп ақша төлейтін Айвор Льюэллинмен түскі асын ұмытып кеткенін түсінген Тилбери Гвендолинге телефон шалады. Ол Льюэллиндiң Талбери ауруынан үйде екенiн айтты және Льюэллин келiп қалмақшы болғандықтан, Тилбери үйге тез оралуын ұсынды. Тилбери оған алғыс білдіріп, өзінің заңгерін, Сирил Бантингті, үй басқарушы ретінде таныстырады, өйткені қызметкерлер Тилберидің ашуынан бас тартты. Генри Джерриді іздеді, ал Перси оған шалбарларын беру үшін қорқытады. Джерри мен Кей пәтерге жақындап келеді, ал Генри жатын бөлмеде жасырынады. Ол Кейдің Джерриге деген махаббатын мойындағанын естіп алады. Кей кеткеннен кейін Персидің жұмысшысы Генриге бір жұп шалбар әкеледі, ол оны салқын күйде киіп, кетеді. Линда Бифке үйленді. Биф оның қара көзін қалай алғандығын есіне түсірмеді...

Жариялану тарихы

Бұл әңгіме 1964 жылдың ақпан және наурыз айларында "Плейбой" журналында "Биффеннің миллиондары" деген атпен екі бөлімге бөлініп жарияланды. Суреттерін Билл Шарматц салған. Бұл серия кітаптағы нұсқасынан қысқартылған. АҚШ-тың бірінші басылымының қорғағыш қаптамасын Джон Алкорн суреттеген. Ұлыбританиядағы бірінші басылымның қорғағыш қаптамасын Пэйн суреттеген.