Жаңа техниканы сынақтан өту кезеңі

Кіріспе

Іске қосылмас бұрынғы сынақ – кеме, ұшақ немесе басқа да техника мен оның экипажының сынақтан өту кезеңі. Статистикалық мәліметтерге сәйкес, компоненттердің белгілі бір бөлігі пайдаланудың салыстырмалы түрде қысқа мерзімінен кейін істен шығады, ал осы кезеңнен өткендері әлдеқайда ұзақ және, ең бастысы, болжамды қызмет ету мерзіміне ие болады деп күтілуі мүмкін. Мысалы, егер болт өндіріс кезінде жасырын ақауы бар болса, ол сол типтегі басқа болттарға қарағанда сенімді болмайды.

Жарыс машиналары

Жарыс машиналарын көпшілігі жарысқа қатысу алдында "тексеру жүргізу" (shakedown) сынағынан өтуі керек. Мысалы, 2006 жылдың 3 мамырында Лука Бадоер Фераридің барлық үш Формула 1 машинасымен Фиорано трассасында Нюрбургрингтегі Еуропа Гран-приіне дайындық жүргізді. Бадоер сол кезде Ferrari F1 командасының сынақ пилоты болған, ал негізгі пилоттар Майкл Шумахер мен Фелипе Масса болды.

Ұшақ

Ұшақтарды сынау авиациялық жүйелерді, ұшуды басқаруды, барлық жүйелерді және жалпы ұшақ конструкциясының қауіпсіздігін тексереді. Ұшақтарда сынаудың екі түрі бар: ұшу сынақтары арқылы жобаның тұтас конструкциясын сынау және жеке ұшақтарды сынау. Ұшақ жобасын сынау – прототиптердің сынақ ұшуларын қамтиды, бұл процесс алғашқы ұшудан бірнеше ай немесе жыл бұрын симуляторлардағы ұшулармен және аппараттық сынақтармен басталады. Бұл процеске көбінесе «темір құс» сынақ стенді кіреді, онда барлық ұшуды басқару жүйелері инженерлік зертханада біріктіріледі, ал физикалық конструкцияның сынақ үлгілері ұшақ пайдалану кезінде кездесуі мүмкін болжамнан асып түсетін кернеу мен шаршауға ұшыратылады (кейде, бірақ міндетті емес, бір немесе бірнеше үлгілерді толық жоюға дейін сынап көреді). Ұшақ жүйелері прототиптерде кезең-кезеңімен іске қосылады: алдымен сыртқы қуаттан, содан кейін, қозғалтқыштар орнатылғаннан кейін ішкі қуаттан, такси жүргізу сынақтарынан және ақырында алғашқы ұшуға дейін. Ұшу сынақтары консервативті түрде жүргізіледі, әрбір сынақ шарты келесіге өтуден бұрын қауіпсіз орындалатынына көз жеткізіледі. Ұшу сынақтарының мақсаттарын қолдау үшін прототиптік ұшақтар көбінесе көптеген құралдармен жабдықталады, олар тікелей талдау үшін (ірі ұшақтарда, мысалы, лайнерлерде, борттағы арнайы ұшу сынақ инженерлік станцияларында) және ұшудан кейінгі талдау үшін көп көлемде деректерді жинауға мүмкіндік береді. Сынаудың басты мақсаты – ұшақтың ұшу диапазонының барлық шегінде қауіпсіз жұмыс істей алатынын және тиісті азаматтық авиация органдарының барлық талаптары орындалғанын көрсету, соның нәтижесінде жобаға ұшуға жарамдылық туралы сертификат алуға мүмкіндік беру. Өндірістік ұшақтарды сынау – прототиптерді сынаудың жеңілдетілген нұсқасы. Жобаның қауіпсіз екені дәлелденді, енді мақсат – жеке ұшақтың компоненттері дұрыс жұмыс істейтінін көрсету. Қазіргі сынауға жалпы қуатты қосу сынақтары, содан кейін ұшақ құрастырушылардың қызметкерлері жүргізетін бір немесе бірнеше жеткізілім алдындағы сынақ ұшулары кіреді, және әдетте сатып алушының ұшу экипажы мен инженерлік қызметкерлерін қатыстыратын соңғы қабылдау сынағымен аяқталады.

Aircraft shakedowns check avionics, flight controls, all systems, and the general airframe's airworthiness. In aircraft there are two forms of shakedown testing: shakedown testing of the design as a whole with flight tests, and shakedown testing of individual aircraft. Shakedown testing of an aircraft design involves test flights of the prototypes, a process that actually starts months or years before first flight with simulator flights and hardware testing. This process often incorporates an iron bird test rig in which all the flight control systems are brought together in an engineering lab, while test articles of the physical structure will be subjected to stress and fatigue loads beyond anything the aircraft is likely to encounter in service (sometimes, although not necessarily, testing one or more articles to destruction). The aircraft systems are gradually commissioned on board the prototypes; first on external power, then, once engines are fitted, on internal power, progressing to taxi trials and eventually first flight. Flight testing proceeds conservatively, demonstrating that each test condition can be safely achieved before proceeding to the next. Prototype aircraft are generally heavily instrumented in order to support these flight test objectives by capturing large amounts of data for both live analysis (which on larger aircraft such as airliners may happen at dedicated flight test engineer stations on board) and for analysis post flight. The ultimate aim of testing is to demonstrate the aircraft can operate safely throughout its flight envelope and that all regulatory requirements of the relevant civil aviation authorities have been met, allowing the design to receive its Certificate of Airworthiness. Shakedown testing of production aircraft is a simplified version of prototype testing. The design has been demonstrated to be safe and the objective is to now demonstrate that the components on an individual aircraft operate appropriately. Shakedown now comprises the general power on trials, followed by one or more pre delivery test flights carried out by the aircraft builder's personnel, and generally culminating in a final acceptance test also involving the purchaser's own flight crew and engineering personnel.

Кеме

Кемеге сынақ жүргізу әдетте теңіз сынағы деп аталады. Алғашқы саяхат сәтті сынақтан өткен соң жүзеге асырылады. Дегенмен, әскери кемелер үшін сынақ кезеңі, жаңа экипаж кемемен танысып, біртұтас күш ретінде жұмыс істеуге бейімделгеннен кейін жалғасады, осылайша кеменің толыққанды әрекет етуге дайын екені анықталғанша олардың шеберлігін арттырады.

Жаяу жүру

Шекдаун – бұл Аппалачиан жолы, Тынық мұхиты жолағы немесе Континенттік бөлініс жолы сияқты ұзақ саяхатқа дайындалу үшін рюкзакпен саяхаттаушының таңдалған жабдықтарын қысқа рюкзакпен саяхаттауға алып, олардың жолға қолдануға жарамдылығын сынап көруі. Бұған байланысты термин – "жабдық тексеру" – тәжірибелі саяхатшы жаңадан бастаған саяхатшының жабдықтарына өзгерістер ұсынады, көбінесе нені алып кетпеу керектігін айтады.