Кіріспе

АҚШ Федералды авиация басқармасының (FAA) ерікті құпия есеп беру жүйесі

Авиациялық қауіпсіздік туралы есеп беру жүйесі, немесе ASRS, – АҚШ Федералды авиация басқармасының (FAA) ерікті құпия есеп беру жүйесі болып табылады. Ол ұшқыштарға, әуе қозғалысын басқарушыларға, кабина экипажына, диспетчерлерге, техникалық қызметкерлерге, жердегі қызметтерге, БПҰ операторларына және ұшқышсыз әуе кемелерін басқарушыларға авиациялық қауіпсіздікті арттыру мақсатында, қауіпті жағдайларға жақын болған оқиғалар туралы құпия түрде хабарлауға мүмкіндік береді. ASRS авиациялық апаттардың болу ықтималдығын азайту үшін ерікті түрде ұсынылған авиациялық қауіпсіздік оқиғалары туралы есептерді жинап, талдайды және оларға жауап береді. ASRS NASA ұйымымен жобаланып, басқарылады, ол өз билігінің шектеулілігі және әуе компанияларымен байланыс болмауы себепті бейтарап үшінші тарап ретінде қарастырылады. ASRS-тің құпиялылығы мен тәуелсіздігі Ұлттық әуе кеңістігі жүйесінде (NAS) жасырылған көптеген қауіптерді анықтаудағы оның ұзақ мерзімді табысының кілті болып табылады. FAA, апатқа әкеп соқпаған қауіпсіздік оқиғаларын хабарлаған жеке авиация қызметкерлеріне шектеулі иммунитет береді. Бұл потенциалды есеп берушілерді жазалаудан қорқып, жүйелік қауіпсіздік мәселелерін жария етуге ынталандырады. Жүйенің табысы қауіпсіздікті жақсартуға тырысатын басқа салалар үшін үлгі ретінде қызмет ететін оң тәжірибе болып табылады. ASRS-тің үлгісін алған басқа салалар: теміржол, медицина, өрт сөндірушілер және жағалаудағы мұнай өндіру.

Есеп беру процесі

ASRS-тің ерекше ерекшелігі – оның құпиялылық және иммунитет саясаты. Хабар берушілер өздерінің атын-жөнін және байланыс ақпаратын ұсынуға құқылы, бірақ оларға міндетті емес. Егер ASRS қызметкерлерінің есеп туралы сұрақтары туса, олар хабар берушіге қайта хабарласып, қосымша ақпарат немесе нақтылау сұрай алады. Қызметкерлер алған ақпаратқа қанағаттанғаннан кейін, есептен жеке басын анықтайтын ақпарат алынып тасталады және оған есеп нөмірі тағайындалады. Есеп беру нысанының байланыс ақпаратын қамтитын бөлігі жыртылып алынып, хабар берушіге қайтарылады. Егер NASA мәселені авиация қауіпсіздігін жақсарту үшін маңызды деп есептесе, ASRS әуе компаниялары, әуе қозғалысын басқарушылар, өндірушілер және әуежай органдары сияқты тиісті тараптарға ескертулер жібереді. ASRS қауіпсіздік мәселелерін көрсететін ай сайынғы жаңалықтар бюлетенін шығарады және қазір қоғамға қолжетімді онлайн есептер базасын құрды. Бұл база әлемдік қауіпсіздік зерттеушілеріне жеке басын анықтауға болмайтын көптеген есептерді ұсынады. Сонымен қатар, ASRS зерттеушілер мен реттеуші органдарды қызықтыратын тақырыптар бойынша кейде арнайы зерттеулер жүргізеді. Бұл арнайы зерттеулер де ASRS веб-сайтында қолжетімді.

Статистикалық жарамдылық

ASRS-ке ұсынылған есептердің өздігінен таңдалған немесе ерікті болуына байланысты, NASA олардағы деректерді статистикалық мақсатта пайдалануға қатысты ескерту жасайды. Дегенмен, олар ұсынылған есептердің сенімділігіне жоғары сенім білдіреді:

"Бірақ ASRS өз дерекқорында авиациялық қауіпсіздік оқиғаларының нақты жиілігінің ең төменгі шегін анықтап беретінін сеніммен мәлімдей алады. Мысалы, 1988 жылдың қаңтарынан 1994 жылдың желтоқсанына дейін ASRS-ке 34 404 биіктіктен асып түсу жағдайлары туралы хабарланған. Осы кезеңде (1988-1994 жылдары) кем дегенде осы санында асып түсу орын алғаны және одан да көп болуы мүмкін деген қорытындыға келуге болады. Көбінесе, шешім қабылдаушыларға проблеманың бар екенін және оған назар аудару қажеттігін анықтау үшін осындай ең төменгі шекті бағалаулар жеткілікті."

Тарих

Авиациялық қауіпсіздіктің институционалдық білімін және ортақ тарихын тіркеу және каталогтау жүйесіне қажеттілік ASRS іске асырылғанға дейін көп бұрын анық болды. 1958 жылғы Федералдық авиация туралы заң жобасын ұсынған АҚШ Сенатының алдындағы куәлігінде, United Airlines президенті Уильям А. Паттерсон осы тұжырымға тоқталды: "Жақсы жағынан алғанда, - деді Паттерсон мырза, - сіз статистикаңызды, жазбаларыңызды және тәуекелдеріңізді алып, оқиға орын алғанға дейін әрекет етесіз!".

Бірнеше жыл өткен соң, 1966 жылдың қараша айында Мадридте өткен Flight Safety Foundation халықаралық авиациялық қауіпсіздік семинарында сөйлеген АҚШ Азаматтық авиация тақтасының қауіпсіздік бюросының директоры Бобби Р. Аллен, жинақталған авиациялық қауіпсіздік оқиғалары туралы ақпараттың үлкен көлемін "ұйықтап жатқан алыпқа" теңеді. Заңдық жауапкершіліктен және реттеушілік немесе тәртіптік шаралардан қорқу осы ақпаратты таратуға кедергі келтіріп, оны авиация жүйесіндегі қауіптермен күресуге пайдалана алатын адамдар үшін құндысыз қылғанын атап өткен Аллен мырза былай деді:

text=Егер ашудан қорқуды басқа жолдармен жеңу мүмкін болмаса, маңызды ақпараттың компьютерге өңдеу үшін жеткілікті мөлшерде түсуін қамтамасыз ететін және сонымен бірге жеке оқиғалардың жеке сипатын тиімді түрде жоятын оқиға туралы хабарлау жүйесін зерттеу пайдалы болуы мүмкін. Осылайша алынған ақпараттың барлығына көмектесетіні және ешкімге зиян келтірмейтініне кепілдік беріледі.|author=Бобби Р. Аллен|source=Flight Safety Foundation семинары, 1966 жылдың қарашасы

Авиациялық қауіпсіздік есеп беру жүйесінің (ASRS) бастапқы тарихын қараңыз, ерте хаттармен, сөздермен және меморандумдармен танысыңыз. Ұлттық көлік қауіпсіздігі жөніндегі кеңестің мәліметінше, ASRS алғаш рет 1976 жылы Чарльз Биллингспен құрылды.