Кіріспе

1991 жылғы Оңтүстік Америка ортақ нарығын (Меркосур) құру шарты

Асунсьон шарты – 1991 жылдың 26 наурызында Аргентина, Бразилия, Парагвай және Уругвай елдері арасында жасалған шарт. Асунсьонда қол қойылған шарттың мақсаты қатысушы елдер арасында ортақ нарық құру болды, ол елдерде Меркосур (Оңтүстік ортақ нарығы) деп аталады. Кейіннен бірінші шартты толықтыру үшін Оуро-Прето шартына қол қойылды, ол Асунсьон шартының заңды және халықаралық деңгейде мойындалған ұйым болуын бекітті. Шартта 1994 жылдың соңына дейін еркін сауда аймағына жету үшін импорттық/экспорттық баждарды кезең-кезеңімен жою бағдарламасы белгіленді. Бағдарламаның мерзімдері толық орындалмаса да және еркін аймаққа әлі қол жетпесе де, шарт "Mercado Común del Sur" (Меркосур) құруға негіз салды.

Тарих

Испания мен Американың тәуелсіздік соғыстарынан бері Оңтүстік Американың әлеуметтік және экономикалық интеграциясына бағытталған түрлі ұйымдар мен келісімдер болды. Латын Америкасының экономикалық комиссиясы 1948 жылғы 25 ақпанда құрылды, оның мақсаты – осы елдердің интеграциясына бағытталған зерттеулер жүргізу, ұлттық нарықтарды және өнеркәсіптік дамуды арттыру. Латын Америкасының еркін сауда қауымдастығы (LAFTA) 1960 жылы сол өңірлік интеграция мақсатымен құрылды, бірақ 1970 жылдары LAFTA олардың арасында ортақ нарық құра алмады. Оңтүстік Америка елдері халықаралық еркін нарықтармен бәсекелесе алмады, ал 1973 жылғы мұнай дағдарысы интеграциялық дағдарысты одан бетерлетті. 1969 жылы қол қойылған Анд келісімі Боливия, Колумбия, Эквадор, Перу және Чили нарықтарын біріктірді, Венесуэла осыған ілесіп қосылды, ал Чили кейіннен бақылаушы мәртебесіне ие болды. 1989 жылы Латын Америкасының интеграциялық қауымдастығы Аргентина, Бразилия, Боливия, Чили, Колумбия, Эквадор, Мексика, Парагвай, Перу және Венесуэла арасында экономикалық интеграцияны орнату үшін құрылды. Бразилия мен Аргентина екі ел арасындағы экономикалық интеграцияны орнату мақсатында Буэнос-Айрес келісімшартына қол қойды, ал Буэнос-Айрес келісімшартын толықтыру үшін Асунсьон келісімшартына Уругвай мен Парагвай қосылды.