Кіріспе

Эстония әскерилерінің теңіз соғыс саласы – Эстония әскери-теңіз күштері. Эстония қорғаныс күштерінің біріккен теңіз күштері болып табылады. Құрамында бар болғаны алты кеме және 10 000 тоннадан аспайтын су сыйымдылығы бар Эстония әскери-теңіз күштері әлемдегі ең шағын әскери-теңіз күштерінің бірі. Кемелерінің белгісі EML (Eesti Mereväe Laev/Эстония теңіз күштерінің кемесі). Эстония әскери-теңіз күштері НАТО-ның бірлескен теңіз оқуларына көп рет қатысқан.

Қор

"Меревяги" 1918 жылғы 21 қарашада құрылған. Эстон әскери-теңіз күштерінің негізі мен дамуы Эстония Тәуелсіздік соғысы кезінде Фин шығанағында Эстонияның одақтасы ретінде әрекет еткен Ұлыбритания Корольдік теңіз күштеріне тікелей байланысты. Эстонның алғашқы әскери кемелері "Леннук" және "Вамбола" эсминдері болды, олар 1919 жылы Ресей Балтық флотынан алынғаннан кейін Ұлыбритания Корольдік теңіз күштерінен сыйлық ретінде берілді.

Теңіз жаяу әскері

Мередессантпаталон – Эстония қорғаныс күштерінің Эстония әскери-теңіз күштеріне бағынысты, қысқа ғана өмір сүрген теңіз жаяу әскерінің десанттық батальоны. Батальон эстондық су үстіндегі кемелердің экипаждарынан құрылған және Таллинде орналасқан.

Жағалау батареялары

XIX ғасырдың соңынан бастап Ресей империясы 1721 жылы Ұлы Солтүстік соғысынан кейін империяға қосылған Эстонияда жағалау қамалдары мен теңіз бекіністерін салуды бастады. Тарихи түрде Шығыс пен Батыс арасындағы маңызды сауда орталығы болған Таллин, Ресей Балтық флотының маңызды әскери-теңіз базаларының біріне айналды. Жүйелі жағалау қорғау желісі мен теңіздік артиллериялық орналымдар құрылысын тапсыру қабылданды, ал құрылыс жұмыстары 1890 жылдардың соңында басталды. Эстония Тәуелсіздік соғысы кезінде және Тарту шартынан кейін Эстония теңіз күштері жағалау қорғау желісін қайта құруға және дамытуға кірісті. 1918 жылдан 1940 жылға дейін Эстония жағалау қорғанысын жаңарту мен дамытуға миллиондаған крона инвестициялады. 1939 жылға қарай жағалау батареялары айтарлық теңіз күшін көрсетті және Эстония теңіз күштерінің элиталық бөлімдерінің қатарында саналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін Эстонияның Кеңес Одағы тарапынан оккупациялануы салдарынан бұрынғы жағалау қорғау желілері мен бекіністерінен көбі қалмады. Бүгінде әртүрлі жерлерде бірнеше ғимараттар мен атыс позицияларын көруге болады, олардың ең жақсы сақталғандары Эгна аралында орналасқан.

20 ғасыр

1998 жылы Балтық теңізі әскери-теңіз эскадрильясы BALTRON құрылды. BALTRON-ның басты міндеті – Балтық мемлекеттерінің теңіз қорғанысы және қауіпсіздігі салаларындағы ынтымақтастығын жақсарту. BALTRON арқылы НАТО-ға бағынысты операцияларға күштерді дайындау және жіберуге үнемі дайындық қамтамасыз етіледі. Әр Балтық мемлекеті белгілі бір мерзімге BALTRON-ға бір немесе екі кеме, ал бір жылға штат қызметкерлерін тағайындайды. BALTRON-дағы қызмет кеме экипаждары мен штаб офицерлеріне халықаралық ортада қызмет етуге және миналардан қорғану саласында құнды тәжірибе алуға тамаша мүмкіндік береді. Эстония BALTRON штабы үшін құрлықтағы базалық жабдықтарды ұсынады. 1995 жылдан бері Эстонияның әскери-теңіз кемелері Балтық теңізінде өткізілген көптеген халықаралық оқу-жаттығулар мен операцияларға қатысты. Әскери-теңіз күштері 1993 жылы ғана қайта құрылса да, және әлемдегі ең шағын флоттардың біріне ие болғанына қарамастан, әскери-теңіз кемелерінің жас экипаждары халықаралық жаттығуларда өте жақсы үйлесімділік көрсетті және басқа елдердің әскери-теңіз күштерімен теңдес екенін дәлелдеді.

21 ғасыр

2005 жылдың мамыр айынан 2006 жылдың наурызына дейін НАТО-ның тұрақты NRF минаға қарсы күрес тобының командалық және қолдау кемесі ретінде тағайындалды, бұл НАТО жауап беру күштерінің теңіз қабілеттілігінің бір бөлігі. ENS Admiral Pitka – Балтық елдерінің теңіз күштерінен осы күшке қосылған алғашқы кеме. SNMCMG1 сондай-ақ Эстония теңіз күштерінің маңызды НАТО серіктестерінің бірі болып табылады. 2020 жылы Эстония Қорғаныс күштері жаңа қорғаныс қабілеттерін дамытуды жоспарлай бастады, оның ішінде теңіз миналары мен кемеге қарсы зымыран жүйелерін сатып алу да болды. 2021 жылы Эстония фин компаниясымен теңіз миналарын сатып алу туралы келісімге келді. Қазан айында Эстония Blue Spear 5G SSM кемеге қарсы зымырандарын сатып алу бойынша келісімге қол қойды. 2021 жылдың қарашасында Эстония үкіметі Полиция және шекара қызметінің флотын Эстония теңіз күштеріне қосу туралы шешім қабылдады. Теңіз күштері Полиция және шекара қызметінің кемелерін, қызметкерлерін және міндеттерін өз мойнына алады. Қосылу 2023 жылдың 1 қаңтарына дейін аяқталады.

Командирлер

Жоқ. (Номер) Портрет Атауы Қызмет мерзімі Сілтемелер (Ref.) Қызметке кірген күні Қызметтен кеткен күні Қызметте өткен уақыты 1 Капитан лейтенант 21 қараша 1918 21 желтоқсан 1918 2 Контр-адмирал Йохан Питка 21 желтоқсан 1918 28 қараша 1919 3 Теңіз капитаны 28 қараша 1919 1 наурыз 1925 4 Контр-адмирал Германн Зальца 1 наурыз 1925 1932 жыл 5 Теңіз капитаны 1 сәуір 1934 4 қазан 1938 6 Капитан майор 4 қазан 1938 18 қыркүйек 1939 Қайта құрылу 1 Теңіз капитаны Роланд Лейт 1994 1998 жыл 2 Капитан лейтенант Яан Капп 1998 2003 жыл 3 Капитан майор Ахти Пииримяги 2003 2007 жыл 4 Теңіз капитаны Игорь Шведе 2007 2012 жыл 5 Теңіз капитаны Стен Сеппер 23 шілде 2012 23 қараша 2016 6 Комодор Юри Саска 1 ақпан 2017 Қазіргі кезде қызметте

Операциялық күштер

Эстондық әскери-теңіз күштерінің басты басымдығы – минаға қарсы күрес қабілетін дамыту болып табылады, бұл сонымен қатар әскери-теңіз күштерінің бейбіт уақыттағы міндеттерінің бірі. Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстар кезінде Балтық теңізінде 80 000-нан астам теңіз минасы орналастырылған. 1995 жылдан бері Эстондық миналық кемелер бөлімшесі Эстония суларында, Балтық теңізінің басқа да әскери-теңіз күштерімен тығыз ынтымақтастықта, миналарды жою операцияларын жүргізіп келеді, осы арқылы қауіпсіз теңіз жолына үлес қосуда. Эстондық әскери-теңіз күштері аз ғана түрлі кемелер мен қару-жарақ жүйелерін пайдаланады. 1991 жылдың 3 қыркүйегінде Эстония қорғаныс күштері, ал 1993 жылдың 1 шілдесінде Эстония әскери-теңіз күштері қайта құрылғаннан бері теңіз күштерінің дамуы зор өрбуге жетті. Эстония әскери-теңіз күштерінің бұрынғы қолбасшысы, коммодор Роланд Лайт 1994 жылдың 9 шілдесінде «Jane’s Defence Weekly» журналына сұхбат берді. «Советтік әскери-теңіз күштері Таллинн әскери-теңіз базасын тастап кеткенде, олар базаның құрылыстарын саботаждап, портта шамамен 10 кемесін батырып жіберді. Олар барлық терезелерді, жылыту жүйесін және электр жабдықтарын бұзды. 1939 жылы келгенде, олар біздің портымызды жақсы жағдайда иеленді. Ал енді бізге қиын жағдайды қалдырып кетіп барады», – деді ол ашумен. «Біз Ресей әскери-теңіз күштерінен ештеңе алмадық. «Грифф» класындағы патрульдік кемелерді олардан емес, алдымен корпустарын сатып алған ресейлік фирмадан алдық. Олардың навигациялық және радио жүйелері де істен шыққан. Біз оларды жөндеп, жыл соңына дейін кемелерді пайдалануға беруді үміттенеміз». Советтік кезеңнің салдарынан туған қиындықтарды жою және әскери инфрақұрылымды қайта жаңарту қорғаныс бюджетінің көп бөлігін әскери-теңіз күштерінен алып қойғанымен, қару-жарақ пен жабдықтардың жағдайы едәуір жақсарды.

Әскери флотилия

Эстон қорғаныс күштерінің теңіз кемелерінің таңдауы салыстырмалы түрде шағын болғанымен, Әскери-теңіз күштері әр түрлі жеңіл шайқас кемелері, жағалау күзет кемелері және қолдау кемелерімен жабдықталған. 1993 жылы қайта құрылған Эстония Әскери-теңіз күштеріне алғашқы болып келген кемелер негізінен неміс жасалған мина қоятын және мина іздеу кемелері болды. Соңғы 15 жылда Әскери-теңіз күштерінің логистикалық қолдауы жыл сайын артты. Көптеген қазіргі заманғы әскери кемелер сыртқы көмек ретінде немесе Германиядан, Финляндиядан, Ұлыбританиядан және Даниядан сатып алынған. 2006 жылы Эстония Эстония Әскери-теңіз күштерінің мина іздеу мүмкіндіктерін арттыру үшін Ұлыбританиядан үш кеме сатып алды. 2012 жылы Эстония Әскери-теңіз күштері бұрынғы Эстония Теңіз Әкімшілігіне қарасты EVA 321 кемесін алды. Ол "Луд" (A530) деп қайта аталды және су астына түсуге қолдау көрсету кемесіне айналды. 2013 жылдың қыркүйегінде Эстония Әскери-теңіз күштерінің 1979 жылы салынған, Финляндия теңіз күштерінен алынып, сатуға қойылған "Похьянмаа" фин мина қоятын кемесіне қызығушылық танытқандығы хабарланды. Алайда, бұл күтпеген нәрсе болды; 2016 жылдың наурызында фин мемлекеттік компаниясы (Meritaito) кемені сатып алды. 2018 жылдың шілдесінде 2018 және 2019 жылдар аралығында үш Sandown класындағы мина іздеу кемелерінің жаңғыртылатыны хабарланды. Жаңғырту жұмыстары миналарды жою және теңізді бақылау мүмкіндіктерін жақсартуды қамтиды. Жобаның шамамен құны 30 миллион еуроны құрайды. 2020 жылдың сәуір айында Қорғаныс министрлігі екі күшті қорғау патрульдік қайығын сатып алатынын мәлімдеді. Қайықтарды Baltic Workboats AS компаниясы 3,9 миллион еуроға шығарады. Олар 2021 жылы пайдалануға беріліп, теңізде және порттарда күшті қорғау үшін қолданылады, сондай-ақ Полиция және Шекара Қызметі сияқты басқа да органдарға қолдау көрсете алады. 2020 жылдың желтоқсан айында Эстония қорғаныс күштері екі қайықты қабылдап, оларды "Роланд" және "Ристо" деп атады. 2024 жылдың сәуір айында "Роланд" және "Ристо" Украинаға сыйға тартылды.

Әскери-теңіз базасы

"Merevägi" бірнеше әскери-теңіз базаларын және соғыс порттарын пайдаланған, олардың көпшілігі батыс жағалауда және аралдарда орналасқан. 1939 жылға дейін оннан астам түрлі өлшемдегі әскери порттар мен базалар болды; олардың ішінде Эгна, Палдиски, Виртсу, Рохукула, Мõнту, Курессааре, Кõйгусте, Паписааре, Яагураху, Тагалахт, Кюдема, Сõру, Кярдла, Калласте, Муствее және Таллин порты бар еді. Қазіргі уақытта Таллинның солтүстігінде орналасқан, жалғыз ірі теңіз порты – Минисадам. Минисадам – Мина кемелері дивизиясының базасы.

Қызметкерлер

Эстондық әскери-теңіз күштерінің көптеген офицерлері Еуропалық немесе американдық теңіз академияларында білім алған (әсіресе АҚШ Теңіз академиясында). 2003 жылы Теңіз күштері өз Теңіз білім беру және оқыту орталығын (CNET) құрды, ол кіші офицерлерді даярлайды. Балтық елдерінің әрқайсысы шектеулі оқу ресурстарын бірлесіп пайдаланады. Мысалы, Эстония Таллиндегі Балтық теңіз коммуникациялар мектебінде байланыс оқуларын өткізеді, ал Латвия Лиепаяда Балтық теңізінің ортақ су астында жұмыс істеу оқу орталығына қызмет етеді.