Кіріспе
Небраска штатының ең жоғары соты – АҚШ-тың Небраска штатындағы ең жоғары сот. Сотқа бас судья және алты судья кіреді. Әр судья бастапқыда Небраска губернаторы тағайындайды; Миссури жоспары бойынша, әр судья қосымша алты жылдық мерзімге сайлау арқылы бекітіледі. Алты судьяның әрқайсысы Жоғарғы сот аймағын өкілдік етеді; бас судья штат бойынша тағайындалады (және қызметін сақтайды). Солтүстік Дакотадан басқа көптеген штаттардан өзгеше, Небраска Жоғарғы соты заңнамалық қағиданы конституцияға қайшы деп тану үшін жеті судьяның бесінен құралған басым көпшілікті қажет етеді (қалған 48 штат қарапайым көпшілікті қажет етеді).
The Nebraska Supreme Court is the highest court in the U. S. state of Nebraska. The court consists of a chief justice and six associate justices. Each justice is initially appointed by the governor of Nebraska; using the Missouri Plan, each justice is then subject to a retention vote for additional six year terms. The six associate justices each represent a Supreme Court district; the chief justice is appointed (and retained) at large. Unlike most other states, with the exception of North Dakota, the Nebraska Supreme Court requires a supermajority of five justices of the seven to rule unconstitutional a legislative provision (the 48 others states require a simple majority).
Судьяларды таңдау
Сот бас судьядан және алты судьядан тұрады. Алты судьяның әрқайсысы Жоғарғы Соттың бір округін өкілдейді. Лауазым бос орынға ие болған жағдайда, төрт адвокаттан және төрт адвокат емес адамнан құралған сотқа үміткерлерді іріктеу комиссиясы тыңдау өткізеді. Комиссия екі үміткердің атын Небраска губернаторына ұсынады, ол судьяны тағайындайды. Губернатор ұсынылған үміткерлерді алғаннан кейін 60 күн ішінде бұл міндетті орындамаса, жауапкершілік штат Жоғарғы Сотының бас судьясына жүктеледі. Қызметін сақтап қалу үшін судья үш жыл қызмет еткеннен кейін қайта сайлануға түсуі керек. Сонымен қатар, судья өзінің орнын сақтап қалу үшін әр алты жыл сайын қайта сайлануға түсуі тиіс. Егер судья қолдаудың 50 пайызынан кемін алса, ол қызметінде қала алмайды. Небраска судьяларының міндетті зейнеткерлік жасы белгіленбеген, бірақ олар 65 жасқа толғанда немесе денсаулығына байланысты одан ертерек зейнетке шығуға құқылы.
Аудандар
Небраска Жоғарғы Соты алты округке бөлінген, әрқайсысынан бір судья тағайындалады. Әр судья өзінің округі бойынша қайта сайлануға түседі, бірақ Бас судья штат бойынша қайта сайлануға түседі. Округтердің көп бөлігі әкімшілік аудандардың шекараларымен сәйкес келеді және халық санауының нәтижелері бекітілгеннен кейін он жыл сайын қайта құрылады. 2021 жылғы округтерді қайта бөлу нәтижесінде келесі округтер құрылды:
1-аудан
1-ші округ Ланкастер окруғынан тұрады.
2-аудан
2-аудан Дуглас округінің бір бөлігінен тұрады.
3-аудан
3-аудан Антилопа, Буун, Бойд, Берт, Седар, Каминг, Дакота, Диксон, Додж, Холт, Нокс, Мэдисон, Пирс, Стэнтон, Терстон, Вашингтон, Уэйн және Уилер округтерінен, сондай-ақ Дуглас және Сарпи округтерінің бір бөлігінен құралған.
4-аудан
4-аудан Дуглас және Сарпи округтерінің бір бөлігін құрайды.
5-аудан
5-ші округ Батлер, Кас, Клей, Колфакс, Филлмор, Гейдж, Холл, Гамильтон, Джефферсон, Джонсон, Меррик, Нэнс, Немаха, Накколлз, Ото, Пауни, Платт, Полк, Ричардсон, Салин, Сондерс, Севард, Тейер, Вебстер және Йорк округтерінен құралған.
6-аудан
6-аудан Адамс, Артур, Баннер, Блейн, Бокс Бют, Браун, Буффало, Чейз, Чери, Шайен, Кастер, Доуес, Доусон, Дьюэл, Дунди, Франклин, Фронтиер, Фурнас, Гарден, Гарфилд, Грили, Госпер, Грант, Харлан, Хейс, Хичкок, Хукер, Говард, Керни, Кит, Кейя Паха, Кимболл, Линкольн, Логан, Луп, Макферсон, Моррилл, Перкинс, Фелпс, Ред Виллоу, Рок, Скоттс Блафф, Шеридан, Шерман, Сиукс, Томас және Вэлли округтерінен құралады.
Бас судья
Майк Хевикан – Небраска Жоғарғы Сотының Бас судьясы. Ол республикалық губернатор Дэйв Хайнеманмен сотқа тағайындалды және 2006 жылдың 2 қазанында соттың төрағасы қызметін атқара бастады. Ол 2010, 2016 және 2022 жылдары қызметін сақтап қалды. Бас судья бүкіл штат бойынша тағайындалады (және қызметін сақтап қалады).
Жалақы
2017 жылдың қаңтарынан бастап, қатысушы судьялар мен бас судьялардың жылдық жалақысы 171 975 долларды құрайды. АҚШ Мемлекеттік соттар ұлттық орталығы, жалақы салыстыру, Небраска штаты.
1850-1970 жылдар аралығы
Небрасканың алғашқы Жоғарғы соты, Аймақтық Жоғарғы Сот деп аталатын, 1854 жылдың мамыр айында Канзас-Небраска заңынан кейін құрылды. Аймақтық Жоғарғы Соттың құрамында 15 судья болды. Небраска штаты болған 1867 жылдан 1938 жылға дейін, жеті жиырма жыл ішінде, Небраска Жоғарғы сотында барлығы отыз жеті судья қызмет етті. Бастапқыда он бес судьядан тұратын құрам үш судьяға дейін азайтылды. Жоғарғы Соттың үш судьясы Небраска штаты құрылған кезде бір мезгілде аудандық сот судьясы болып та қызмет етті. 1908 жылы Небраска конституциясына алты судьядан және бір бас судьядан тұратын құрам енгізілді. Бас судья лауазымын мерзімі аяқталуға ең аз уақыт қалған судья атқаратын болды. Судьялар бастапқыда партиялық сайлау арқылы тағайындалды. 1908 жылы бұл партиялық емес сайлауға өзгертілді. Қазіргі уақытта Небраска Жоғарғы сотының судьялары өзгертілген Миссури жоспары бойынша сайланады. Небраска Жоғарғы сотының алғашқы жылдарында соттың қарауына түсетін және шағымдануға болатын істерге қатысты ережелер болған жоқ. Ережелердің болмауынан Жоғарғы Соттың жұмыс жүктемесі артып кетті. Шешім ретінде Небраска Жоғарғы сотына жұмыс жүктемесіне көмектесу үшін комиссарларды сайлауға рұқсат берілді. Бастапқыда үш комиссар сайланды: біреуі Демократиялық партиядан, біреуі Республикалық партиядан, ал үшіншісі – Популистік партияның мүшесі. Үш комиссар үш жылдық мерзімге тағайындалды. 1901 жылы комиссарлардың саны үштен тоғызға дейін артты. Тоғыз комиссардың алтауы бір жылдық, ал үшеуі екі жылдық мерзімге тағайындалды. Комиссарлар үштен топта отырды. Нәтижесінде төрт апелляциялық сот құрылды, олардың төртіншісі – Жоғарғы Сот. Штаттың конституциясының V бабының 2-тармағында көрсетілген төрт талап бойынша, таңдалған аудандық сот судьяларына Жоғарғы Соттың қарауына түскен істерге қатысуға рұқсат етілді. Егер сот екі бөлек бес судьялық құрамда отырыс өткізсе, егер заңның конституциялықтығы күмәнді болса, адам өлтіру қылмысы бойынша шағымдану ісі қаралып жатса, сондай-ақ Небраска Жоғарғы сотының бір бөлімшесінің шешімі қайта қаралып жатқанда.
Бойд Небраскаға қарсы Релл Тейер
Бойд Небраска штатының бұрынғы сот ісі. 1891 жылы бұл іс Жоғарғы Сотта қарастырылды. Іс Омаха қаласының демократы Джеймс Бойдтың губернатор сайлауында жеңіске жеткенінен туындады. Халықшыл партиясы Бойдтың пайдасына жасалған жалған дауыстар туралы айып тақты. Штаттың қолданыстағы губернаторы Джон М. Тейер лауазымынан бас тартудан бас тартты. Тейер Бойдтың азаматтығының заңдылығына күмән келтіріп, оның лауазымға сай еместігін мәлімдеді. Бойдтың әкесі, иммигрант, баласы ересек болғаннан кейін азаматтық алған. Тейер Небраска Жоғарғы Сотына «quo warranto» талабын ұсынды. Сот Бойдқа әкесінің азаматтығы қолданылмайтыны туралы шешім шығарды. Небраска Жоғарғы Соты Тейерді қайтадан лауазымына орналастырды. Бойд сот шешімінен кейін шағымдануға өтті. Іс АҚШ Жоғарғы Сотына жетті. Сот Бойдты азамат деп мойындады.
Атақты істер
Чикаго Б. & Q. R. Co. v. Krayenbuhl: Жауапкершілік
Gartrell v. Stafford: Шарт бұзу
Meyer v. Nebraska: Заңды процедура
McGuire v. McGuire: Некедегі қаржылық міндеттемелер
Nebraska Press Assn. v. Stuart: Сөз бостандығы
Stewart v. Heineman: Бір жынысты жұптардың асырап алушы немесе күтуші ата-ана болу құқығы
Gartrell v. Stafford: Breach of a contract
Meyer v. Nebraska: Due process
McGuire v. McGuire: Financial responsibilities in a marriage
Nebraska Press Assn. v. Stuart: Free speech
Stewart v. Heineman: Same sex couples' right to become foster or adoptive parents