Кіріспе

АҚШ-тың федералды судья лауазымы – АҚШ Жоғарғы Сотының көмекші судьясы, АҚШ-тың бас судьясынан өзге. 1869 жылғы Сот жүйесі туралы заңда белгіленгендей, көмекші судьялардың саны сегіз. АҚШ Конституциясының II бабының 2-тарауы, 2-бөлігі президентке Жоғарғы Сот судьяларын ұсынуға және Сенаттың кеңесімен және келісімімен (бекітуімен) тағайындауға толық құқық береді. Конституцияның III бабының 1-бөлігі көмекші судьяларға және барлық басқа федералды судьяларға өмір бойы қызмет ету мүмкіндігін береді, бұл тек судьяның қайтыс болуымен, зейнеткерлікке шығуымен, отставкаға кетуімен немесе импичментке тартылып, сотталған жағдайда ғана аяқталады. Әр Жоғарғы Сот судьясының алдында қаралатын істерді шешуде бір дауысы болады, ал бас судьяның дауысы ешқандай басқа судьяның дауысынан артық саналмайды; алайда, бас судья судьялар арасында істі талқылауды жүргізеді. Сонымен қатар, көпшілік пікірде болған жағдайда соттың шешімін кім жазатынын бас судья анықтайды, әйтпесе көпшіліктегі ең тәжірибелі судья шешімді жазуды өз міндетіне алады. Бас судьяның басқа судьяларға қарағанда қосымша әкімшілік міндеттері бар және оған 2023 жылғы мәліметтер бойынша жылына 298 500 доллар төленеді, ал көмекші судьяның жалақысы жылына 285 400 долларды құрайды. Көмекші судьялардың қызметке тағайындалған күніне қарай үлкендігі анықталады, бірақ бас судья әрқашан ең тәжірибелі судья деп есептеледі. Егер екі судья бір күні тағайындалса, ең үлкені екеуінің де аға судьясы болып тағайындалады. Қазіргі уақытта ең тәжірибелі көмекші судья – Кларенс Томас. Дәстүр бойынша, судьялар Жоғарғы Соттағы істердің нәтижесін талқылаған кезде өз пікірлерін тәжірибелік еңбек өтіліне қарай білдіреді. Жоғарғы лауазымды көмекші судья бас судьяның қатыса алмаған жағдайында немесе лауазым бос болғанда оның міндеттерін орындауға дайын тұрады.

Қазіргі уақыттағы төреші

Қазіргі уақытта Жоғарғы Сотта сегіз судья бар. Судьялар, қызмет мерзімі бойынша тізімделген:

Зейнеткер төреші

Федералды заңда белгіленген жас және қызмет мерзімі талаптарын орындағаннан кейін Жоғарғы Соттан кеткен көмекші судья отставкаға кетудің орнына зейнеткерлікке шыға алады. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін олар өз атағын сақтайды, және әдет-ғұрып бойынша Жоғарғы Сот ғимаратында кабинетті пайдалануға және заң кеңесшілерін жұмысқа алуға құқылы. Жоғарғы Сот шешімдерінің жинақталған томдарында зейнеткерлікке шыққан көмекші судьялардың есімдері жұмыс істеп жатқан судьялармен бірге тіркеледі. Федералды заң бойынша зейнеткер Жоғарғы Сот судьялары, бас судья белгілесе және жұмысқа тартса, АҚШ апелляциялық соттарының немесе АҚШ аудандық соттарының құрамында қызмет ете алады. Дегенмен, зейнеткер судьялар Жоғарғы Соттағы кез келген істі қарауға немесе шешуге құқылы емес (бұрынғы соттарында мұндай рұқсат алатын басқа зейнеткер федералды судьялардан өзгеше); олар "аға судья" деп танылмайды және тағайындалмайды. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Уильям О. Дуглас өзінің жоғары мәртебесіне сүйене отырып, оның артықшылығы деп есептеп, әдеттегіден белсендірек болуға тырысқанда, Бас судья Уоррен Бергер оның әрекетін қабылдамады және Соттың барлық мүшелері ескертті. Қазіргі уақытта үш зейнеткер судья бар: Дэвид Саутер, 2009 жылдың 29 маусымында зейнеткерлікке шыққан; Энтони Кеннеди, 2018 жылдың 31 шілдесінде зейнеткерлікке шыққан; және Стивен Брейер, 2022 жылдың 30 маусымында зейнеткерлікке шыққан. Саутер зейнеткерлікке шыққаннан кейін Бірінші апелляциялық аймағының соттарында қызмет етті; ал Кеннеди мен Брейер зейнеткерлікке шыққаннан бері ешқандай сот функциясын атқармады.