Кіріспе

Сауда карталарын жинау хоббиінде қателік картасы – дұрыс емес ақпаратты немесе басқа да күтілмеген кемшілікті көрсететін карта. Онда қателер болуы мүмкін, мысалы, жазылыс қатесі немесе картада аты көрсетілген спортшыдан өзге біреудің суреті. Өндіруші карталар әлі шығарылып жатқан кезде мәселені байқаған-байқамағанына қарай, карта дұрыс және қателі нұсқаларда кездесуі мүмкін. Егер түзету баспа басылымының басында жасалса, қателік картасы түзетілген нұсқаға қарағанда сирек және құндырақ болуы мүмкін. Дегенмен, егер қате баспа циклының соңында түзетілсе, керісінше болуы мүмкін, нәтижесінде картаның түзетілген нұсқасы қателі нұсқасына қарағанда аз болады. Егер өндіруші түзету жасаса, карта "түзетілмеген қате" деп есептеледі. Көбінесе, "қателік картасы" термині шектеулі мағынада қолданылады, яғни әртүрлі нұсқалары бар карталарды ғана білдіреді. "Нұсқалардың" бір мысалы 1959 және 1960 жылдарғы Topps бейсбол жинақтарында кездескен. Кейбір карталар екі түрлі қағазға басылған: біреуінің артқы жағы ақ, екіншісінің – қара сұр түсті. Ал карталардағы суреттер мен ақпарат қате емес еді. Сөйтіп, бұл карталар артқы жағының түсіне байланысты екі түрлі нұсқада кездеседі.

1950 Боуманс

1950 жылдардағы Боуман карточкаларында екі маңызды қате бар. Біріншісі техникалық түрде қате емес, бірақ 1954 жылғы Боуман жинағында ерекшелікке әкелді. Аталған жинақта Тед Уильямс 66-шы нөмірлі карточка ретінде бейнеленген. Жинақ жарық көргеннен кейін көп ұзамай Уильямс Боуманның негізгі бәсекелесі Топпспен эксклюзивті келісімге келді. Топпс сол жылы Уильямсты өз жинағындағы бірінші және соңғы карточка ретінде көрсетті. Енді Уильямстың суреті мен атын пайдалануға рұқсат болмағандықтан, Боуман Уильямстың командаласы Джимми Пирсоллды барлық келесі басылымдарда 66-шы карточка ретінде алмастырды, Пирсоллдің сол сериядағы 210-шы карточкасының алдыңғы және артқы жағын көшірді. Келесі жылы, Топпсқа сатылмас бұрынғы соңғы жинағында Боуман екі жұп карточканың артқы жағын "айырды". Red Sox командасының Милт Боллинг және Tigers командасының Фрэнк Боллинг бауырлары, сондай-ақ Orioles командасының Дон Джонсон мен Braves командасының Эрни Джонсон питчерлері бастапқыда өздеріне тиесілі емес карточкалардың артқы жағымен шығарылды. Боуман бұл қатені түзетіп, дұрыс артқы жағы бар карточкаларды қайта шығарды.

1950 жылдардағы топтар

1956 жылы шығарылған жинақта Topps алты команданың карталарын – Cubs, Reds, Orioles, Indians, Braves және Phillies командаларының үш түрлі нұсқасын ұсынды. Коллекционерлер әртүрлі карталарды «күні көрсетілген», «күні көрсетілмеген» және «орталанған» карталар деп атайды. Бірінші нұсқада команданың суреті көрсетілген, ол бір жыл бұрын түсірілген және дұрыс «1955 Chicago Cubs», «1955 Cincinnati Reds» сияқты атаулармен белгіленген. Бір қызығы, 1956 жылғы жинақта «1955» деп белгіленген картаның болуы шатастыру тудырды, сондықтан Topps осы карталарды қайта басып шығарды, күнді көрсеткен жерін қара түспен жапты. Нәтижесінде команда аты қара қораптың ортасынан ығысып қалды. Topps соңында команда аты ортаға келтірілген алты картаның үшінші нұсқасын шығарды. Topps-тың 1957 жылғы жинағында 95-ші нөмірлі карта ретінде Yankee клубының жұлдызы Микки Мантл болды. Бұл карта коллекционерлер арасында «көлеңкелі Мантл» деп белгілі. Topps редакторлары өздерінің қажеттіліктеріне сәйкес суреттерді өңдеуде шебер болған. Мысалы, болашақ бас жаттықтырушы Боб Кеннедидің суреті 1954, 1955 және 1956 жылғы Topps жинақтарында пайда болды. Бірақ суретте Кеннеди 1954 жылы Indians, 1955 жылы Orioles, ал соңында 1956 жылы White Sox командасының бас киімін киген күйде бейнеленген. 1957 жылғы Мантл картасында сол жақтан соққы жасап жатқан орталық ойыншының поздағы суреті көрсетілген. Алғашқы суретте Мантлдың артында біреу тұрған көрінеді. Карта жиналған кезде, бұл адам «қараңғы түске еніп», Миктің артында «көлеңке» қалдырды. Картаның кейбір даналарында контур басқаларына қарағанда анығырақ көрінеді, бұл коллекционерлер арасында Topps түзетілген нұсқасын шығарды ма деген пікірталас тудырды. 1957 жылғы Topps жинағында Генри Ааронның 20-шы картасында «кері негативтің» классикалық мысалы келтірілген. Картадағы суретте оң жақтан соққы жасауға дағдыланған Аарон сол жақтан соққы жасап тұр. Ааронның формасындағы 44 нөміріне жақын қарасақ, ол фотографпен әзілдемегенін көреміз. Сан кері, себебі фотонегатив кері басылған. Topps түзетілген нұсқасын шығармады. 1959 жылғы Topps жинағында Ааронның «Braves» командаласы Лью Бурдетт Topps фотографына ойын көрсетті. Бурдетт Уоррен Спангпен бірігіп, «Braves» командасын екі рет қатарынан Әлем чемпионатына жеткізген құрамның ядросын құрады. Оның 1959 жылғы Topps картасының алдыңғы жағында, 440-шы нөмірде Бурдетт, оң қолды питчер, сол қолмен лақтыру позында, оң қолымен қолғап ұстап тұрған күйде бейнеленген. Алайда, Topps Бурдеттке кек қайтарды, оның атын картаға басып шығарғанда. Бурдеттің ортаңғы аты «Льюис» екені «Лу» деп қысқартылған, «Лью» емес. Алдыңғы жылы Topps тәуекелге бармады, оны 10-шы нөмірлі картаның алдыңғы жағында «Лу» деп, ал артқы жағында «Лью» деп көрсетті.

Баспа қателері

Топпстың 1962 жылғы бейсбол жиынтығы барлық қателік жағдайларының бастауы болды. Жиынтықтың екінші сериясы (110-дан 196-ға дейін нөмірленген 87 карта) алғаш рет суреттерге жеткілікті мөлшерде бояу қолданылмай басылып, таратылды; осының нәтижесінде «Жасыл түс» сериясы деп белгілі болды, себебі кейбір карталардың фонындағы аспан мен жер көк немесе қоңыр емес, жасыл түсті болды. Барлық суреттер шамалы бұрыштап шықты, ал 159-шы карта (Янкилер ойыншысы Хал Ренифф) қателікпен 139 деп нөмірленді. Бүкіл серия қайта басылып, қайта таратылды, суреттерге дұрыс мөлшерде бояу қолданылып, сегіз сурет басқа поздағы суреттермен ауыстырылды (Рениффтің суреті де олардың арасында болды). Қалған барлық суреттер қайта басып шығару үшін қайта кесілді (мысалы, кейбір суреттер бір жаққа қарай жылжытылды, ал кейбіреулері жоғары немесе төмен жылжытылды), осылайша сериядағы әрбір картаға қателік картасы пайда болды. Ренифф картасының нөмірі екінші басылымда да дұрыс емес еді, сондықтан үшінші, түзетілген нұсқасы шығарылды, нәтижесінде бір «нағыз» Ренифф картасы және 2 қателік карта (әрбір қателік картада әртүрлі сурет) пайда болды. «Бұрыс арт жағы» қатесі, парақ арт жағымен дұрыс емес, кері немесе төңкерілген күйде қосылғанда пайда болады. Көптеген жағдайларда арт жағы ортадан смещен болады. Арт жағы орталанған, ал алдыңғы жағы смещен болуы мүмкін. Арт жағы немесе алдыңғы жағы бос карта қатесі – картаның артқы немесе алдыңғы жағы бос болған қате түрі. Бірақ, көбінесе бұл компанияның таратуға арналмаған алғашқы сынақтары болар. Сонымен қатар, дұрыс емес жазылған сөздер/атаулар, басып шығару кезіндегі дақтар, шекара бөліктерінің жоқтығы және әртүрлі түсті фондар (мысалы, 1973 жылғы менеджерлер карталары) қателер саналады, бірақ олардың аз бөлігі ғана түзетілді.

Вашингтон ұлттық лигасы - 1974 жыл

1974 жылғы "Вашингтон Nat'l Лигасы" карточкалары да қателіктер саналады, бірақ басылым барысында түзетілді. Мұның себебі 1973 жылғы маусымнан кейін Сан-Диего Падрес командасы Вашингтонға көшуі мүмкін болды. Осы мүмкіндікті күтіп, Topps компаниясы әлеуетті көшірілген команданың аты белгісіз болғандықтан, алғашқы сериядағы Падрес карточкаларына "Вашингтон Nat'l Лигасы" деген атауды қосты.