Кіріспе

Спортпен байланысты коллекциялық заттар

Спорттық естеліктер – спортпен байланысты коллекциялық заттар. Оларға жабдықтар, кубоктар, спорттық карточкалар, автографтар, фотосуреттер және тағы да басқалары кіреді. Спорттық естеліктерді сатудан миллиардтаған долларлық индустрия пайда болды. Жеке заттардың құны миллиондаған долларды құрай алады. Мысалы, 2007 жылы T206 Honus Wagner бейсбол карточкасы 2,8 миллион долларға сатылды. Осының салдарынан, жалған өнімдер маңызды проблемаға айналды.

Ақшалай құны

Атақты спортшымен тікелей байланыста болған заттардың құны жоғары болуы мүмкін. Мысалы, 1998 жылғы маусымда Марк МакГайр соққан 70-ші хоум-раны бар доп 3 миллион долларға сатылды. Спорттық естеліктердің ең қымбат үлгісі – 1920 жылғы маусымда Бэйб Рут киген «Нью-Йорк Янкис» бейсбол жейдесі. Ол 2012 жылы 4 415 658 долларға сатылды. 2016 жылы ең құнды спорттық карточкалар мен естеліктердің жиынтығы 12 186 294 долларға сатылды. Автографталған естеліктер әдетте автографталмаған заттардан қымбат. Жекелеген адамға арналған заттар (мысалы, «Маркқа», «Трэвисқа ізгі тілектер» немесе «Джонға туған күніңмен!») эмоционалдық құндылығын арттырады. Спорттық естеліктерді сатып алуға қызығушылық танытқан коллекционерлер көбінесе түпнұсқалық сертификатын іздейді. Бірнеше компания ойынға қолданылған немесе автографталған естеліктердің түпнұсқалығын растау жүйелерін жасады, ал коллекционерлер көбінесе өмір бойына ақшаны қайтару кепілдігін ұсынатын сатушыларды іздейді. Автографталған заттың құны, әдетте, автограф иесінің танымал болуымен және осындай заттардың сирек кездесуімен байланысты. Көрікті спортшының қазасы оның құнын көтеруі мүмкін, себебі одан әрі қол қойылған нұсқа алу мүмкіндігі болмайды. Мысалы, 2016 жылы Мұхаммед Алидің қазасы оның автографталған естеліктеріне деген сұранысты және бағаны арттырды.

Тарих

Спорттық естеліктерді жинау 20 ғасырдың басында, яғни 1900-жылдардың алғашқы онжылдықтарында пайда болды деуге болады. Көптеген адамдар бейсбол ойындарынан бейсбол доптарын жинап, көптегендер Бейб Руттан автограф сұраған. Уақыт өте келе, көптеген басқа спортшылар өздерінің спортына қосылған сайын, естеліктер жинаушылар да қызығушылықтарын кеңейте бастады. 1980-жылдары NBA, MLB, NHL және NFL өздерінің формаларын дүкендерде сата бастағанда, ойында қолданылған формалар спорттық естеліктерді жинаушылардың арасында аса танымал болды. Бұрынғы NBA ойыншысы Деннис Родман ойын бітіп қалған соң формасын шешіп, трибунаға лақтырып жіберуімен әйгілі болды. Майкл Джордан баскетболшылардың арасында ең ізделісті естеліктеріне ие. Футбол (аяқдоп) матчында киінген форманың ең жоғары бағасы 224 000 долларды құрайды. Бұл форма Пелеге тиесілі, ол оны 1970 жылғы әлем чемпионатына финалдық ойында киіп, Бразилия жеңіске жеткен.

Халыққа танымал бұйымдар

Джон Л. Салливан мен Джек Джонсонның жекпе-жегінің плакаттары сияқты заттар бұрын жақсы сатылған. Сонымен қатар, Салливан, Джонсон, Рут және көптеген Голливуд жұлдыздары мен Америка президенттері қол қойған бокс қолғабы бұрын да көп ақшаға сатылып келген. Бұл қолғап қазір Халықаралық бокс даңқы залында қойылған. Спорттық естеліктердің тағы бір танымал түрі – «ойында қолданылған» заттар. «Ойында қолданылған» дегеніміз, ойын кезінде, ойын алдында немесе ойыншы отырғанда киген немесе қолданған заттар. Бұларға жейде, шалбар, бас киім, шлем, қолғап, аяқ киім, тіпті күн көзілдірік кіруі мүмкін. «Ойында қолданылған» дегеніміз, ойыншы стадионда қолданатын таяқтар, доптар, газон, тулар немесе басқа да заттарды да білдіреді. NASCAR және автомобиль жарыстарының басқа түрлерінде машиналардан, дөңгелектерден, жүргізушілердің және команда мүшелерінің киімдерінен алынған металл жинаушылар арасында танымал. Түрлі жарыс трассаларының бетоны да сұранысқа ие. Грег Хоуген сияқты танымал боксерлердің бокс кезінде киген шорттары (немесе шалбары) да танымал және кейде 100 доллар немесе одан да көпке сатылады. Еуропада футбол (футбол) естеліктері ең ірі нарық болып табылады, жоғары деңгейдегі футболшылардың жейделері, буттары, доптары және суреттеріне жоғары сұраныс бар. Регби және футбол (футбол) матчтарының бағдарламалары да жинаушылардың назарында. Көптеген стадиондар ойын кезінде жанкүйерлеріне серпімді көмегімен секіріп тұратын карикатуралық бас бейнесі бар «bobble head» мүсіндерін сыйлайды. «Bobble head» мүсіндері әдетте спортшыны тік тұрған күйде бейнелейді, бірақ оларды допты лақтырып, тепкілеп немесе соғып тұрған күйде де көрсетуі мүмкін.