Кіріспе

Тізбекті цент – Американың алғашқы үлкен центі және АҚШ Монета ательесі ресми түрде шығарған алғашқы айналымдағы монета. Ол тек 1793 жылы ғана соғылды. Бұл АҚШ шығарған алғашқы айналымдағы монета емес, ол 1787 жылғы Фугио центі (сондай-ақ Франклин центі деп те аталады), ол Континенттік доллар негізінде жасалған. Фугио центі сияқты, Тізбекті цент те мыстан жасалып, АҚШ штаттарының бірігуін символдайтын тізбек бейнеленген.

Аверс дизайны

Аверс дизайны стильделген шашы ұзын бостандық басының бейнесінен тұрды. Суреттің үстінде "LIBERTY" деген жазу, ал төменде жыл жазылған.

Кері жобалау

Монетаның артқы жағындағы орталық сурет – сол кездегі 15 американдық штатты бейнелейтін 15 буыны бар біріккен тізбек. "ONE CENT" сөздері және "1/100" бөлшегі тізбек ішінде орналасқан. Сыртқы жиегінде "UNITED STATES OF AMERICA" деген жазу бар. Алғашқы қалыпта суретші жазудың барлығына жеткілікті орын қалдырмағандықтан, оны "UNITED STATES OF AMERI." деп қысқартуға тура келді. Бұл алғашқы қалыптар қолмен кесілген, қазіргідей негізгі үлгілерден жасалмаған. (Бұл қысқартуды Монета директоры Дэвид Риттенхаус аверс пен реверс суреттерін "тепе-теңдікте" ұстау үшін бұйырған деген де болжам бар).

Шеті

Бұл монеталардың жиегі жолақтармен және жапырақтары бар лозалармен әшекейленген.

Қоғамның реакциясы

1793 жылдың ақпан айының соңы мен наурыз айының басында тізбекті центтер соғылды; деректер шамамен 36 103 дана шығарылғанын көрсетеді. Алайда, монеталарға жұртшылықтың реакциясы көбінесе жағымсыз болды. Бір газет "Еркіндік" бас мүсінінің сыртқы түрін сынға алып, оның "қорқынышпен қарап тұрғандай" көрінетінін айтты. Кері жағындағы тізбек жаңа құрылған Одақтың бірлігін бейнелеу үшін жасалған болса да (осыған ұқсас бейнелеу бұрынғы Фугио центтері мен Революциялық соғыс кезеңіндегі континенталды валютаның кері жағында қолданылған), көптеген сарапшылар оны құлдықтың символы ретінде түсіндірді. Наурыз айына қарай Монета соғу орталығында планшеттер таусылып, соғу уақытша тоқтатылды. Осы уақыт аралығында жаңа дизайн – "Шеңбер" центі (Wreath cent) – жылдам дайындалып, бекітілді.

Жинақтау

Бір жыл ғана шығарылған және алғашқы бизнес-сент ретінде таралған шынжырлы цент үлкен центтерді жинаушылардың да, типтік монеталарды жинаушылардың да әрқашан сұранысқа ие болды. 1793 жылдың ақпан айының соңынан наурыз айының басына дейін шамамен екі апта созылған соққыда, бүгінде бар болғаны 1000-ге жуық монета сақталған, тіпті ең төмен сападағы монеталар да мыңдаған долларға сатылады.