Кіріспе

Рольдік ойындардағы псионика, — бұл санадан туындайтын, кейбір адамдардың нақты өмірде бар деп мәлімдейтін психикалық қабілеттерге ұқсас, фантастикалық қабілеттердің кең саласы.

Жүйелер

Келесі рөлдік ойын жүйелері псиониканы әрқайсысы өз жолымен көрсетеді. Көп жағдайда жүйеде сиқыр мен псионика екеуі де ұсынылады. Мұндай жағдайларда псионика көбінесе нақты қабілеттеріне емес, сиқыр жүйесінен өзгешелігі мен олардың өзара әрекеттесуі арқылы анықталады. Төменде ең танымал мысалдар келтірілген; ойындар арасында басқа да түрлері мен жүйелері бар.

13-ші бюро

80-90 жылдары жасалған 13-Бюро жүйесінде адамдар табиғаттан тыс жандарды іздеп табуға қатысты. Психикалық қабілеттері бар кейіпкерлер – оларды таңдау мүмкіндігі бар кейіпкерлердің бірі, олардың қабілеттерін анықтау үшін текше тастау арқылы белгіленеді. Бұл жүйе псиониканы тек "ақыл-ой сиқырының" бір түрі ретінде көрсетуге тырыспайды, яғни псионикалық контексте ғана сиқыр ережелерін қолданбайды. Сиқыр мен псионика күштері толыққандай бөлек.

Чемпиондар/Батырлар жүйесі

Батырлар жүйесі кең ауқымды механикалық қабілеттерді іске қосады, олардың көптегені псиондық кейіпкерлермен (Чемпиондарда көбінесе "менталистер" деп аталатындармен) үйлесімді және оларды құру үшін жиі қолданылады.

Таңдау жұлдызы

"Таң шапағы" ғылыми-фантастикалық әлемі "Қызыл шындық" деп аталатын ұғымды жаңаша көзқараспен ұсынады. Бұл – біздің әлемімізге қабаттасқан, таза ақпараттан тұратын параллель өлшем. Жүйе негізінен d20 Modern форматын пайдаланады, бірақ бұл концепцияға сай өзгертілген. Мысалы, материяны манипуляциялауға қарағанда ақпаратты манипуляциялау әлдеқайда мүмкін, ал осы өлшемге қол жеткізу тәжірибелілерді есінен шығаруы мүмкін. "Қызыл шындық" алғаш рет "Гелиос көтерілісі" кітабында таныстырылды.

Жұлдыздар мен айдаһарлар

Dungeons & Dragons 1976 жылы алғашқы Dungeons & Dragons үшін Eldritch Wizardry қосымшасы арқылы псиониканы мүмкіндік ретінде енгізді. D&D-дегі псионика сиқырмен бірдей деңгейде болу үшін жасалған, сондықтан сиқыр жүйесінің барлық механикалық мүмкіндіктерін қамтиды, олар Сиқыршы мектептерін еске түсіретін санаттарға (танымдық пәндерге) ұйымдастырылған. Advanced Dungeons & Dragons-тың бірінші басылымы осы пәндерді "ия" деп аталатын кішірек және "ғылым" деп аталатын үлкен күштерге бөлді. Одан әрі, псионикалық "шабуыл" және "қорғаныс" күштері/тәсілдері үшін жеке жіктелімдер болды, олар псионикалық қабілеттері бар жандар арасындағы телепатиялық күрес құралы болды. AD&D-дегі псионика туралы алғашқы талқылау Dragon журналының 78-шы санында келтірілген, ол псионикаға арналған, ал AD&D-дегі сиқырмен байланысы Spells can be psionic, too: How and why magic resembles mental powers мақаласында талданған. Ондағы айырмашылық – псионика – "ментальді энергияны" (ішкі көз) пайдалану, ал сиқырды "қозғайтын" күш (сиқыр қолданушылар мен дін қызметкерлерінен) – сиқырлы өнер немесе құдайлық (сыртқы көз), бірақ соңғылары да ақыл-ойды және оның күшін қамтиды. Көптеген кампаниялық орталарда псионика екіншілік жүйе болып табылады, сиқырдан кем маңызды. Бұл Қараңғы Күн ортасында керісінше, онда псионика басты рөлде, ал сиқыр екінші орында, және сиқыр (мұнда "арқандық сиқыр" деп аталады) AD&D стандарттары бойынша бұрынғыдан өзгеше қарастырылады. d20 жүйесі, Dungeons & Dragons ережелерінің таңбаланбаған нұсқасы болғандықтан, псиониканың осы механикасын дерлік толығымен бөліседі.

ГУРПС

GURPS 3-ші басылымында кең ауқымды пси қабілеттері бар, олар сиқыр жүйесімен шамалы ойын тепе-теңдігінде ұсталған. GURPS-те қабілеттер санаты – «қуаттар», оларды кейіпкерді құру кезінде ойыншы сатып алып, жетілдіреді. GURPS 4-ші басылымында пси қабілеттері басқа артықшылықтар сияқты сатып алынады, бірақ анти-пси күштері мен технологияларымен бейтараптандырыла алатыны үшін 10% жеңілдікпен. Мұндай өзгеріс себебі ойын тепе-теңдігіндегі мәселе болды: 3-ші басылымдағы псиондар (және сиқыршылар) төменгі деңгейде өте әмбебап болды және нүктелік бюджет артқан сайын олардың күші тез өсті.

In Nomine Satanis/Magna Veritas (Сатаниялық атаумен/Сақшылық ақылмен)

In Nomine Satanis/Magna Veritas француздық ролелік ойынында псиондық күштер (осы жерде psi деп аталады) аз ғана адамдар қолданады. Бұл псилер алғаш рет Mindstorm толықтырылымында сипатталған. Алғашқы псилер – Адам мен Хауа, олар осы ойында алғашқы адамдар емес, Құдай күш сыйлаған қарапайым адамдар еді. Құдай оларды Шайтанмен кішкентай ойынға қатыстырып, қоғам мен Жердегі қатал өмірдің әсеріне ұшырамаған адамдар зұлымдыққа бойұсынар ма, соны сынап көрді. Әйгілі жазбаларда айтылғандай, Хауа мен Адам Шайтанның азғыруына ілесіп, Жерге түсірілді. Қазіргі псилер – олардың тірі қалған ұрпақтары. Осы күштерге қарамастан, псилер көбінесе ойынның басты кейіпкерлері – періштелер мен демонға қарағанда әлсіз және осал саналады.

Лустерния, көтерілу дәуірі

Маг архетипі үшінші деңгейдегі дағдылары – Түс өру, Руналар немесе Псионика – ішінде Псиониканы таңдауға құқылы. Магтар Псионика дағдысы бойынша Телепатия немесе Телекинез саласына мамандануы мүмкін, олардың әрқайсысы ерекше қабілеттер береді. Монахтар да Псионика мен Акробатика арасынан таңдау жасай алады, сондай-ақ физикалық денеге әсер ететін Псиониканың бір түрі – Психометаболизмге мамандану мүмкіндігіне ие.

Палладий Мегаверсі

Palladium Books баспасынан шыққан бірнеше ойындар, ең әйгілісі – Beyond the Supernatural, психикалық қабілеттері бар кейіпкерлерді ұсынады. Осы әлемдегі психикалық күштер Ішкі Күш Нүктелері (немесе ИСП) арқылы жұмыс істейді. Beyond the Supernatural (1-ші және 2-ші басылымдары) негізінен әртүрлі психикалық түрлерге, олардың әрқайсысының өзгеше қабілеттеріне толыққанды назар аударады. Heroes Unlimited, Palladium Fantasy Role Playing Game және Rifts ойындары да осы ережелерді кеңінен пайдаланады. Псиониканың негізгі жүйесі әрбір өнімде көбінесе айтарлықтай өзгермейді.

Параноя, Гамма әлемі және т.б.

Кейбір ойындарда (мысалы, "Паранойя" және "Гамма әлемі") кең таралған, сәулеленудің әсерінен туындаған генетикалық мутация ойыншы кейіпкерлерінің псиондық қабілеттерінің жалғыз себебі болып табылады.

Ғарыш операсы

Рольдік ойын Space Opera псиониканы көптеген зерттеу салалары, жұмыс істеудің үш деңгейі (Псионикалық өлген, Псионикалық ашық, Псионикалық оянған) және көптеген дағдылары бар дамыған ғылым ретінде қарастырды. Ашық болған және псионикалық шабуылға ұшыраған немесе шикі ПК-кристаллымен байланысқа түскен кейіпкерлер оянуы мүмкін, ал псионикалық көрсеткіштері өте жоғары кейіпкерлер "байланысқа" түсіп, оқытылуы мүмкін.

Жұлдыздар жолы, Жұлдыздар соғысы және т.б.

Көптеген рөлдік ойындарда танымал ғылыми фантастикалық әлемдер негізінде, кемінде бір телепатиялық қабілет ойыншыларға қол жетімді болады. Мысалы, "Вавилон 5" телехикаясынан Пси Корпусы және басқа телепатиялық кейіпкерлер, "Жұлдызды жол" сериалынан вулкандықтар және "Жұлдызды соғыстар" фильмінен джедайлар – олардың барлығы телепатиядан телекинез бен сананы бақылауға дейінгі әртүрлі псиондық қабілеттерін көрсеткен.

Саяхатшы

Саяхатшы кейіпкерді құру кезеңінде псиониканы меңгеруді мансаптардың бірі ретінде ұсынады. Псиондық қабілеттерді табиғи жолмен дамыту өте сирек (ойыншы оқиғалар кестесінде жеті, содан кейін он екі, содан кейін бір санын түсіруі керек), егер ойыншы мұны іске асырса, кейіпкерді құру кезеңінде дамыта алатын бірнеше қабілеттерге қол жеткізеді.

Торг

Торг рөлдік ойынында псионика тек кейіпкерлерді құру кезінде Ядролық Жер (қазіргі заманғы Жер) немесе Жұлдыз Сферасы (ғарыш операсы ғаламы) ғаламдарынан шыққан кейіпкерлерге ғана қол жетімді. Басқа ғаламдардан келген кейіпкерлер ойын барысында псионикалық дағдылар мен қабілеттерді үйрене алады, бірақ мұндай кейіпкерлер оларды қолданғанда (немесе тіпті иеленгенде) бұл Қайшылық болып саналады.

Ақ қасқыр

White Wolf Publishing-тің World of Darkness әлемінде сиқыршылар кейде псиондық күш парадигмасы арқылы сиқыр қолданады. Бұған қоса, осы әлемдегі қалыпты адамдардың кейбіреулерінде психикалық қабілеттер болуы мүмкін, ал осы және осыған ұқсас күштер көбінесе Нумина деп аталады. Trinity әлемінде Эон Үштігінің псиондары мутацияға ұшыраған Аберранттардың қайта оралуына қарсы күресу үшін қалыпты адамдардан жасалады.

PSI әлем

Psi World – 80-ші жылдары Fantasy Games Unlimited компаниясы шығарған, псиондық қабілеттерге негізделген ойын. Ойыншылар кейіпкерлері пси-полиция қызметкерлері болып, паранормальды күші бар адамдарды іздеумен немесе өздері паранормальды күш иелері болып, қашумен айналысады. Осы антиутопиялық әлемде паранормальды күшке ие болу заңсыз еді. Псионикалық қабілеттер адамзатты жапқан дерлік жұқпалы аурудың салдарынан пайда болған.

Күміс жіп

Психологиялық күштерге негізделген тағы бір ойын.

Синабарр әлемі

Raven C. S. McCracken-нің "Синнибарр әлемі" ойыны.

Ғылыми-фантастикалық тақырыптағы рөлдік ойындар

Псионика кейде ғылыми фантастикалық әлемдегі рөлдік ойындарда сиқырдың орнына қолданылады, әсіресе Star Frontiers сияқты қосымша қағидалар түрінде. Бұл, белгілі бір деңгейде, Star Trek және Star Wars сияқты фильмдерден, телесериалдардан немесе әдебиеттен алынған әлемдерге де қатысты, бірақ көбінесе (айтылған екі мысал сияқты) псионика әлдеқашан сол әлемнің бір бөлігі болып табылады.