Кіріспе

Ирактың он екі имамдық шиа Ұлы аятолласы (1936–2021)

Ұлы аятолла Сайид Мұхаммед Саид әл-Табатабай әл-Хаким (محمد سعيد الطباطبائي الحكيم; 1 ақпан 1936 – 3 қыркүйек 2021) – Ирактың жоғары шиа маржасы, Нажаф Хоузасының «Үлкен Төрт» Ұлы аятоллаларының бірі және Аятұлла Әли әл-Систаниден кейін Ирактағы ең жоғары шиа дін ғалымы.

Туу

Ұлы аятолла Саид әл Хаким 1936 жылдың 1 ақпанында қасиетті Нажаф қаласында дүниеге келді.

Отбасы

Сайид Мұхаммед Саид Әл Хаким шиит ғалымдарының белгілі және өте құрметті Хаким отбасының мүшесі болды. Ол аятолла Мұхаммед Әли әл Хакимнің ұлы, Сейид Ахмад әл Хакимнің немересі және Ұлы аятолла Сейид Мүхсин әл Хакимнің шөбересі болды. Оның туысы Саид Аммар әл Хаким Ирактағы ең ірі шиит саяси партияларының бірі – Ирак Ислам Жоғарғы Кеңесіне басшылық етті.

Білім

5 жасында білімін бастады. Оның ұлы әкесі, аятолла Мұхаммед Әли әл-Хакім, оған араб тілі, грамматика, логика, шешендік өнер, ислам құқығы (фиқһ) және оның негіздері сияқты бастапқы пәндерді оқытуды бастады, ол орта білімінің басым бөлігін аяқтағанша. Содан кейін ол әкесінің әкесі, Ұлы аятолла Сайид Мохсин әл-Хакімнен де білім алды, оның ислам құқығы (фиқһ) сабақтарына көп қатысты. Аятолла Хусейн әл-Хилли және Сейид Әбу әл-Қасим әл-Хои де оның ұстаздары болды.

Тұрғылықты жері

Аятолла Саид әл Хаким Ирактың Наджаф қаласында тұрып, Наджаф Хаузасындағы көптеген студенттерге дәріс берді.

Өлім

Аятолла Саид әл Хаким 2021 жылдың 3 қыркүйегінде 85 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды.

Адам өлтіруге әрекеті

2003 жылы Наджафтағы үйіне бомба шабуыл жасалғанда, оған қастандық жасауға тырысты. Үш адам қаза тапты, бірақ әл-Хаким жеңіл жарақат алды. Бұрын оған Наджафты тастамаса өлтірілетіні туралы угроза жасалған еді. Алғашқыда, сунниттік фундаменталисттік «Джамаат әл-Таухид уәл-Джихад» (кейіннен Ирактағы «әл-Қаида») кінәлі деп айыпталды. Дегенмен, осы жарылысқа қарсыласы шиит дін бағытшысы Муктада әл-Садрдың жақтастары да кінәлі болуы мүмкін деген болжам бар.

Амман хабары

Әл Хаким – Амман хабарына қол қойған уламалардың бірі, ол мұсылмандық дұрыс сенімді анықтау үшін кең негіз құрайды.