Кіріспе

Мұса Харман (12 қазан 1830 – 30 қаңтар 1910) – американдық мұғалім және баспагер, әйелдер құқығын қатты қолдауымен танымал. Ол "Луцифер - жарық жеткізуші" анархистік мерзімді басылымында жарияланған мазмұны үшін Комсток заңы бойынша қудаланды. Ол әдепсіз деп саналған материалдарды жариялағаны үшін бірнеше рет тұтқындалып, түрмеге қамалған. Оның қызы Лилиан Харман да белгілі анархист болды.

Өмірбаян

Харман 1830 жылғы 12 қазанда Батыс Вирджиния штатының Пендлтон округінде Джоб пен Нэнси Харман отбасында дүниеге келді. Кейіннен олардың отбасы Миссури штатының Кроуфорд округіне көшіп келді. Харман абоненттік мектеп курстарында сабақ берді және Аркадия колледжінде оқыды. Оқуын аяқтағаннан кейін Харман методист штурмы және мұғалім болып жұмыс істеді. Харман 1866 жылы Сьюзан Шекке үйленді. Олардың бірнеше баласы болғанмен, тек екеуі ғана тірі қалды, ал Сьюзан 1877 жылы бала туғанда қайтыс болды. Сьюзанның өлімінен кейін Харман дін қызметін тастап, евгеника және әлеуметтік реформалармен айналыса бастады. 1881 жылы Харман Канзас штатының Валли-Фолс қаласында "Канзас либералы" газетін шығарды. 1881 жылы Харман "Valley Falls Liberal" газетінің редакциялық құрамына қосылып, кейін редактор болды. 1883 жылғы 24 тамызда Харман басылымның атын "Луцифер, Нұр Әкелуші" деп өзгертті. Ол газеттің орнын қаржылық және философиялық себептермен бірнеше рет көшірді: 1890 жылы Канзас штатының Топека қаласына, 1896 жылы Чикагоға және 1908 жылы Лос-Анджелеске. 1906 жылы газеттің атауы "Америкалық евгеника журналы" болып өзгерді.