Кіріспе
Британдық Үндістан армиясының офицері және Пәкістан генералы (1913–2004)
Пәкістанның Пунджаб облысының губернаторы және Наваз Шарифтің кеңесшісі генерал-майор Миан Гулам Джилани (пашту тілінде, ; 1913 — 1 наурыз 2004), сондай-ақ Кака, Спиен Дада және Джилли аттарымен де белгілі, Пәкістан армиясының саясаткері, кәсіпкері және бұрынғы екі жұлдызды генералы болған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде британдық Үндістан армиясының офицері ретінде Сингапурдағы жапон әскери тұтқын лагерінен аман қалды. Бірінші Кашмир соғысындағы атысты тоқтату келісіміне қол жеткізуде маңызды рөл атқарды. Пәкістанның Вашингтондағы әскери атташесі қызметін атқару кезінде Бағдад келісіміне және Оңтүстік-Шығыс Азия шарт ұйымына Пәкістанның қатысуы жөнінде келіссөздер жүргізуге көмектесті. Паштун ұлтынан шыққан ол 1962 жылы Аюб Ханның авторитарлық билігіне наразылық білдіріп, Пәкістан армиясынан зейнетке шықты. Кейіннен кәсіппен айналысып, саясатқа қатысты. 1970 жылдары саяси нанымы үшін Зульфикар Али Бхутто тарапынан бірнеше рет тұтқындалды және 1974 жылы Amnesty International оны ар-ождан тұтқыны деп жариялағаннан кейін үш жылдан астам уақыт түрмеде отырды. Медициналық қарап тексеру кезінде ол қашып, 1975 жылы АҚШ-та саяси пана сұрап, 1981 жылы азаматтыққа қабылданды.
the Pakistani general who was Governor of Punjab, Pakistan and mentor of Nawaz Sharif
Major General Mian Ghulam Jilani (Pashto, ; 1913 — March 1 2004) also known as Kaka, Speen Dada, and Jilly, was a politician, businessman, and former two star general in the Pakistan Army. As a British Indian Army officer during World War II, he survived a Japanese POW camp in Singapore. He played a key role in establishing the ceasefire during the First Kashmir War. During his stint as the Military attaché of Pakistan to Washington , he helped negotiate Pakistan's membership in the Baghdad Pact and the Southeast Asia Treaty Organization. An ethnic Pashtun, he retired from the Pakistan Army in 1962 due to the autocratic rule of Ayub Khan. Afterwards, he was involved in business and joined politics. He was repeatedly arrested by Zulfikar Ali Bhutto in the 1970s for his political beliefs and was in jail for more than three years with Amnesty International declaring him a prisoner of conscience in 1974. During a medical checkup, he escaped from custody and took political asylum in the United States in 1975 becoming a citizen in 1981.
Ерте өмір
Жилани 1913 жылы Балучистанның Бас комиссарының провинциясындағы Сиби қаласында дүниеге келген.
Білім
Лахордағы Форман христиан колледжінде оқыды, кейін Үндістандағы Алигарх мұсылман университетінде заң білімін алды.
Жеке өмір
1949 жылы Нэнси Хабиба Жиланиге үйленді және олардың 4 баласы болды. Ұлдары – Миан Аршад Жилани, ал қыздары – Хадия Жилани Робертс, Халима Жилани Раза және Хабиба Жилани Фриман. Миан Ғұлам Жилани қайтыс болған кезде 9 немересі болған.
Британдық Үндістан армиясының мансабы
Ол Британдық Үндістандағы Дехра-Дун қаласындағы Раштриялық Үндістан әскери колледжінде офицерлік білімін аяқтады. 1936 жылдың 1 ақпанында Үндістан құрлық әскерлерінің арнайы тізіміне екінші лейтенант болып кірді және 1936 жылдың 24 ақпанында бір жылдық тәжірибе алу үшін «Royal Scots» полкінің 2-ші батальонына тіркелді, содан кейін Британдық Үндістан армиясының полкіне қосылды. 1937 жылдың 24 ақпанында Үндістан армиясына қабылданды және 19-шы Хайдарабад полкінің 4-ші батальонына бағындырылды. Оның екінші лейтенант лауазымы 1935 жылдың 3 ақпанына дейін ескіртілді және 1937 жылдың 3 мамырында лейтенантқа көтерілді. Кейіннен ол уақытша капитан болып тағайындалды, содан кейін 1940 жылдың 1 қазанында 4/19-шы батальонның адъютанты болып тағайындалды.
Сингапурдан тұтқындалды
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 19-Хайдарабад полкінің төртінші батальоны Британдық Үнді армиясымен Сингапурға жіберілді. 1942 жылы Джилани жапондықтарға тұтқынға түсті және соғыс тұтқыны ретінде шамамен қырық ай бойы ұсталды. Осы кезеңде ол азапталды және жеті ай жалғыз камерада ұсталды. Тұтқын болған кезінде ол капитандық шеніне көтерілді. 1942 жылы Малайядағы батылдығы мен ерекше қызметтері үшін ол мақтау қағазында аталды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін көп ұзамай, британдықтардан тәуелсіздік алу үшін күрес Британдық Үндістанның 1947 жылы бөлінуіне әкелді. Джилани бар күшін және ынтасын осы іске арнады.
Кашмир операциялары
Ол жаңадан құрылған Пәкістан армиясына қосылды және 42-ші ең жоғары дәрежедегі офицер (PA–42) болды, 4-ші шекаралық полкіне қолбасшылық етті. Бірнеше аптадан кейін ол Кашмирдің тәуелсіздігі мен Пәкістанға қосылу құқығы үшін күресу үшін әскерден уақытша кетіп, ерікті саяқаткер ретінде қатысты. 1948 жылдың сәуір айында Гилгиттегі командир болып тағайындалды және соғыс тоқтағанға дейін сол қызметте болды. Оның әскерлері кейіннен Үндістан мен Пәкістан арасындағы Бақылау жолағының құрылуында маңызды рөл атқарды. Ол Кашмирдің солтүстігінде партизандық соғыс жүргізіп, екі үнді әскер дивизиясымен шайқасты, содан кейін Балтистанды басып алды. Ол 1947 жылғы Үнді-Пәкістан соғысындағы атысты тоқтатуға үлкен үлес қосты.
АҚШ-пен қарым-қатынастар
Бригадир ретінде ол 1952 жылғы қазан айында Вашингтонға Пәкістанның алғашқы әскери атташесі болып жіберілді. Ол сондай-ақ Канада және Мексикада аккредитацияланған әскери атташе болды.
Айзенхауэрдің марапаты
Ол 1954 жылдың мамыр айында АҚШ пен Пәкістан арасындағы Бағдад пактісі деп белгілі әскери көмек туралы шартқа қол жеткізді, осы үшін 1955 жылы президент Дуайт Д. Эйзенхауэр оған "Ерлік ордені" (Legion of Merit) орденін табыс етті. Пәкістан Үкіметі оған Пәкістанның негізін қалаушысы Мұхаммед Әли Джиннаның атымен аталатын "Ситара-и Куэйд-и Азам" (Куэйд жұлдызы) орденін берді.
Жоғары басшы
Генерал-майор дәрежесіне көтерілгеннен кейін ол Шығыс Пәкістанның 14-ші жаяу әскер дивизиясының (Дака) қолбасшысы, Командалық және штаб колледжінің (1957 жылдың шілдесі – 1958 жылдың желтоқсаны) командующиі, қару-жарақ бойынша бас генерал-майор (Бас штаб) және 15-ші жаяу әскер дивизиясының (Сиалкот) қолбасшысы болып қызмет етті. 15-ші дивизияның қолбасшысы ретінде ол, сол кездегі бригада командирі Рахман Гулмен бірге, Шекара корпусының Бас инспекторы болды және генерал-майор Аттикур Рахманның (7-ші жаяу әскер дивизиясының қолбасшысы) қол астында қызмет етті, ол 1960 жылдың қазан айындағы Бажаур жорығының күш командирі болды. 1948 жылдың 28 қазанында Дир-Сыр шаһ Джехан ханның науабы мен оның ұлы Хан Шахабуддин хан Жандол тұтқындалғаннан кейін генерал-майор Аттикур Рахман МК Пешаварға қайтып келді, ал Джилани күш командирі болып тағайындалды.
Зейнеткерлік
Әскерден зейнетке шыққаннан кейін, Фахрудин Валика оны Қарачидегі Валика тобының бас директоры қызметіне алды.
Саяси мансап
Ол Ұлттық Ауами партиясына (Вали) қосылды және 1970 жылғы Пакистанның жалпы сайлауында 16 346 дауыс алып, Мардан округінен Солтүстік-Батыс Шекаралық провинциясының провинциялық мәжілісіне мүше болып сайланды. Ол NAP Ws жастар ұйымының төрағасы, Zalmay Pakhtun болды.
Тұтқындау
Ол Зұлфиқар Әли Бхутто үкіметін ашық сынаған және 1973 жылғы 15 ақпанда Халық партиясы (ППП) үкіметі тарапынан тұтқындалды. Оның әйелі, Нэнси Хабиба Жилани, оның қамауға алынуына қарсы сотқа шағым түсірді, ал Лахор жоғары сотының шешімін Насим Хасан Шах судья жазды, ол былай тіркелді: Хабиба Жилани V Пәкістан Федерациясы (PLD 1974 Лахор 153). Лахор жоғары соты осы қамауға алуды заңды деп жариялады. Оның партиясына қарсы күшті шаралар қабылданғанда, оған қарсы қаралау науқаны жүргізілді және Жилани жиі тұтқындалды. Зұлфиқар Әли Бхутто кейін Жиланиге жоғары лауазымдар ұсынып, пара беруге тырысты, бірақ бұл әрекеттері сәтсіз аяқталды. Дегенмен, соттар Жиланиге тағылған барлық айыптауларды бірнеше рет жоққа шығарды. 1974 жылы Amnesty International оны "ізімді тұтқын" деп мойындады.
Түрмеден қашып шығу
1975 жылы ауруханаға барғанда Джилани күзетшілерден қашып шықты және АҚШ-та саяси пана алды. 1981 жылы ол АҚШ азаматы атанды.
АҚШ-тың резиденті
АҚШ азаматы болғаннан кейін ол колледждерде, үкіметтік мекемелерде және ветерандар ұйымдарында сөз сөйледі. Ол Пәкістандағы өмірінен әңгімелесіп, жаһандық әскери мәселелерді талқылады.
Өлім
Ол 2004 жылдың 1 наурызында Вирджиния штатындағы Фэрфакс қаласындағы қызының үйінде пневмониядан көз жұмды.
Шетелдік марапаттар
Шетелдік наградаларСоғыс медалі 1939–1945 жылдарыЕлизавета II патшайымның тәж кию медаліДвайт Д. Эйзенхауэрдің Есімдер легионы